Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64
Devanagari script
महामाणिक्यनिचय रोचिःखचितविग्रहाम् । त्रैलोक्यरम्यनगरी सुप्रकाशप्रदीपिकाम्
Transliteration
mahāmāṇikyanicaya rociḥkhacitavigrahām | trailokyaramyanagarī suprakāśapradīpikām
Translation
她的形体镶嵌着无数大红宝石堆的光辉，宛如为三界皆爱之城点燃的明灯，灿然照耀。
Word by Word
महामाणिक्यनिचयa great heap of rubies/gems
महामाणिक्यनिचय:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहान् (प्रातिपदिक) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + निचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणार्थे नाम (nom. sg., appositional epithet)
रोचिःsplendor, radiance
रोचिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootरोचिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासाङ्गम् (nom. sg.)
खचितविग्रहाम्whose body/form is inlaid (with radiance/gems)
खचितविग्रहाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootखचित (प्रातिपदिक; कृदन्त-क्त from √खच्) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (fem. acc. sg.; ‘whose form is inlaid’)
त्रैलोक्यरम्यनगरीthe city delightful to the three worlds
त्रैलोक्यरम्यनगरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + रम्य (प्रातिपदिक) + नगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणार्थे नाम (nom. sg.)
सुप्रकाशप्रदीपिकाम्a very bright lamp/illuminator
सुप्रकाशप्रदीपिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + प्रकाश (प्रातिपदिक) + प्रदीपिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य (fem. acc. sg.)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, often Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The deity’s body gleams as if set with countless large rubies; the surrounding sacred city appears like a nightscape lit by a single supreme lamp—her radiance making the whole scene vivid.
Characters & Entities
K
Kāśī (implied by section context)FAQs
Divine radiance symbolizes spiritual illumination—guiding beings across the three worlds toward dharma and liberation.
Kāśī is evoked through the image of the ‘city pleasing to the three worlds,’ a hallmark of Kāśī-māhātmya narration.
None in this verse.