Sarga 115
विभीषणाभिषेकः (Vibhīṣaṇa’s Consecration) and Hanumān’s Commission to Sītā
युद्धकाण्ड
罗波那陨落之后，诸天众——天神（Deva）、乾闼婆（Gandharva）与达那婆（Dānava）——乘各自的飞天宫殿（vimāna）离去，称颂这吉祥的胜利与所显现的德行：罗摩的神勇，婆那罗大军的征战，苏格利婆的谋略，罗什曼那的忠诚与英武，悉多的贞信，以及哈奴曼的无畏功业。罗摩郑重释放因陀罗的御者摩多利（Mātali），令其携天车返归天界；随后罗摩拥抱苏格利婆，回到营中。 继而罗摩命罗什曼那为毗毗沙那（Vibhīṣaṇa）在楞迦行灌顶加冕，称其具足虔敬（bhakti）、忠贞与先前的效劳。罗什曼那备得金器，迅捷的婆那罗首领取来海水；毗毗沙那端坐于殊胜宝座，在罗刹众前依咒语与《圣典》（śāstra）仪轨受膏灌顶，明言“奉罗摩之命”，从而确立正统王权。罗刹与婆那罗同欢，向罗摩致敬。 毗毗沙那安抚百姓，受纳吉祥供品（凝乳、阿克沙塔净米、甜食、炒谷与花鬘），并奉献于罗摩与罗什曼那；罗摩为成全其至诚而受之。最后，罗摩嘱哈奴曼——先得毗毗沙那许可——入楞迦向毗提诃之女（Vaidehī，悉多）报捷，并携其回音而返。
Shlokas
Verse 1
तेरावणवधंदृष्टवादेवगन्धर्वदानवाः ।जग्मुस्स्वैस्वैर्विमानैस्तेकथयन्तश्शुभाःकथाः ।।।।
目睹罗波那被诛之后，诸天、乾闼婆与达那婆各乘其自有的天车（vimāna）离去，彼此讲述那一吉祥事迹的善妙传说。
Verse 2
रावणस्यवधंघोरंराघवस्यपराक्रमम् ।सुयुद्धंवानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ।।।।अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च ।पतिव्रतात्वंसीतायाहनूमतिपराक्रमम् ।।।।कथयन्तोमहाभागाजग्मुर्हष्टायथागतम् ।
他们讲述罗波那那可怖的被诛、罗伽婆的神勇、婆那罗众的善战与苏格利婆的谋议；又称颂娑弥特利之子罗什曼那的忠爱与英武、悉多的贞烈守夫之德，以及哈奴曼的英雄功业。诸位有福之人欢喜而去，仍循来时之路而返。
Verse 3
रावणस्यवधंघोरंराघवस्यपराक्रमम् ।सुयुद्धंवानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ।।6.115.2।।अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च ।पतिव्रतात्वंसीतायाहनूमतिपराक्रमम् ।।6.115.3।।कथयन्तोमहाभागाजग्मुर्हष्टायथागतम् ।
他们述说着萨弥特罗之子罗什曼那的深情与英勇，悉多作为贞烈贤妻的坚守，以及哈奴曼的神勇；那些高贵之人欢喜而去，依来时之路返回。
Verse 4
राघवस्तुरथंदिव्यमिन्द्रदत्तंशिखिप्रभम् ।।।।अनुज्ञायमहाभागोर्मातलिंप्रत्यपूजयत् ।
圣勇的罗伽婆向摩多利辞别，依礼归还那神妙天车——因陀罗所赐，光辉如火焰般灿然。
Verse 5
राघवेणाभ्यनुज्ञातोमातलिश्शक्रसारथिः ।।।।दिव्यंतंरथमास्थायदिवमेवारूरोहसह ।
得罗伽婆允准，释迦（因陀罗）的御者摩多利登上那天车，复又升归天界。
Verse 6
तस्मिंस्तुदिवमारूढेसुसारथिसन्तमे ।।।।राघवःपरमप्रीतस्सुग्रीवंपरिषस्वजे ।
当最善御者摩多利已登天而去，罗伽婆心怀至喜，深情拥抱了苏格利婆。
Verse 7
परिष्वज्य च सुग्रीवंलक्ष्मणेनाभिवादितः ।।।।पूज्यमानोहरिगणैराजगामबलालयम् ।
拥抱苏格利婆后，又受罗什曼那致敬，罗摩在众婆那罗军团的礼敬簇拥下，回到了军营。
Verse 8
अथोवाच स काकुत्स्थस्समीपपरिवर्तिनम् ।।।।सौमित्रिंसत्त्वसम्पन्नंलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।
