
The Vena Episode and the Sukalā Narrative: The Speaking Sow, Pulastya’s Curse, and Indra’s Appeal
本章以慈悲开篇:一头堕落为母猪的众生仍深情护育幼崽。更令人惊异的是,她竟能以雅正梵语开口说话;国王与其爱妃苏德瓦(Sudevā)遂追问其身世与致此境遇的业缘。 母猪Śūkarī展开层层往事:大歌者毗提耶陀罗(Vidyādhara,亦名Raṅgavidyādhara)在须弥山遇见圣仙普罗阿斯提耶(Pulastya),双方争论歌咏之力与苦行(tapas)、定力及制御诸根之功。其后歌者化作野猪扰乱入定的婆罗门,普罗阿斯提耶遂以咒诅令其堕入母猪之胎。 受咒者转而祈求因陀罗;因陀罗(Śakra)前往调停,请求圣仙开恩。普罗阿斯提耶依因陀罗之请给予有条件的宽宥,并预示摩奴(Manu)系的王者伊克什瓦库(Ikṣvāku)将成为业报圆结的一环。章末转入Śūkarī自陈往昔过失,使“因果业报、轮回相续”的教诲更为分明。
Verse 1
षट्चत्वारिंशोऽध्यायः । सुकलोवाच । श्वसंतीं शूकरीं दृष्ट्वा पतितां पुत्रवत्सलाम् । सुदेवावकृपयाविष्टा गत्वा तां दुःखितां प्रति
苏卡拉说道:见到母猪舍婆三提(Śvasaṃtī)倒卧在地、慈爱护子,苏德瓦(Sudevā)为悲悯所充满,便走向那哀恸者。
Verse 2
अभिषिच्य मुखं तस्याः शीतलेनोदकेन च । पुनः सर्वांगमेवापि दुःखितां रणशालिनीम्
他以清凉之水洒她面庞,又复遍洒其全身——那久经战阵的女子,如今为痛苦所侵。
Verse 3
पुण्येन शीततोयेन सा उवाचाभिषिंचतीम् । उवाच मानुषीं वाचं सुस्वरं नृपतिप्रियाम्
当她以福德的清凉之水为其洒净时,她开口说道——以人间之语,声调甜美,令国王欢悦。
Verse 4
सुखं भवतु ते देवि अभिषिक्ता त्वया यदि । संपर्काद्दर्शनात्तेद्य गतो मे पापसंचयः
愿汝安乐,女神啊。若我蒙汝灌顶而得清净,则因今日得触汝身、得见汝容,我所积聚之罪业已然消散。
Verse 5
तदाकर्ण्य महद्वाक्यमद्भुताकारसंयुतम् । चित्रमेतन्मया दृष्टं कृतं तेऽनामयं वचः
闻此宏大之言,义趣奇妙,他说道:“此事真为惊异——我亲眼所见。我对你所说,乃无害而安泰之语。”
Verse 6
पशुजातिमतीचेयं सौष्ठवं भाषते स्फुटम् । स्वरव्यंजनसंपन्नं संस्कृतमुत्तमं मम
此生灵虽属畜类,却言辞分明、雅致有度,竟能诵出我这上妙梵语,元音辅音俱全。
Verse 7
हर्षेण विस्मयेनापि कृत्वा साहसमुत्तमम् । तत्रस्था सा महाभागा तं पतिं वाक्यमब्रवीत्
她满怀欢喜与惊异,完成了极其非凡的壮举;那位福德殊胜的女子立于其处,对丈夫说道如下之语。
Verse 8
पश्य राजन्नपूर्वेयं संस्कृतं भाषते महत् । पशुयोनिगता चेयं यथा वै मानुषो वदेत्
大王请看——此事前所未有:她虽出自畜生之胎,却能清晰说出精雅的梵语,如同人类言说一般。
Verse 9
तदाकर्ण्य ततो राजा सर्वज्ञानवतां वरः । अद्भुतमद्भुताकारं यन्न दृष्टं श्रुतं मया
王听罢——诸智者之最——说道:“奇哉奇哉!此等惊异之相,我未曾见过,亦未曾闻过。”
Verse 10
तामुवाच ततो राजा सुदेवां सुप्रियां तदा । पृच्छ चैनां शुभां कांते का चेयं तु भविष्यति
于是国王对爱妃苏提婆说道:“美丽的 प्रिय人啊,请问这位吉祥的女子:她是谁?她将成为什么?”
