Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 40›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् । यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्

Transliteration

pulastya uvāca | tataḥ kāmeśvaraṃ gacchettatra kāmapratiṣṭhitam | yasmindṛṣṭe sadā martyaḥ surūpaḥ suprabho bhavet

Translation

普拉斯提亚说道：其后，当往迦梅湿伐罗（Kāmeśvara），彼处爱神迦摩（Kāma）安立。凡人一旦瞻见，便恒常形容俊美，光辉炳然。

Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक क्रियाविशेषण (thereafter)
कामेश्वरम्Kāmeśvara
कामेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक; काम + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कामस्य ईश्वरः)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (there)
कामप्रतिष्ठितम्established by/with Kāma
कामप्रतिष्ठितम्:
Karma-anvayi (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकामप्रतिष्ठित (प्रातिपदिक; काम + प्रतिष्ठित)
Formभूतकृदन्त (PPP of प्रति+√स्था), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कामेश्वरम्); समासः तत्पुरुष (कामेन प्रतिष्ठितम्/कामे प्रतिष्ठितम्)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
दृष्टेwhen (it is) seen
दृष्टे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दृश्)
Formभूतकृदन्त (PPP) सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय, नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (always)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुरूपःhandsome
सुरूपः:
Karta-anvayi (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुरूप (प्रातिपदिक; सु + रूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying मर्त्यः); समासः कर्मधारय (सुन्दरं रूपं यस्य)
सुप्रभःradiant
सुप्रभः:
Karta-anvayi (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुप्रभ (प्रातिपदिक; सु + प्रभ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying मर्त्यः); समासः कर्मधारय (सु-प्रभः)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāmeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yayāti

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims approach a Kāmeśvara liṅga shrine; the liṅga is adorned, and a subtle aura of radiance emanates, suggesting the promised prabhā and auspicious beauty.

Characters & Entities
P
Pulastya
K
Kāmeśvara
K
Kāma (Manmatha)

FAQs

Pilgrimage and darśana of a Śiva-tīrtha bestow auspicious transformation, expressed here as beauty and radiance.

Kāmeśvara tīrtha/Śiva-sthāna in the Arbuda Khaṇḍa of the Prabhāsa Khaṇḍa.

The prescription is tīrtha-yātrā and darśana—'one should go' and behold Kāmeśvara.

←Previous Verse
Next Verse→