Adhyaya 67

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो रामो भ्रातृभिरन्वितः । फलानि कन्दमूलानि गृहीत्वाऽश्रमसम्मुखः

苏多说道：就在这当口，罗摩与诸弟同行而至，手携果实与根茎，走向修行者的茅庵之前。

Verse 2

स दृष्ट्वा स्वाश्रमं ध्वस्तं पुलिन्दैर्बहुशो वृतम् । लकुटाश्मप्रहारैस्तु तां धेनुं जर्जरीकृताम्

他见自己的道场已被毁坏，又被众多普林达从四面围困；并见那神牛遭棍棒与石块击打，遍体破碎、伤痕累累。

Verse 3

पप्रच्छ किमिदं सर्वं व्याकुलत्वमुपागतम् । आश्रमास्पदमाभीरैः पुलिन्दैश्च समावृतम्

他问道：“这突起的纷乱究竟为何？为何这修行处的境域竟被阿毗罗与普林达占据并团团围住？”

Verse 4

केनैषा मामिका धेनुः प्रहारैर्जर्जरीकृता । तापस्यस्तापसाः सर्वे कस्मादेते रुदन्ति च

“是谁如此残忍地殴打我的母牛？为何所有的苦行者都在哭泣？”

Verse 5

क्व स मेऽद्य पिता वृद्धो माता च सुतवत्सला । न मामद्य यथापूर्वं स्नेहाच्चायाति सम्मुखी

“我年迈的父亲和疼爱儿子的母亲在哪里？为何她不像往常那样充满慈爱地前来迎接我？”

Verse 6

अथ तस्य समाचख्युर्वृत्तांतं सर्वतापसाः । यथादृष्टं सुदुःखार्ता सहस्रार्जुनचेष्टितम्

随后，所有的苦行者怀着深切的悲痛，如实地向他讲述了他们亲眼目睹的一切——即千臂阿周那的所作所为。

Verse 7

ततस्ते भ्रातरः सर्वे वज्रपातोपमं वचः । श्रुत्वा दृष्ट्वा च तं शस्त्रैः खंडितं जनकं निजम्

听到这如晴天霹雳般的话语，又看到自己的父亲被武器砍杀，所有的兄弟都受到了巨大的打击。

Verse 8

मातरं क्षतसर्वाङ्गीं प्राणशेषां व्यथान्विताम् । रुरुदुः शोकसन्तप्ता मुक्त्वा रामं महाबलम्

看到母亲遍体鳞伤、奄奄一息且痛苦不堪，他们悲痛欲绝地哭泣，甚至顾不上强大的罗摩。

Verse 9

रुदित्वाथ चिरं कालं विप्रलप्य मुहुर्मुहुः । अन्त्येष्टिं चक्रिरे तस्य वेदोक्तविधिना ततः

哭泣良久，哀号不已，随后他们按照吠陀经规定的仪式为他举行了葬礼。

Verse 10

अथ दाहावसाने ते कृत्वा गर्तां यथोचिताम् । मुक्त्वा रामं ददुस्तोयं पितुः पुत्रास्तिलान्वितम्

火葬结束后，他们按规矩挖了一个坑；除罗摩外，众子都向父亲供奉了混合芝麻的水。

Verse 11

अथान्यैस्तापसैः प्रोक्तो रामः शस्त्रभृतां वरः । न प्रयच्छसि कस्मात्त्वं प्रेतपित्रे जलांजलिम्

随后，其他苦行者问持械者中最优秀的罗摩：“你为何不向已故的父亲供奉水祭？”

Verse 12

अथासौ बहुधा प्रो क्तस्तापसैर्जमदग्निजः । प्रहारान्गणयन्मातुः शितशस्त्रविनिर्मितान्

阇摩达尼之子就这样被苦行者反复质问，他开始数算母亲身上遭受的打击——那些由锋利武器造成的伤口。

Verse 13

ततस्तानब्रवीद्रामो विनिःश्वस्य मुनीश्वरान् । निषेधस्तोयदानस्य श्रूयतां यन्मया कृतः

随后，罗摩深深叹息，对那些尊贵的圣人说：“请听我为何拒绝供奉水祭的原因。”