Verse 11
श्रुत्वा तु नृपतेर्वाक्यं सा पप्रच्छ च सूकरीम् । का भविष्यसि त्वं भद्रे चित्रं ते दृश्यते बहु
她听了国王的话,便问那母猪:“善良的夫人,你将成为什么?你身上显现出许多奇异之相。”
Verse 12
पशुयोनिगता त्वं वै भाषसे मानुषं वचः । सौष्ठवं ज्ञानसंपन्नं वद मे पूर्वचेष्टितम्
虽已投生于畜生之胎,你却能说人类之语,辞句端正,充满智慧。请告诉我你往昔所作之业行。
Verse 13
भर्तुश्चापि महाराज भटस्यास्य महात्मनः । कोयं धर्मो महावीर्यो गतः स्वर्गं पराक्रमैः
又请问,大王,关于这位高贵勇士之夫:那位大英雄凭何等法(dharma),以其勇武而升至天界?
Verse 14
आत्मनश्च स्वभर्तुश्च सर्वं पूर्वानुगं वद । एवमुक्त्वा महाभागा विरराम नृपप्रिया
“请将先前一切尽数道来——关于你自身,也关于你的夫君。”如此说罢,那位福德具足、为王所爱之贵妇便沉默了。
Verse 15
शूकर्युवाच । यदि पृच्छसि मां भद्रे ममास्य च महात्मनः । तत्सर्वं ते प्रवक्ष्यामि चरितं पूर्वचेष्टितम्
Śūkarī说道:若你询问我,吉祥的夫人啊,关于我与这位大德之人,我将为你尽说一切——他的经历与往昔所作之业。
Verse 16
अयमेष महाप्राज्ञो गंधर्वो गीतपंडितः । रंगविद्याधरो नाम सर्वशास्त्रार्थकोविदः
此人正是一位大智的乾闼婆(Gandharva),精通歌咏,名为Raṅgavidyādhara,通达一切论典(śāstra)之义旨。
Verse 17
मेरुं गिरिवरश्रेष्ठं चारुकंदरनिर्झरम् । तमाश्रित्य महातेजाः पुलस्त्यो मुनिसत्तमः
依止于须弥山——群山之最,洞窟清丽,飞泉潺潺——大光明的圣仙普罗萨底耶,诸牟尼之上者,安住其间。
Verse 18
तपश्चचार तेजस्वी निर्व्यलीकेन चेतसा । विद्याधरस्तत्र गतः स्वेच्छया स महाप्रभो
大主啊,那光辉者以无欺之心修行苦行;又有一位持明者(Vidyādhara)随其自愿来到那里。
Verse 19
तमाश्रित्य गिरिश्रेष्ठं गीतमभ्यसते तदा । स्वरतालसमोपेतं सुस्वरं चारुहासिनि
于是她依止那最胜之山而习歌咏,音高与节拍具足,声调清美;啊,微笑姝丽者。
Verse 20
गीतं श्रुत्वा मुनिस्तस्य ध्यानाच्चलितमानसः । गायंतं तमुवाचेदं गीतविद्याधरं प्रति
圣仙听到他的歌声,心神从禅定中被牵动;当那位精通歌艺的持明者仍在歌唱时,圣仙便对他说道。
Verse 21
भवद्गीतेन दिव्येन देवा मुह्यंति नान्यथा । सुस्वरेण सुपुण्येन तालमानेन पंडित
凭你这神圣的歌咏,连诸天神也为之迷醉,绝非他法可比。贤者啊,你以美妙之声、具大福德,且节拍与分寸圆满而歌。
Verse 22
लययुक्तेन भावेन मूर्च्छना सहितेन च । मे मनश्चलितं ध्यानाद्गीतेनानेन सुव्रत
此歌以节律充盈之情而发,又伴随诸般旋律调式,使我心神为之摇动,离于禅观;善誓者啊。
Verse 23
इदं स्थानं परित्यज्य अन्यस्थानं व्रजस्व तत् । गीतविद्याधर उवाच । आत्मज्ञानसमं गीतमन्यस्थानं व्रजामि किम्
“舍此处而往他处。”歌持明者答曰:“此歌与自知等同,我又何必更往别处?”
