Srimad Bhagavatam — Dashama Skandha, Shloka 28
Kṛṣṇa’s Queens, Their Sons, and Balarāma’s Victory over Rukmī at Dice
Aniruddha–Rocanā Marriage Context
Devanagari script
तस्मिन् निवृत्त उद्वाहे कालिङ्गप्रमुखा नृपा: । दृप्तास्ते रुक्मिणं प्रोचुर्बलमक्षैर्विनिर्जय ॥ २७ ॥ अनक्षज्ञो ह्ययं राजन्नपि तद्व्यसनं महत् । इत्युक्तो बलमाहूय तेनाक्षैर्रुक्म्यदीव्यत ॥ २८ ॥
Transliteration
tasmin nivṛtta udvāhe kāliṅga-pramukhā nṛpāḥ dṛptās te rukmiṇaṁ procur balam akṣair vinirjaya
Translation
婚礼结束后，以迦陵伽王为首的傲慢诸王对鲁克弥说：“大王，当以掷骰击败婆罗罗摩；祂不精于此，却偏又嗜好甚深。”受此怂恿，鲁克弥便召来婆罗罗摩，与祂开始赌局。
Synonyms
तस्मिन्in that (occasion)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (contextual), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative singular
निवृत्तेwhen (it) had ended
निवृत्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootni-vṛt (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular; ‘having ceased/ended’
उद्वाहेin the wedding
उद्वाहे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootudvāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular
कालिङ्ग-प्रमुखाःheaded by the Kalingas
कालिङ्ग-प्रमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāliṅga (प्रातिपदिक) + pramukha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कालिङ्गाः प्रमुखाः येषाम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
नृपाःkings
नृपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
दृप्ताःarrogant
दृप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdṛpta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
रुक्मिणम्Rukmi
रुक्मिणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrukmiṇ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; accusative singular
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; they said
बलम्Balarama
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; accusative singular
अक्षैःwith dice
अक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; instrumental plural
विनिर्जयdefeat (him)
विनिर्जय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-nir-√ji (धातु)
Formलोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; ‘defeat!’
अनक्षज्ञःignorant of dice
अनक्षज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootan (नञ्) + akṣa-jña (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष (अक्षेषु ज्ञः → अक्षज्ञः; न अक्षज्ञः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात/particle; emphasis/indeed
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; vocative singular
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात; concessive/also/even
तत्-व्यसनम्that calamity/addiction
तत्-व्यसनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vyasana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तस्य व्यसनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular (agreeing with व्यसनम्)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात; quotative marker
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√vac (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular; passive sense ‘having been told’
बलम्Balarama
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; accusative singular
आहूयhaving summoned
आहूय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootā-√hū (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप् (absolutive); ‘having called/summoned’
तेनwith him
तेन:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; instrumental singular
अक्षैःwith dice
अक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; instrumental plural
रुक्मीRukmi
रुक्मी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrukmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; nominative singular
अदीव्यतgambled/played
अदीव्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√div (धातु)
Formलङ् (imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; ‘played (gambled)’
Characters & Entities
B
BalarāmaR
RukmīK
King of KaliṅgaFAQs
This verse shows gambling (akṣa-krīḍā) as a powerful vice: even when someone is unskilled, prideful people can exploit the weakness, leading to conflict and humiliation.
Out of arrogance, the kings—led by Kaliṅga—wanted to see Balarāma defeated, and they believed His lack of skill combined with a strong taste for gambling made Him vulnerable.
Avoid situations where personal weaknesses can be manipulated—especially addictive habits—because proud or hostile company may use them to provoke harm and dishonor.