Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

ब्राह्ममस्त्रं चकाराशु सर्वास्त्रविनिवारणम् । तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकभीषणम्

Transliteration

brāhmamastraṃ cakārāśu sarvāstravinivāraṇam | tena tatpraśamaṃ yātaṃ raudrāstraṃ lokabhīṣaṇam

Translation

他迅疾施展梵天神兵（Brāhma-astra），此为制止一切飞射之兵的对治；凭此，那令诸世界战栗的可怖罗陀罗神兵（Raudra-astra）遂归于寂静。

Word by Word

• ब्राह्मम्: Brahma-related, Brahmic
• ब्राह्मम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रम् इति)

• अस्त्रम्: weapon
• अस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चकार: made, employed
• चकार: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• आशु: quickly
• आशु: Desha-Kala (Manner/Speed)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• सर्वास्त्रविनिवारणम्: the counteraction of all weapons
• सर्वास्त्रविनिवारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + विनिवारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषाम् अस्त्राणाम् विनिवारणम्)

• तेन: by that (weapon)
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; अत्र ‘ब्राह्मास्त्रेण’ इत्यर्थे

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्रशमम् इति)

• प्रशमम्: quiescence, pacification
• प्रशमम्: Gati-Karma (Result/Goal)
• Type: Noun
• Root: प्रशम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यातम्: was brought/attained
• यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘gone/attained’—रौद्रास्त्रम् इत्यस्य विधेयम्

• रौद्रास्त्रम्: the Rudra-weapon
• रौद्रास्त्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (रौद्रं च तत् अस्त्रं च)

• लोकभीषणम्: terrifying to the worlds
• लोकभीषणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रौद्रास्त्रम् इति); समासः—तत्पुरुषः (लोकानां भीषणम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A luminous, cool, orderly radiance (Brahmāstra) spreads like a calm mandala, absorbing and quieting the raging flames of the Raudra missile; the sky clears as terror subsides.

Characters & Entities

• Brāhmāstra
• Raudrāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the most fearsome force is to be subdued by higher wisdom and restraint—symbolized by the Brāhma-weapon that pacifies rather than annihilates.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified in this verse; it is an episode on divine weaponry within Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the emphasis is on the principle of pacification (praśama) rather than ritual action.