Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 33›Shloka 4
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

श्रीप्रह्लाद उवाच । महेशवचनं श्रुत्वा सर्वेषामुत्सवोऽभवत् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा द्वारकां प्रणिपत्य च । आवासं चक्रिरे तत्र क्षेत्रतीर्थानि हर्षतः

Transliteration

śrīprahlāda uvāca | maheśavacanaṃ śrutvā sarveṣāmutsavo'bhavat | pradakṣiṇāṃ tataḥ kṛtvā dvārakāṃ praṇipatya ca | āvāsaṃ cakrire tatra kṣetratīrthāni harṣataḥ

Translation

圣者普罗诃罗陀曰：闻大自在天之言，众皆欢悦，如同庆典。继而行右绕礼（pradakṣiṇā），顶礼都瓦罗迦；诸圣域与诸渡口遂欢喜地在彼处安住。

Word by Word
श्रीप्रह्लादःŚrī Prahlāda
श्रीप्रह्लादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महेशवचनम्Maheśa's words
महेशवचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महेशस्य वचनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
सर्वेषाम्of all (of them)
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
उत्सवःfestival, rejoicing
उत्सवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवत्arose, happened
अभवत्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
प्रदक्षिणाम्circumambulation
प्रदक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (adverb: then/from there)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
द्वारकाम्Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रणिपत्यhaving bowed down
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु) → प्रणिपत्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
आवासम्dwelling, lodging
आवासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चक्रिरेthey made
चक्रिरे:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
क्षेत्रतीर्थानिthe sacred places and tīrthas
क्षेत्रतीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (क्षेत्राणि च तीर्थानि च)
हर्षतःjoyfully
हर्षतः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) — 'from/with joy'
Speaker

Śrī Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Implied: sages/assembly within the māhātmya narration

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda narrates as personified tīrthas and kṣetras—radiant beings—circle Dvārakā’s sacred center, bow down, and set up luminous abodes around the city in a celebratory festival atmosphere.

Characters & Entities
Ś
Śrī Prahlāda
M
Maheśa (Śiva)
D
Dvārakā
K
Kṣetras
T
Tīrthas

FAQs

Pilgrimage is completed through reverent acts—circumambulation and prostration—performed with joy and devotion.

Dvārakā, before whom even personified tīrthas and kṣetras offer pradakṣiṇā and homage.

Pradakṣiṇā (circumambulation) and praṇipāta (prostration/bowing) to Dvārakā.

←Previous Verse
Next Verse→