Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 64
Devanagari script
अथवाऽत्रैव तिष्ठ त्वं शपथाः संतु मे तव । तव स्थाने प्रयास्यामि मातस्त्वं यदि मन्यसे
Transliteration
athavā'traiva tiṣṭha tvaṃ śapathāḥ saṃtu me tava | tava sthāne prayāsyāmi mātastvaṃ yadi manyase
Translation
不然，你就留在此处——愿你的誓愿都落在我身上。母亲啊，若你允可，我将代你前往。
Word by Word
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive: or else)
अत्रैवright here
अत्रैव:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय) + एव (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् + अवधारण-निपातः; English: ‘right here’
तिष्ठstay
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; English: ‘stay’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शपथाःoaths
शपथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशपथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सन्तुlet (them) be
सन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; English: ‘let them be’
मेmy / for me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (enclitic)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; English: ‘your’
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
स्थानेin (your) place / instead
स्थाने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; English: locative ‘in place/stead’
प्रयास्यामिI will go (in your stead)
प्रयास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलृट्-लकारः (future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; English: ‘I will go forth’
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; vocative
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (if)
मन्यसेyou think
मन्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकारः (present), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; English: ‘you think/consider’
Speaker
Vatsa
Visual Art Cues
Scene: The son offers to go in the mother’s place; the mother hesitates; the son gestures toward the path ahead, taking responsibility upon himself, with an oath-like solemnity.
Characters & Entities
V
VatsaM
MotherFAQs
True devotion expresses itself as willingness to bear another’s dharmic burden, even at personal risk.
No tīrtha is named in this verse; it is part of the Arbudakhaṇḍa narrative within Prabhāsakhaṇḍa.
None; it discusses śapatha (oath) and moral responsibility, not a formal rite.