于是迦拘特斯塔的后裔对近旁的罗什曼那——娑弥特利——开口说道；他具足坚毅勇气，具诸吉祥之相。
Verse 9
भीषणमिमंसौम्य लङ्कायामभिषेचय ।।।।अनुरक्तं च भक्तं च तथापूर्वोपकारिणम् ।
温和的罗什曼那啊，请在楞迦为毗毗沙那行灌顶加冕；他虔诚归依，忠贞不二，且曾先前施以援助。
Verse 10
एषमेपरमःकामोयदिमंरावणानुजम् ।।।।लङ्कायांसौम्य पश्येमभिषिक्तंविभीषणम् ।
“温和的贤友啊，这是我至高的心愿：愿我们在楞迦见到毗毗沙那——罗波那的幼弟——受灌顶加冕。”
Verse 11
एवमुक्तस्तुसौमित्रीराघवेणमहात्मना ।।।।तथेत्युक्त्वासुसम्हृष्टःसौवर्णंघटमाददे ।
大心的罗伽婆如此吩咐后，苏弥特利欢喜应道：“就如此吧。”随即取起一只金制水罐。
Verse 12
तम्घटंवानरेन्द्राणांहस्तेदत्त्वामनोजवान् ।।।।व्यादिदेशमहासत्त्व: समुद्रसलिलंतदा ।
于是大勇的罗什曼那把那水罐交到那位迅捷的婆那罗首领手中，并命他此时取来大海之水。
Verse 13
अतिशीघ्रंततोगत्वावानरास्तेमनोजवाः ।।।।आगतास्तुजलंगृह्यसमुद्राद्वानरोत्तमाः ।
那些最卓越的婆那罗迅疾如念，随即飞奔而去，又从大海取水归来。
Verse 14
ततःस्त्वेकंघटंगृह्यसम्स्थाप्यपरमासने ।।।।घटेनतेनसौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम् ।लङ्कायांरक्षसांमध्येराजानंरामशासनात् ।।।।विधिनामन्त्रदृष्टेनसुहृद्गणसमावृतः ।
随后，他取来一只净瓶，使毗毗沙那安坐于殊胜宝座；苏密特利奉罗摩之命，以瓶中净水为其行灌顶礼，在楞迦众罗刹之中，依经教所示之仪轨与真言而作，且为诸善友环绕。
Verse 15
ततःस्त्वेकंघटंगृह्यसम्स्थाप्यपरमासने ।।6.115.14।।घटेनतेनसौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम् ।लङ्कायांरक्षसांमध्येराजानंरामशासनात् ।।6.115.15।।विधिनामन्त्रदृष्टेनसुहृद्गणसमावृतः ।
于是众人——罗刹与婆那罗皆然——满怀无比欢喜，只赞颂罗摩一人。
Verse 16
अभ्यषिञ्चंस्तदासर्वेराक्षसावानरास्तथा ।।।।प्रहर्षमतुलंगत्वातुष्टुवूराममवे ह ।
于是众人——罗刹与婆那罗皆然——满怀无比欢喜，只赞颂罗摩一人。
Verse 17
तस्यामात्याजहृषिरेभक्तायेचास्यराक्षसाः ।।।।दृष्टवाभिषिक्तंलङ्कायांराक्षसेन्द्रंविभीषणम् ।
见毗毗沙那在楞迦受灌顶为罗刹之王，他的群臣以及忠心归附于他的罗刹们都欢喜雀跃。
Verse 18
राघवःपरमांप्रीतिंजगामसहलक्ष्मणः ।।।।स तद्राज्यंमहत्प्राप्यरामदत्तंविभीषणः ।
罗伽婆与罗什曼那同在，心生至极欢悦；而毗毗沙那得受罗摩所赐之广大国土，遂安住于其应得之位。
Verse 19
प्रकृतयस्सान्त्वयित्वा च ततोराममुपागमत् ।।।।दध्यक्षतान्मोदकांश्चलाजास्सुमनसस्तथा ।आजह्रुरथसन्तुष्टाःपौरास्तस्मैनिशाचराः ।।।।
安抚众民之后，他便前往罗摩处。诸城民——那些夜行之众——心怀欢喜，献上供品：酸乳、染黄之米、摩陀迦甜点、炒谷与鲜花。
Verse 20
प्रकृतयस्सान्त्वयित्वा च ततोराममुपागमत् ।।6.115.19।।दध्यक्षतान्मोदकांश्चलाजास्सुमनसस्तथा ।आजह्रुरथसन्तुष्टाःपौरास्तस्मैनिशाचराः ।।6.115.20।।
