Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 90

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

एषा नवाक्षरी नित्या भेरुण्डा सर्वसिद्धिदा । प्रणवं ठद्वयं त्यक्त्वा मध्यस्थैः षड्भिरक्षरैः ॥ ९० ॥

Transliteration

eṣā navākṣarī nityā bheruṇḍā sarvasiddhidā | praṇavaṃ ṭhadvayaṃ tyaktvā madhyasthaiḥ ṣaḍbhirakṣaraiḥ || 90 ||

Translation

此乃常恒之九音节真言，名为“Bheruṇḍā（贝鲁ṇḍā）”，能赐一切成就。应舍去“praṇava（唵 Oṁ）”与一对“ṭha”音节，而以居中的六音节来组成。

Word by Word

• एषा: this (she/this one)
• एषा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; सर्वनाम

• नव-अक्षरी: nine-syllabled
• नव-अक्षरी: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नव + अक्षरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; द्विगु-समासः—नव अक्षराणि यस्याः (having nine syllables)

• नित्या: eternal
• नित्या: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; विशेषणम्

• भेरुण्डा: Bheruṇḍā (name)
• भेरुण्डा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भेरुण्डा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्

• सर्वसिद्धिदा: giver of all accomplishments
• सर्वसिद्धिदा: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + सिद्धि + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः—सर्वाः सिद्धयः ददाति (giver of all attainments)

• प्रणवम्: the praṇava (Oṃ)
• प्रणवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

• ठद्वयम्: the pair ‘ṭha’
• ठद्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ठ + द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; द्विगु—ठ-इति द्वयम् (the pair of ‘ṭha’)

• त्यक्त्वा: having omitted
• त्यक्त्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: त्यज् (to abandon)

• मध्यस्थैः: by the middle-placed
• मध्यस्थैः: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मध्यस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचनम्; विशेषणम् (those placed in the middle)

• षड्भिः: by six
• षड्भिः: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: षड् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम्

• अक्षरैः: with syllables/letters
• अक्षरैः: Karaṇa (करणम्)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचनम्

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/mantra-vidya context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights mantra-śāstra principles: the power of a specific navākṣarī mantra (Bheruṇḍā) and how siddhi is linked to precise akṣara (syllable) arrangement and recitation rules.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it frames disciplined mantra-japa as a supporting limb to devotion—showing that bhakti-oriented practice in the Purāṇic tradition often includes exact, reverent handling of sacred sound.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (phonetics) and related mantra-formation rules: identifying syllable counts (navākṣarī), specifying omissions (praṇava, ṭhadvaya), and emphasizing correct akṣara placement for effective japa.