Adhyaya 13
Bhāgavatam Mahimā — The Glory, Measure, Transmission, and Gift of Śrīmad-Bhāgavatam
苏陀·高斯瓦弥以吉祥赞颂（maṅgalācaraṇa）开篇，顶礼那位为吠陀所称颂、为圆满瑜伽行者所证悟的至上主；继而祈请主之龟化身库尔玛（Kūrma）作为宇宙的承托与护佑。由末世终劫的视角转入正式总摄：列举诸《往世书》偈颂数目，并确立《圣典·博伽梵往世书》（Śrīmad-Bhāgavatam）在四十万往世书偈颂中的独特尊位。又追述其最初启示于梵天，并阐明其核心宗旨：以神圣叙事引生离欲，揭示吠檀多之精髓，且专一奉爱那不二的绝对真理——以哈利（Hari）之薄伽梵而被证知。此章亦规定《博伽梵往世书》的仪式性布施（dāna）：于婆陀罗月满月日（Bhādra Pūrṇimā）安置于金座供奉，并宣告其为诸往世书之最胜，譬如恒河之于诸河、迦尸之于诸圣地。末了忆念传承（Brahmā–Nārada–Vyāsa–Śuka–Parīkṣit），并祈愿纯净奉爱，指出以虔诚聆听与称诵而得解脱，作为全书最终的祝福。
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच यं ब्रह्मा वरुणेन्द्ररुद्रमरुत: स्तुन्वन्ति दिव्यै: स्तवै- र्वेदै: साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगा: । ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो यस्यान्तं न विदु: सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम: ॥ १ ॥
苏塔说道：那一位，梵天、伐楼那、因陀罗、鲁陀罗与马鲁特众以天妙赞歌称颂；诸吠陀连同支分、逐词次第与奥义书，以及诵唱《娑摩吠陀》者恒常歌咏；成就瑜伽者在禅定中以专注之心于内观见；而诸天与阿修罗皆不能知其边际——我向那至上神人格恭敬顶礼。
Verse 2
पृष्ठे भ्राम्यदमन्दमन्दरगिरिग्रावाग्रकण्डूयना- न्निद्रालो: कमठाकृतेर्भगवत: श्वासानिला: पान्तु व: । यत्संस्कारकलानुवर्तनवशाद् वेलानिभेनाम्भसां यातायातमतन्द्रितं जलनिधेर्नाद्यापि विश्राम्यति ॥ २ ॥
至上主化现为龟王（库尔玛）时，旋转的巨大神山曼陀罗上锋利的石块在祂背上摩擦搔痒，使主似生困倦。愿主在这困倦中呼吸所起之风护佑你们。自那时起，直至今日，大海潮汐仍依其圣痕，仿佛主的吸与呼，出入往来，未曾停息。
Verse 3
पुराणसङ्ख्यासम्भूतिमस्य वाच्यप्रयोजने । दानं दानस्य माहात्म्यं पाठादेश्च निबोधत ॥ ३ ॥
现在请听各部《往世书》偈颂数量的概要；继而请听此《博伽梵往世书》的主要主题与宗旨、作为供施赠与的正确方法、此类布施的功德，以及最后聆听与诵读/唱诵此圣典的功德。
Verse 4
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》有一万颂，《莲华往世书》有五万五千颂；《圣毗湿奴往世书》有二万三千颂，《湿婆往世书》有二万四千颂；而《圣博伽梵往世书》有一万八千颂。《那罗陀往世书》有二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》有九千颂，《火神（阿耆尼/瓦赫尼）往世书》有一万五千四百颂；《未来往世书》有一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》有一万八千颂，《林伽往世书》有一万一千颂。《野猪往世书》有二万四千颂，《斯堪达往世书》有八万一千一百颂，《侏儒往世书》有一万颂；《龟往世书》有一万七千颂，《鱼往世书》有一万四千颂，《迦楼罗（苏帕尔那）往世书》有一万九千颂，《梵卵往世书》有一万二千颂。如此诸《往世书》总计四十万颂；其中一万八千颂属于庄严的《博伽梵往世书》。
Verse 5
