Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
तं तथा परिशोचंतं मुह्यमानं मुहुर्मुहुः । भीमसेनः समालिंग्य आघ्राय च वचोऽब्रवीत्
Transliteration
taṃ tathā pariśocaṃtaṃ muhyamānaṃ muhurmuhuḥ | bhīmasenaḥ samāliṃgya āghrāya ca vaco'bravīt
Translation
毗摩森那看到他如此悲伤，屡屡失态，便拥抱了他，亲切地嗅了嗅他的头，然后对他说话。
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (pronoun)
तथाthus
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्ययम् (adverb: thus/in that manner)
परिशोचन्तम्lamenting
परिशोचन्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु) + परि (उपसर्ग)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle/शतृ), द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्, पुल्लिङ्गम् (agreeing with तम्)
मुह्यमानम्being bewildered
मुह्यमानम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present passive participle/शानच्), द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्, पुल्लिङ्गम् (agreeing with तम्)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formआवृत्त्यर्थक-अव्ययम् (repeatedly)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formआवृत्त्यर्थक-अव्ययम्; पुनरुक्तिः
भीमसेनःBhīmasena
भीमसेनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीमसेन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: भीमः + सेनः (नामसमासः)
समालिङ्ग्यhaving embraced
समालिङ्ग्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआलिङ्ग् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having embraced’
आघ्रायhaving smelled
आघ्राय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootघ्रा (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having smelled/sniffed’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
वचःwords / speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अब्रवीत्he spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
Speaker
Narrator (Sūta continuing the account)
Visual Art Cues
Scene: Bhīmasena embraces the grieving person, gently smelling/kissing the head in affection; the embraced figure is trembling, tearful; surrounding companions watch quietly.
Characters & Entities
B
BhīmasenaFAQs
Dharma is upheld not only by correction but also by compassion—comforting the repentant and guiding them back to right conduct.
No tīrtha is mentioned in this verse; it is a narrative moment of reconciliation.
None; the acts are affectionate embrace and consoling speech.