Verse 14

अपराधं विना तातः क्षत्रियेण हतोमम । एकविंशतिः प्रहाराणां मातुरंगे स्थिता मम

“虽无过失，我父却被一位刹帝利所杀；而在我母亲身上，为我尚存二十一记击打之痕（须由我偿还）。”

Verse 15

तस्मान्निःक्षत्रियामुर्वीं यद्यहं न करोमि वै । प्रहारसंख्यया विप्रास्तन्मे स्यात्सर्वपातकम्

“因此，噢婆罗门们，若我不依那击打之数，确使大地刹帝利尽绝，则于我便成一切罪业的彻底沉沦。”

Verse 16

पितृमातृवधाज्जातं यत्कृतं तेन पाप्मना । क्षत्रियापसदेनात्र तथान्यदपि कुत्सितम्

“凡此处那罪人所作之事——由弑父弑母之罪而生者——那刹帝利中卑劣的弃类所为，以及其他一切可耻之行……”

Verse 17

ततस्तस्यैव चान्येषां क्षत्रियाणां दुरात्मनाम् । रुधिरैः पूरयित्वेमां गर्तां पितृजलोचिताम् । तर्पयिष्यामि रक्तेन पितरं नाहमंभसा

“因此，我将以那人自身及其他恶刹帝利之血灌满此坑——本应为祖灵献水之所——我将以血行祭奠，使我父得满足，而非以清水。”

Verse 19

सूत उवाच । श्रुत्वा ते दारुणां तस्य प्रतिज्ञां तापसोत्तमाः । परं विस्मयमापन्ना नोचुः किंचित्ततः परम्

苏多说道：“听闻他那可怖的誓愿，那些最上等的苦行仙人皆大为震骇，自此不再多言。”

Verse 20

सर्वैस्तैः शबरैः सार्धं पुलिन्दैर्मेदकैस्तथा । बद्धगोधांगुलित्राणैर्वरबाणधनुर्धरैः

与所有那些舍婆罗人同在，又有普林陀与梅陀迦诸族——皆为善射之士，执上等弓箭，指护以鬣蜥之皮缚成——

Verse 21

तथाऽर्जुनोऽपि तं श्रुत्वा समायातं भृगूत्तमम् । सैन्येन महता युक्तं प्रतिज्ञाधारिणं तथा

阿周那亦然，闻知婆利古族中最尊者已至——守誓不移，且率大军随行——便依势而备。

Verse 22

ततस्तु सम्मुखो दृष्टो युद्धार्थं स विनिर्ययौ । सार्धं नानाविधैर्योधैः सर्वैर्देवासुरोपमैः

于是见敌军当面而立，他便为战而出，偕同种种勇士——皆威力如天神与阿修罗。

Verse 23

अथाभवन्महायुद्धं पुलिन्दानां द्विजोत्तमाः । हैहयाधिपतेर्योधैः सार्धं देवासुरोपमैः

于是，噢最胜的二生者啊，一场大决战爆发——普林陀人与海诃耶之主的战士交锋；其勇力皆如天神与阿修罗。

Verse 24

ततस्ते हैहयाः सर्वे शरैराशीविषोपमैः । वध्यन्ते शबरैः संख्ये गर्जमानैर्मुहुर्मुहुः

随后，那些海诃耶众在战阵中尽被舍婆罗人击倒；其箭如毒蛇，众人怒吼连连。

Verse 25

ब्रह्महत्यासमुत्थेन पातकेन ततश्च ते । जाता निस्तेजसः सर्वे प्रपतंति धरातले

随后，由于源自梵杀（brahma-hatyā，杀害婆罗门）的罪业，他们全都失去光辉，坠落在大地之上。

Verse 26

न कश्चित्पौरुषं तत्र संप्रदर्शयितुं क्षमः । पलायनपरा सर्वे वध्यन्ते निशितैः शरैः

在那里，无人能显出勇武；众人只顾逃遁，尽被锋利之箭射杀斩倒。

Verse 27

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा हैहयाधिपतिः क्रुधा । स्वचापं वाञ्छयामास सज्यं कर्तुं त्वरान्वितः । शक्नोति नारोपयितुं सुयत्नमपि चाश्रितः