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》有一万颂，《莲华往世书》五万五千颂，《圣毗湿奴往世书》二万三千颂，《湿婆往世书》二万四千颂，而《圣薄伽梵往世书》（Śrīmad-Bhāgavatam）为一万八千颂。《那罗陀往世书》二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》九千颂，《阿耆尼往世书》一万五千四百颂，《未来往世书》一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》一万八千颂，《林伽往世书》一万一千颂。《野猪往世书》二万四千颂，《斯甘达往世书》八万一千一百颂，《侏儒往世书》一万颂，《龟往世书》一万七千颂，《鱼往世书》一万四千颂，《迦楼罗往世书》一万九千颂，《梵卵往世书》一万二千颂。由是诸往世书总计四十万颂；其中一万八千颂，复归于清妙庄严的《薄伽梵往世书》。
Verse 6
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》有一万颂，《莲华往世书》五万五千颂，《圣毗湿奴往世书》二万三千颂，《湿婆往世书》二万四千颂，而《圣薄伽梵往世书》为一万八千颂。《那罗陀往世书》二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》九千颂，《阿耆尼往世书》一万五千四百颂，《未来往世书》一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》一万八千颂，《林伽往世书》一万一千颂。《野猪往世书》二万四千颂，《斯甘达往世书》八万一千一百颂，《侏儒往世书》一万颂，《龟往世书》一万七千颂，《鱼往世书》一万四千颂，《迦楼罗往世书》一万九千颂，《梵卵往世书》一万二千颂。由是诸往世书总计四十万颂；其中一万八千颂属于清妙的《薄伽梵往世书》。
Verse 7
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》一万颂，《莲华往世书》五万五千颂，《圣毗湿奴往世书》二万三千颂，《湿婆往世书》二万四千颂，《圣薄伽梵往世书》一万八千颂。《那罗陀往世书》二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》九千颂，《阿耆尼往世书》一万五千四百颂，《未来往世书》一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》一万八千颂，《林伽往世书》一万一千颂。《野猪往世书》二万四千颂，《斯甘达往世书》八万一千一百颂，《侏儒往世书》一万颂，《龟往世书》一万七千颂，《鱼往世书》一万四千颂，《迦楼罗往世书》一万九千颂，《梵卵往世书》一万二千颂。故诸往世书合计四十万颂；其中一万八千颂归于庄严清净的《薄伽梵往世书》。
Verse 8
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》有一万颂，《莲华往世书》五万五千颂，《圣毗湿奴往世书》二万三千颂，《湿婆往世书》二万四千颂，《圣薄伽梵往世书》一万八千颂。《那罗陀往世书》二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》九千颂，《阿耆尼往世书》一万五千四百颂，《未来往世书》一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》一万八千颂，《林伽往世书》一万一千颂。《野猪往世书》二万四千颂，《斯甘达往世书》八万一千一百颂，《侏儒往世书》一万颂，《龟往世书》一万七千颂，《鱼往世书》一万四千颂，《迦楼罗往世书》一万九千颂，《梵卵往世书》一万二千颂。由是诸往世书合计四十万颂；其中一万八千颂属于清丽庄严的《薄伽梵往世书》。
Verse 9
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
《梵天往世书》一万颂，《莲华往世书》五万五千颂，《圣毗湿奴往世书》二万三千颂，《湿婆往世书》二万四千颂，《圣薄伽梵往世书》一万八千颂。《那罗陀往世书》二万五千颂，《马尔坎德耶往世书》九千颂，《阿耆尼往世书》一万五千四百颂，《未来往世书》一万四千五百颂，《梵天毗婆尔多往世书》一万八千颂，《林伽往世书》一万一千颂。《野猪往世书》二万四千颂，《斯甘达往世书》八万一千一百颂，《侏儒往世书》一万颂，《龟往世书》一万七千颂，《鱼往世书》一万四千颂，《迦楼罗往世书》一万九千颂，《梵卵往世书》一万二千颂。由是诸往世书总计四十万颂；其中一万八千颂，复归于清妙庄严的《薄伽梵往世书》。
Verse 10
इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥
这部《圣典博伽梵往世书》最初由至上主出于慈悲，完整启示给坐在主脐生莲花上、畏惧轮回的梵天。
Verse 11