于是城中百姓大为欢喜，带来凝乳、吉祥的黄米（akṣata）、摩陀迦甜点、炒谷（lājā）以及鲜花，奉献给他。
Verse 21
सःतान् गृहीत्वादुर्धर्षोराघवायन्यवेदयत् ।।।।माङ्गल्यंमङ्गलंसर्वंलक्ष्मणाय च वीर्यवान् ।
他收下这些供品；这位英勇不可侵犯者将一切吉祥祝福之物奉献给圣罗摩，也同样奉献给罗什曼那。
Verse 22
कृतकार्यंसमृद्धार्थंदृष्टवारामोविभीषणम् ।।।।प्रतिजग्राहतत्सर्वंतस्यैवप्रियकाम्यया ।
罗摩见毗毗沙那功业已成、地位已稳，便收下这一切供品，只为令他心生欢喜。
Verse 23
ततःशैलोपमंवीरंप्राञ्जलिंप्रणतंस्थितम् ।।।।उवाचेदंवचोरामोहनूमन्तंप्लवङ्गमम् ।
于是，罗摩对哈奴曼说道——这位勇武的猿族战士，身形如山，合掌俯首，恭敬地立于他前。
Verse 24
अनुज्ञाप्यमहाराजमिमंसौम्य विभीषणम् ।।।।प्रविश्यनगरींलङ्कांकौशलंब्रूहिमैथिलीम् ।
“温和的你啊，先得这位大王毗毗沙那的许可，入楞迦城中，问候弥提利的安泰。”
Verse 25
वैदेह्यैमांकुशलिनंसुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ।।।।आचक्ष्ववदतांश्रेष्ठरावणं च हतंरणे ।
“告诉毗提希：我与罗什曼那安好，苏格利婆亦安好；你这善言者之最，也当告知她——罗波那已在战场被诛。”
Verse 26
प्रियमेतदुदाहृत्यवैदेह्यास्त्वंहरीश्वर ।।।।प्रतिगृह्य च सन्देशमुपावर्तितुमर्हसि ।
“猿众之主啊，将这喜讯传达给毗提希；再领受她的回音，你便应当归来。”
Frequently Asked Questions
The pivotal action is the immediate establishment of lawful governance in Laṅkā: Rāma orders Vibhīṣaṇa’s consecration not as a spoil of war but as a dharma-based political settlement, emphasizing loyalty, prior service, and ritual legitimacy to prevent post-war disorder.
Victory is incomplete without restoration of order and humane reconciliation. The sarga teaches that righteous leadership transitions from battlefield success to civic stability through śāstric procedure, gratitude to allies, and truthful, compassionate communication—exemplified by commissioning Hanumān to reassure Sītā.
Laṅkā is foregrounded as the seat of post-war kingship; the ocean functions as a ritual source for abhiṣeka water; and the cultural landmark is the consecration rite itself—mantra-guided, scripture-aligned enthronement with auspicious offerings (dadhi, akṣata, modaka, lājā, flowers) reflecting civic participation in legitimizing rule.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.