Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

सूत उवाच । असकृत्तेन संपृष्टः सकृद्ब्राह्मणसत्तमः । ततश्च कथयामास हास्यकारणमेव हि

Transliteration

sūta uvāca | asakṛttena saṃpṛṣṭaḥ sakṛdbrāhmaṇasattamaḥ | tataśca kathayāmāsa hāsyakāraṇameva hi

Translation

苏多说道：他被一再询问，那位最上等的婆罗门终于开口，确实说明了他微笑的缘由。

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• असकृत्: repeatedly
• असकृत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक (repeatedly)

• तेन: by him
• तेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• संपृष्टः: having been questioned
• संपृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्रच्छ् (धातु) + क्त
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (having been asked)

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; एकवारं-वाचक (once)

• ब्राह्मणसत्तमः: the best of Brahmins
• ब्राह्मणसत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + सत्तम (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्राह्मणानां सत्तमः)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनन्तरम् (then)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• कथयामास: he narrated/told
• कथयामास: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु, णिजन्त)
• Form: लिट्-लकार (Periphrastic Perfect/परस्मैपद), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• हास्यकारणम्: the cause of (his) smile
• हास्यकारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हास्य + कारण (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हास्यस्य कारणम्)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (indeed/only)

• हि: for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (for/indeed)

Speaker

Sūta

Visual Art Cues

Scene: A storyteller (Sūta) addresses an attentive assembly, describing how the brāhmaṇa finally explains the reason for his smile; the scene feels like a recitation hall or forest hermitage gathering.

Characters & Entities

• Sūta
• brāhmaṇasattama
• Mṛkaṇḍu (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Persevering, respectful questioning leads to clarity; truth is revealed in due course.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions as narrative transition within Tīrthamāhātmya; no specific site is named in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a storytelling connector indicating forthcoming explanation.