आदिमध्यावसानेषु वैराग्याख्यानसंयुतम् । हरिलीलाकथाव्रातामृतानन्दितसत्सुरम् ॥ ११ ॥ सर्ववेदान्तसारं यद ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणम् । वस्त्वद्वितीयं तन्निष्ठं कैवल्यैकप्रयोजनम् ॥ १२ ॥
从始至终，《圣典博伽梵往世书》充满劝发离欲的叙事，并汇聚圣哈利超越戏游的甘露之谈，使圣洁奉献者与诸天欢喜。它是全部吠檀多的精髓，因为其所说乃无二的绝对真理——虽与我灵不异，却为究竟实在；此书唯一宗旨，即对那至上真理的专一奉爱。
Verse 12
आदिमध्यावसानेषु वैराग्याख्यानसंयुतम् । हरिलीलाकथाव्रातामृतानन्दितसत्सुरम् ॥ ११ ॥ सर्ववेदान्तसारं यद ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणम् । वस्त्वद्वितीयं तन्निष्ठं कैवल्यैकप्रयोजनम् ॥ १२ ॥
从始至终，《圣典博伽梵往世书》充满劝发离欲的叙事，并汇聚圣哈利超越戏游的甘露之谈，使圣洁奉献者与诸天欢喜。它是全部吠檀多的精髓，因为其所说乃无二的绝对真理——虽与我灵不异，却为究竟实在；此书唯一宗旨，即对那至上真理的专一奉爱。
Verse 13
प्रौष्ठपद्यां पौर्णमास्यां हेमसिंहसमन्वितम् । ददाति यो भागवतं स याति परमां गतिम् ॥ १३ ॥
若于跋陀罗月满月之日，将《圣典博伽梵往世书》安置于金座并施赠者，必得至高超越之归趣。
Verse 14
राजन्ते तावदन्यानि पुराणानि सतां गणे । यावद्भागवतं नैव श्रूयतेऽमृतसागरम् ॥ १४ ॥
唯有在那甘露大海——《圣典博伽梵往世书》尚未被聆听之时，其他诸《往世书》才在圣者会中显得光辉。
Verse 15
सर्ववेदान्तसारं हि श्रीभागवतमिष्यते । तद्रसामृततृप्तस्य नान्यत्र स्याद्रति: क्वचित् ॥ १५ ॥
《圣典博伽梵往世书》被宣称为一切吠檀多哲学的精髓。品尝其甘露妙味而得满足者，将不再被其他著作所吸引。
Verse 16
निम्नगानां यथा गङ्गा देवानामच्युतो यथा । वैष्णवानां यथा शम्भु: पुराणानामिदं तथा ॥ १६ ॥
正如诸河之中恒河为最胜，诸天之中不堕者阿周多为至尊，诸毗湿奴信众之中商布（湿婆）为最上；同样，在一切往世书中，《圣典博伽梵往世书》最为伟大。
Verse 17
क्षेत्राणां चैव सर्वेषां यथा काशी ह्यनुत्तमा । तथा पुराणव्रातानां श्रीमद्भागवतं द्विजा: ॥ १७ ॥
噢婆罗门们，正如迦尸城在一切圣地中无与伦比，同样，《圣典博伽梵往世书》在一切往世书中至高无上。
Verse 18
श्रीमद्भागवतं पुराणममलं यद्वैष्णवानां प्रियं यस्मिन् पारमहंस्यमेकममलं ज्ञानं परं गीयते । तत्र ज्ञानविरागभक्तिसहितं नैष्कर्म्यमाविष्कृतं तच्छृण्वन् सुपठन् विचारणपरो भक्त्या विमुच्येन्नर: ॥ १८ ॥
《圣典博伽梵往世书》是无垢的往世书，最为毗湿奴信众所珍爱；其中歌咏了帕拉玛罕萨们唯一纯净、至高的智慧。它揭示了离业之道，并与超然知识、出离与奉爱相伴。凡以奉爱虔听、正诵并深思此书者，必得圆满解脱。
Verse 19
कस्मै येन विभासितोऽयमतुलो ज्ञानप्रदीप: पुरा तद्रूपेण च नारदाय मुनये कृष्णाय तद्रूपिणा । योगीन्द्राय तदात्मनाथ भगवद्राताय कारुण्यत- स्तच्छुद्धं विमलं विशोकममृतं सत्यं परं धीमहि ॥ १९ ॥
我观想那至高的绝对真理：纯净无垢、离苦无死；祂在最初亲自向梵天显示这无与伦比的智慧火炬。梵天传与圣者那罗陀，那罗陀叙与黑天·德外帕亚那·毗耶娑；毗耶娑又传给大瑜伽师舒迦提婆；舒迦提婆以慈悲向薄伽梵之友（帕里克希特王）宣说此书。
Verse 20
नमस्तस्मै भगवते वासुदेवाय साक्षिणे । य इदं कृपया कस्मै व्याचचक्षे मुमुक्षवे ॥ २० ॥
我向至上人格神薄伽梵瓦苏戴瓦顶礼；祂是遍在的见证者，曾以慈悲向渴求解脱的梵天阐明此神圣之学。
Verse 21