Verse 24
दुःखं ददे न कस्यापि सुखदो नृषु सर्वदा । गीतेनानेन दिव्येन सर्वास्तुष्यंति देवताः
愿其不令任何人受苦;于众人中恒为施乐者。以此神圣之歌,一切诸天皆得欢喜。
Verse 25
शंभुश्चापि समानीतो गीतध्वनिरतो द्विज । गीतं सर्वरसं प्रोक्तं गीतमानंददायकम्
婆罗门啊,连商布亦被召来,沉浸于歌声之响。歌被宣说为具足一切诸味(rasa),而乐音能赐喜悦安乐。
Verse 26
शृंगाराद्यारसाः सर्वे गीतेनापि प्रतिष्ठिताः । शोभामायांति गीतेन वेदाश्चत्वार उत्तमाः
一切诸味(rasa),以爱味(śṛṅgāra)为首,亦由歌而立。由歌之光辉,四部殊胜吠陀亦增其庄严。
Verse 27
गीतेन देवताः सर्वास्तोषमायांति नान्यथा । तदेवं निन्दसे गीतं मामेवं परिचालयेः
以神圣的歌咏,诸天神祇皆得欢喜——别无他法。你却如此贬抑歌唱;莫要这样对待我。
Verse 28
अन्यायोऽयं महाभाग तवैव इह दृश्यते । पुलस्त्य उवाच । सत्यमुक्तं त्वयाद्यैव गीतार्थं बहुपुण्यदम्
“此乃不公,尊贵者;在此可见唯独与你有关。”普拉斯提耶说道:“你方才所言确实真实;你所阐明的歌咏之义,极具功德。”
Verse 29
शृणु त्वं मामकं वाक्यं मानं त्यज महामते । नाहं गीतं प्रकुत्सामि गीतं वंदामि नान्यथा
请听我之言,广大心者;舍弃傲慢。我并不轻蔑歌咏;我唯有礼敬歌咏——绝非他意。
Verse 30
विद्याश्चतुर्दशैवैता एकीभावेन भावदाः । प्राणिनां सिद्धिमायांति मनसा निश्चलेन च
此十四门学识,若融会为一、归于统一之观,便成真实证悟之赐予者;以坚固不动之心,众生得至灵性成就。
Verse 31
तपश्च तद्वन्मंत्राश्च सुसिद्ध्यंत्येकचिंतया । हृषीकाणां महावर्गश्चपलो मम संमतः
苦行亦然,诸咒亦然,皆由一心专念而得圆满成就;然在我看来,诸根之大群却躁动不安、反复无常。
Verse 32
विषयेष्वेव सर्वेषु नयत्यात्मानमुच्चकैः । चालयित्वा मनस्तस्माद्ध्यानादेव न संशयः
它猛烈地驱使自我趋向一切感官境界。因此,当先安住其心、令意念止息之后,当唯独修持禅观;对此毫无疑惑。
Verse 33
यत्र शब्दं न रूपं च युवती नैव तिष्ठति । मुनयस्तत्र गच्छंति तपःसिद्ध्यर्थमेव हि
在那既无扰乱之声、亦无惑人之色相之处,又无少女居住之地,诸牟尼确实前往彼处,只为成就苦行(tapas)之功。
Verse 34
अयं गीतः पवित्रस्ते बहुसौख्यप्रदायकः । न पश्येम वयं वीर तिष्ठामो वनसंस्थिताः
你所唱之歌清净神圣,能赐予广大安乐。然而,勇士啊,我们却不能见到你,因为我们仍住在林中。
Verse 35
अन्यत्स्थानं प्रयाहि त्वं नोवा वयं व्रजामहे । गीतविधाधर उवाच । इंद्रियाणां बलं वर्गं जितं येन महात्मना
“你去别处吧;否则我们就离开。”吉多毗陀达罗说道:“那位大心者已征服了强盛的诸根之众。”
Verse 36
स जयी कथ्यते योगी स च वीरः ससाधकः । शब्दं श्रुत्वाथ वा दृष्ट्वा रूपमेवं महामते
那位瑜伽行者被称为胜者;他确是勇士,是真正的修行者(sādhaka)。大慧者啊,无论听到声音,或见到色相,他都如是安住不动。
Verse 37
चलते नैव यो ध्यानात्स धीरस्तपसाधकः । भवांस्तु तेजसा हीन इंद्रियैर्विजितो यतः
不离禅观者,心志坚固,真实成就苦行。然汝内在光明匮乏,故为诸根所制。
Verse 38
