Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Kāma–Mamatā–Upadeśa

Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty

लब्ध्वा हि पृथ्वीं कृत्स्नां सहस्थावरजज्भमाम्‌ | ममत्वं यस्य नैव स्यात्‌ कि तया स करिष्यति,चराचर प्राणियोंसहित समूची पृथ्वीको पाकर भी जिसकी उसमें ममता नहीं होती, वह उसको लेकर क्या करेगा अर्थात्‌ उस सम्पत्तिसे उसका कोई अनर्थ नहीं हो सकता

labdhvā hi pṛthivīṁ kṛtsnāṁ saha-sthāvara-jaṅgamām | mamatvaṁ yasya naiva syāt kiṁ tayā sa kariṣyati ||

风神伐由说道:“纵使一人得尽大地,连同其上一切不动与一切有情而动之物,若他心中不起‘我之’之念,他又能拿它做什么?换言之,对离于占有欲者而言,财富与王权不能成为祸患之因。”

लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Karma
TypeVerb
Rootलभ्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथ्वी
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
कृत्स्नाम्entire/whole
कृत्स्नाम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
स्थावरimmobile beings/things
स्थावर:
Karana
TypeNoun
Rootस्थावर
Formनपुंसक, तृतीया, बहुवचन
जङ्गमैःmoving beings
जङ्गमैः:
Karana
TypeNoun
Rootजङ्गम
Formनपुंसक, तृतीया, बहुवचन
माम्to me/me
माम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formद्वितीया, एकवचन
मत्वम्possessiveness/‘mine’-ness
मत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootमत्व (ममत्व)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
यस्यof whom/whose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्यात्would be/should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
Formविधिलिङ्, optative, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तयाwith/by that (earth/wealth)
तया:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्री, तृतीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
करिष्यतिwill do/make
करिष्यति:
TypeVerb
Rootकृ
Formलृट्, simple future, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (Wind-god)
P
Pṛthivī (the Earth)
S
Sthāvara (immovables)
J
Jaṅgama (movables)