योगीन्द्राय नमस्तस्मै शुकाय ब्रह्मरूपिणे । संसारसर्पदष्टं यो विष्णुरातममूमुचत् ॥ २१ ॥
我向瑜伽圣者之王、具梵之体的圣舒迦提婆·高斯瓦弥顶礼；他解救了被“轮回之蛇”所咬的毗湿奴罗多（帕里克希特）。
Verse 22
भवे भवे यथा भक्ति: पादयोस्तव जायते । तथा कुरुष्व देवेश नाथस्त्वं नो यत: प्रभो ॥ २२ ॥
噢众神之主、至上主啊！愿你施恩，使我等生生世世在你莲花足下生起纯净的奉爱；因为你是我们的依怙。
Verse 23
नामसङ्कीर्तनं यस्य सर्वपापप्रणाशनम् । प्रणामो दु:खशमनस्तं नमामि हरिं परम् ॥ २३ ॥
我顶礼至上主哈利：祂圣名的共诵（那摩三奇尔坦）能摧毁一切罪业，向祂礼拜能平息世间诸苦。
Frequently Asked Questions
The enumeration functions as a traditional pramāṇa-style framing: it situates Śrīmad-Bhāgavatam within the wider Purāṇic canon (400,000 verses total) and then highlights the Bhāgavatam’s distinct identity (18,000 verses) to underscore its unique authority, completeness, and supremacy as the Vedānta-sāra and amala-purāṇa.
The chapter states that from beginning to end the Bhāgavatam teaches renunciation through Hari-kathā and establishes the Absolute Truth as its subject—one without a second—culminating not in impersonal conclusion but in exclusive devotional service (kevalā-bhakti) to that Supreme Truth. Thus, Vedānta’s final import is presented as bhakti grounded in realized knowledge.
The chapter identifies Brahmā as the first recipient of the Bhāgavatam directly from the Supreme Lord. Brahmā spoke it to Nārada; Nārada to Kṛṣṇa-dvaipāyana Vyāsa; Vyāsa to Śukadeva Gosvāmī; and Śuka spoke it to Mahārāja Parīkṣit—establishing the authorized chain of revelation and teaching.
The text prescribes a specific dāna-vidhi: placing the Bhāgavatam on a golden throne and offering it as a gift on the full moon of Bhādra. The significance is twofold—honoring the Bhāgavatam as the living embodiment of sacred knowledge and cultivating bhakti through generosity—said to grant the supreme transcendental destination.
It is termed spotless (amala) because its teaching culminates in pure devotion free from ulterior motives (karma and mere jñāna) and because it reveals paramahaṁsa-knowledge: the integrated path of jñāna, vairāgya, and bhakti that liberates the sincere hearer through devoted śravaṇa and kīrtana.