Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48
Devanagari script
काचित्तां वीजयांचक्रे कदलीतालवृंतकैः । बिसिनीवलयैरन्या धन्यां तां पर्यभूषयत्
Transliteration
kācittāṃ vījayāṃcakre kadalītālavṛṃtakaiḥ | bisinīvalayairanyā dhanyāṃ tāṃ paryabhūṣayat
Translation
一人以芭蕉与棕榈之茎为她轻扇；另一人以莲丝所制的手镯装点那位有福的女士。
Word by Word
काचित्a certain (woman)
काचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootका + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (Nominative); अनिश्चित-प्रयोग (a certain woman)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (Accusative)
वीजयाम्fanning (act)
वीजयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (fanning) — क्रियाविशेष-नाम
चक्रेdid, performed
चक्रे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
कदलीतालवृन्तकैःwith banana and palm stalks
कदलीतालवृन्तकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकदली + ताल + वृन्तक (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; समास: तत्पुरुष (कदली-तालयोः वृन्तकैः)
बिसिनीवलयैःwith lotus-fibre bracelets
बिसिनीवलयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबिसिनी + वलय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; समास: तत्पुरुष (बिसिन्याः वलयैः)
अन्याanother (woman)
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
धन्याम्fortunate, blessed
धन्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (qualifying ताम्)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
परिaround, fully (prefix)
परि:
Sambandha (Verb prefix/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग)
Formउपसर्ग
अभूषयत्adorned
अभूषयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभूष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Avimukta-Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: One attendant fans with banana and palm stalks; another slips lotus-fibre bracelets onto the lady’s wrists—cool, fragrant, and tenderly intimate.
Characters & Entities
L
lotus (padma) materials (bisinī)B
banana (kadalī)P
palm (tāla)FAQs
Compassion is expressed through gentle, respectful actions that restore comfort and dignity.
The verse sits within the Kāśī-khaṇḍa narrative, but does not specify a named tīrtha.
No formal ritual is prescribed; the actions are soothing upacāras (fanning, adorning).