Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Second Quarter›Adhyaya 46›Shloka 27
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 27

Threefold Suffering, Twofold Knowledge, and the Definition of Bhagavān (Vāsudeva); Prelude to Keśidhvaja–Janaka Yoga

Devanagari script

स सर्वभूतप्रकृतिं विकारं गुणादिदोषांश्च मुने व्यतीतः । अतीतसर्वावरणोऽखिलात्मा तेनास्तृतं यद्भुवनांतरालम् ॥ २६ ॥

Transliteration

sa sarvabhūtaprakṛtiṃ vikāraṃ guṇādidoṣāṃśca mune vyatītaḥ | atītasarvāvaraṇo'khilātmā tenāstṛtaṃ yadbhuvanāṃtarālam || 26 ||

Translation

圣者啊，祂超越一切众生之本性及其诸变异，亦超越由诸“古那”（guṇa）等所起的一切过失。祂越过所有覆障与帷幕，为万有之我；正是由祂，诸世界之间的广大空间皆被遍满、充塞。

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
सर्व-भूत-प्रकृतिम्the nature of all beings
सर्व-भूत-प्रकृतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + प्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सर्वेषां भूतानां प्रकृतिः
विकारम्modification; change
विकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गुण-आदि-दोषान्faults such as (those arising from) the guṇas
गुण-आदि-दोषान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; तत्पुरुष: गुणाः आदयः येषां ते दोषाः
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
व्यतीतःhaving transcended
व्यतीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + अति + √इ (धातु) गत्यर्थे; व्यतीत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having transcended’
अतीत-सर्व-आवरणःone whose all coverings are transcended
अतीत-सर्व-आवरणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतीत (प्रातिपदिक/कृदन्त) + सर्व (प्रातिपदिक) + आवरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहि: अतीतानि सर्वाणि आवरणानि यस्य सः
अखिल-आत्माthe Self of all
अखिल-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअखिल (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहि: अखिलस्य आत्मा/आत्मभूतः (the self of all)
तेनby him/thereby
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; सर्वनाम
आस्तृतम्is pervaded/covered
आस्तृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Rootआ + √स्तृ (धातु) आच्छादने; आस्तृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘covered/pervaded’
यत्which
यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
भुवन-अन्तरालम्the expanse within the world(s)
भुवन-अन्तरालम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + अन्तराल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भुवनस्य अन्तरालम्
Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-Dharma context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It identifies the Supreme Reality as beyond prakṛti, its transformations, and the limitations of the guṇas, while simultaneously affirming His all-pervading presence as the inner Self of all.

By portraying the Lord as the universal Self who pervades all realms and is untouched by material qualities, it encourages bhakti directed to the transcendent yet immanent God—devotion to the One who is beyond guṇas but present in all.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is a Vedāntic discernment (viveka) used in mokṣa-dharma—recognizing guṇa-based limitations as not belonging to the Supreme Self.

←Previous Verse
Next Verse→