स्वर्गेपि नास्ति सामर्थ्यं मम गीतस्य धर्षणे । वर्जयंति वनं सर्वे हीनवीर्या न संशयः
纵在天界,亦无力抵御我歌声之威。凡无勇气者皆避入森林之外,此无疑也。
Verse 39
अयं साधारणो विप्र वनदेशो न संशयः । देवानां सर्वजीवानां यथा मम तथा तव
婆罗门啊,此林地为众所共,无有疑虑。于诸天与一切众生,此地既属我,亦同属汝。
Verse 40
कथं गच्छाम्यहं त्यक्त्वा वनमेवमनुत्तमम् । यूयं गच्छंतु तिष्ठंतु यद्भव्यं तत्तु नान्यथा
我怎能离去,舍此至善无比之林?汝等可去可住;凡所命定,必将发生,绝无他途。
Verse 41
एवमाभाष्य तं विप्रं गीतविद्याधरस्तदा । समाकर्ण्य ततस्तेन मुनिना तस्य उत्तरम्
如是告彼婆罗门后,善于歌咏之毗陀耶陀罗,遂恭敬专注地聆听那位牟尼所答之言。
Verse 42
चिंतयामास मेधावी किं कृत्वा सुकृतं भवेत् । क्षमां कृत्वा जगामाथ अन्यत्स्थानं द्विजोत्तमः
那位睿智的婆罗门沉思道:“做什么才能生起功德?”随后他施与宽恕,这位最胜的二生者便前往他处。
Verse 43
तपश्चचार धर्मात्मा योगासनगतः सदा । कामं क्रोधं परित्यज्य मोहं लोभं तथैव च
那位具正法之心者修行苦行,恒常安住于瑜伽坐势;舍离欲望与嗔怒,也同样舍离迷妄与贪求。
Verse 44
सर्वेन्द्रियाणि संयम्य मनसा सममेव च । एवं स्थितस्तदा योगी पुलस्त्यो मुनिसत्तमः
他摄伏一切诸根,使心意安住于圆满的平等寂静;于是瑜伽行者普罗阿斯提亚——诸牟尼之最——便住于此境。
Verse 45
सुकलोवाच । गते तस्मिन्महाभागे पुलस्त्ये मुनिपुंगवे । कालादिष्टेन तेनापि गीतविद्याधरेण च
苏迦罗说道:当那位大福德的普罗阿斯提亚——诸牟尼之魁——离去之后,他也就是那位善于歌咏的持明者,依时命(命运)而启程。
Verse 46
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
至此,《圣莲花往世书》大地篇中“维那传说”与“苏迦罗事迹”之第四十六章圆满结束。
Verse 47
ज्ञात्वा पद्मात्मजसुतमेकांतवनशालिनम् । गतो वराहरूपेण तस्याश्रममनुत्तमम्
得知莲华所生者之孙的儿子独居幽林之后,他化作野猪之形,前往那无与伦比的修行精舍。
Verse 48
आसनस्थं महात्मानं तेजोज्वालासमाविलम् । दृष्ट्वा चकार वै क्षोभं तस्य विप्रस्य भामिनि
热情的女子啊,她见那大德婆罗门端坐其座,周身笼罩炽盛光辉之焰,便确然心神骚动。
Verse 49
धर्षयेन्नियतं विप्रं तुंडाग्रेण कुचेष्टया । पशुं ज्ञात्वा महाराज क्षमते तस्य दुष्कृतम्
若一位自持的婆罗门遭人侵扰——以喙尖触犯,并以淫荡之态挑衅——则大王啊,他知其为禽兽之辈,便宽恕那过失。
Verse 50
मूत्रयेत्पुरतः कृत्वा विष्ठां च कुरुते ततः । नृत्यते क्रीडते तत्र पतति प्रोच्चलेत्पुनः
他在前方小便,继而又排泄粪秽;在那里又舞又戏,跌倒之后复又起身。
Verse 51
पशुं ज्ञात्वा परित्यक्तो मुनिना तेन भूपते । एकदा तु तथायाते तेन रूपेण वै पुनः
大王啊,牟尼认出他是畜类,便将其弃置。然有一次,他又以同样方式前来,仍复以那般形貌出现。
Verse 52
अट्टाट्टहासेन पुनर्हास्यमेवं कृतं तदा । रोदनं च कृतं तत्र गीतं गायति सुस्वरम्
随后他放声大笑,又作出滑稽之态;在那里他也哭泣,继而以甜美的嗓音唱起歌来。
