Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65
Devanagari script
जनन्या विप्रयुक्तस्य जीवितं न हि मे प्रियम् । नास्ति मातृसमः कश्चिद्बालानां क्षीरजीविनाम्
Transliteration
jananyā viprayuktasya jīvitaṃ na hi me priyam | nāsti mātṛsamaḥ kaścidbālānāṃ kṣīrajīvinām
Translation
若与母亲分离，生命于我便不再可爱。对以乳为生的婴孩而言，无人可与母亲相比。
Word by Word
जनन्याby/with the mother
जनन्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), एकवचन (Feminine, Instrumental 3rd, Singular)
विप्रयुक्तस्यof one separated (from)
विप्रयुक्तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootविप्रयुक्त (कृदन्त; वि+प्र+√युज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (Masculine/Neuter, Genitive 6th, Singular; past passive participle)
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nominative/Accusative, Singular)
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; अवधान/हेतौ (emphatic particle)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन (Genitive 6th, Singular)
प्रियम्dear/pleasing
प्रियम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular; adjective)
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन (Present indicative, 3rd person, Singular)
मातृसमःequal to a mother
मातृसमः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमातृ + सम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपमान-सम्बन्ध); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Tatpurusha; Masculine, Nominative, Singular)
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (Masculine, Nominative, Singular; indefinite pronoun)
बालानाम्of children
बालानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (Masculine, Genitive 6th, Plural)
क्षीरजीविनाम्of those living on milk
क्षीरजीविनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक्षीर + जीविन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपजीव्य-सम्बन्ध); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण (Tatpurusha; Masculine, Genitive, Plural; adjective)
Speaker
Vatsa
Visual Art Cues
Scene: A tender scene: the son expresses that life without mother is not dear; imagery of an infant nourished by milk underscores vulnerability and intimacy.
Characters & Entities
V
VatsaM
MotherFAQs
The mother is honored as the primary refuge and sustainer; gratitude and devotion toward her are core dharma.
No specific sacred site is mentioned; the verse conveys a universal dharma teaching within the Arbudakhaṇḍa narrative.
None; the emphasis is on values—dependence, gratitude, and devotion.