Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

Devanagari script

सुभद्रोवाच । शस्त्राणां कारणान्मूढैर्हतोऽसौ मुनिपुंगवः प्र । यच्छन्नपि चान्यानि तदाकाराणि सुव्रत

Transliteration

subhadrovāca | śastrāṇāṃ kāraṇānmūḍhairhato'sau munipuṃgavaḥ pra | yacchannapi cānyāni tadākārāṇi suvrata

Translation

苏婆陀罗说道：“因兵器之故，那位圣贤中的雄牛被迷妄之人所害。噢，持善誓者，即使他将其隐藏，他们仍追寻那些兵器的其他形态。”

Word by Word

• सुभद्रा: Subhadrā
• सुभद्रा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुभद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्तृ-निर्देश

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शस्त्राणाम्: of weapons
• शस्त्राणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• कारणात्: because of / due to
• कारणात्: Apādāna (Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• मूढैः: by the deluded (ones)
• मूढैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक from मुह् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (by the deluded ones)

• हतः: killed
• हतः: Kriyā (Predicate/क्रिया-विशेष्य)
• Type: Adjective
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• असौ: he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मुनिपुंगवः: best of sages
• मुनिपुंगवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मुनीनां पुंगवः)

• प्र: (prefix/particle)
• प्र: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)
• Form: उपसर्ग/निपात; पाठभेदे अपूर्ण/विरामचिह्न-सदृश (possibly metrical filler)

• यच्छन्: giving / bestowing
• यच्छन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: यम् (धातु) → यच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle)

• अपि: even / also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (निपात)
• Form: समुच्चय/अपि-कार (particle: even/also)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• तदाकाराणि: forms like that / such forms
• तदाकाराणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (तस्य आकारः)

• सुव्रत: O good-vowed one
• सुव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (सु-व्रत = उत्तमव्रत)

Speaker

Subhadrā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (her son / the questioning ascetic figure)

Visual Art Cues

Scene: Subhadrā, composed yet sorrowful, narrates the killing of a great sage by deluded weapon-bearers; faint silhouettes of weapons or their ‘other forms’ hover symbolically, suggesting obsession that persists despite concealment.

Characters & Entities

• Subhadrā
• munipuṃgava (Dadhīci implied)
• śastra (weapons)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Attachment to power (weapons) breeds delusion and violence; even sages can be targeted when worldly aims dominate.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage is situated within Prabhāsakṣetra Māhātmya, connecting the moral narrative to the sanctified geography of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.