Verse 53
तथा तमागतं विप्रो गीतविद्याधरं नृप । चेष्टितं तस्य वै दृष्ट्वा घोणिरेष भवेन्नहि
大王啊,那位婆罗门也看见那位如乾闼婆般精通歌艺者到来;观察其举止后,他领悟道:“这绝非戈尼。”
Verse 54
ज्ञात्वा तस्य तु वृत्तांतं मामेवं परिचालयेत् । पशुं ज्ञात्वा मया त्यक्तो दुष्ट एष सुनिर्घृणः
“既已知晓他的行径,就不该这样对待我。知他如畜生一般,我已弃绝他——他邪恶而全无怜悯。”
Verse 55
एवं ज्ञात्वा महात्मानं गंधर्वाधममेव हि । चुकोप मुनिशार्दूलस्तं शशाप महामतिः
如此,明白那所谓“伟大之魂”实为最卑劣的乾闼婆后,诸仙之虎勃然大怒;那位大智者遂诅咒了他。
Verse 56
यस्माच्छूकररूपेण मामेवं परिचालयेः । तस्माद्व्रज महापाप पापयोनिं तु शौकरीम्
“既然你以野猪之形如此侵扰我,那么去吧,大罪人——投入罪业之胎,受生于母猪之腹。”
Verse 57
शप्तस्तेनापि विप्रेण गतो देवं पुरंदरम् । तमुवाच महात्मानं कंपमानो वरानने
他被那位婆罗门诅咒后,便前往天神普兰达罗(因陀罗)处。哦,容颜姝丽者,他战栗着向那位大心之主启言。
Verse 58
शृणु वाक्यं सहस्राक्ष तव कार्यं कृतं मया । तप एव हि कुर्वन्सन्दारुणं मुनिपुंगवः
请听我之言,千眼者啊:你的使命已由我完成。因为那位最胜仙人确实在修行严酷而艰难的苦行。
Verse 59
तस्मात्तपःप्रभावात्तु चालितः क्षोभितो मया । शप्तस्तेनास्मि विप्रेण देवरूपं प्रणाशितम्
因此,由于他苦行之力,我被他震动而心神不宁。那位婆罗门诅咒了我,我的天界之形遂被毁灭。
Verse 60
पशुयोनिं गतं शक्र मामेवं परिरक्षय । ज्ञात्वा तस्य स वृत्तांतं गीतविद्याधरस्य च
“哦,释迦(因陀罗)啊,我已堕入畜生之身——请如此护佑我。”他明白了他的陈述,也了解那位毗陀耶陀罗歌者的经过,便随之而行。
Verse 61
तेन सार्धंगतश्चेंद्रस्तं मुनिं पर्यभाषत । दीयतामनुग्रहो नाथ सिद्धिज्ञोसि द्विजोत्तम
因陀罗与他同行,来到那位牟尼前说道:“主宰啊,愿赐垂怜。最胜二次生者啊,你通达悉地诸成就。”
Verse 62
क्षम्यतां मुनिवर्यास्मिन्क्रियतां शापमोक्षणम् । इति संप्रार्थितो विप्रो महेंद्रेणाह हृष्टधीः
“噢,最胜的牟尼啊,愿你宽恕我,并赐我脱离诅咒之解脱。”被摩诃因陀罗如此恳求,那位婆罗门心怀欢喜而作答。
Verse 63
पुलस्त्य उवाच । वचनात्तव देवेश क्षंतव्यं च मयापि हि । भविष्यति महाराज मनुपुत्रो महाबलः
普罗娑底耶说道:“噢,诸天之主啊,依你之言,我也确当宽恕。大王啊,将诞生一位大力的摩奴之子。”
Verse 64
इक्ष्वाकुर्नाम धर्मात्मा सर्वधर्मानुपालकः । तस्य हस्ताद्यदा मृत्युरस्यैव च भविष्यति
曾有一位名为伊克什瓦库的正法之王,守持一切法度。待死亡临到他时,将由他自己的手而来。
Verse 65
तदैष वै स्वकं देहं प्राप्स्यते नात्र संशयः । एतत्ते सर्ववृत्तांतं शूकरस्य निवेदितम्
那时他必定复得自身本来的身体——对此毫无疑虑。关于野猪的一切经过,已尽皆告知于你。
Verse 66
आत्मनश्च प्रवक्ष्यामि पत्या सार्धं शृणुष्व हि । मया च पातकं घोरं कृतं यत्पापया पुरा
我也要述说关于我自身之事——你与我夫一同聆听吧。往昔我这罪人曾造下可怖的罪业。