见己军溃散，海诃耶之主怒起，急欲为自身之弓上弦；然而纵使竭力用功，也不能将箭搭上弓弦。

Verse 28

ततश्चाकर्षयामास खङ्गं कोशात्सुनिर्मलम् । आक्रष्टुं न च शक्रोति वैलक्ष्यं परमं गतः

随后他试图从鞘中拔出那柄洁净无瑕的宝剑，却终究拔不出，遂陷入极度的窘迫。

Verse 29

गदया निर्जितो रौद्रो रावणो लोकरावणः । यया साप्यपतद्धस्तात्तत्क्षणात्पृथिवीतले

凭那柄钉锤，凶猛的罗波那——诸世之怖——被降伏；而那钉锤也从手中滑落，顷刻坠于大地。

Verse 30

नर्मदायाः प्रवाहो यैः सहस्राख्यैः करैः शुभैः । विधृतस्तेन ते सर्वे बभूवुः कम्पविह्वलाः

那些以吉祥之手——数若“千手”——曾拦住那尔玛达河流的人，尽皆战栗震颤，惶然不安。

Verse 31

न शस्त्रं शेकुरुद्धर्तुं दैवयोगात्कथंचन । दिव्यास्त्राणां तथा सर्वे मन्त्रा विस्मृतिमागताः

因命运的转折，他们无论如何连兵刃也举不起；诸般天界神兵之咒语，也都从众人记忆中尽皆失落。

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे रामः संप्राप्तः क्रोधमूर्छितः । तीक्ष्णं परशुमुद्यम्य ततस्तं प्राह निष्ठुरम्

就在此时，罗摩赶到，怒火攻心，几近昏迷。举起锋利之斧，他随即以严厉之言斥责那人。

Verse 33

हैहयाधिपते पाप यैः करैर्जनको मम । त्वया विनिहतस्तान्मे शीघ्रं दर्शय सांप्रतम्

“嗟乎海诃耶之罪恶君主！速速示我：正是用哪些手，你杀害了我的父亲阇那迦！”

Verse 34

ब्रह्मतेजोहतः सोऽपि प्रोक्तस्तेन सुनिष्ठुरम् । नोवाच चोत्तरं किंचिदालेख्ये लिखितो यथा

虽被严词呵斥，他却为梵之光辉所制伏，竟一言不答，宛如墙上所绘之像。

Verse 35

ततो भुजवनं तस्य रामः शस्त्रभृतां वरः । मुहुर्मुहुर्विनिर्भर्त्स्य प्रचकर्त शनैःशनैः

随后，持斧罗摩，这位最伟大的持械者，再三斥责他，并慢慢砍下他那如森林般的手臂。

Verse 36

ततश्छित्त्वा शिरस्तस्य कुठारेण भृगूद्वहः । जग्राह रुधिरं यत्नात्प्रहारेभ्यः स्वयं द्विजाः

随后，婆立古家族的后裔用斧头砍下了他的头颅；这位再生族亲自小心地收集了伤口流出的鲜血。

Verse 37

पूरयित्वा महाकुम्भाञ्छबरेभ्यो ददौ ततः । म्लेच्छेभ्यो लुब्धकेभ्यश्च ततः प्रोवाच सादरम्

他装满大罐鲜血，将其交给沙巴拉人、蔑戾车人和猎人们；随后恭敬地对他们说道。

Verse 38

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे गर्ता मे भ्रातृभिः कृता । पितृसंतर्पणार्थाय सलिलेन परिप्लुता

“在哈塔凯什瓦拉的圣地，我的兄弟们为我挖了一个坑，里面注满了水，用以祭奠祖先。”

Verse 39

प्रक्षिपध्वं द्रुतं गत्वा तस्यां रक्तमिदं महत् । पापस्यास्य सपत्नस्य ममादेशादसंशयम्

“快去，奉我之命，毫无疑问地将这罪恶敌人的大量鲜血投入那个坑中。”

Verse 40

येन तातं निजं भक्त्या तर्पयित्वा विधानतः । ऋणस्य मुक्तिर्भवति येन मे पैतृकस्यच

凭此，若以虔敬之心依正法仪轨使自己的父亲得以满足，便能解脱诸债；同样也能解脱我之祖先所系的义务。