Sutra 30

Devanagari script

उपरिनिविष्टं नाधरतटाकस्य पूरास्रावं वारयेदन्यत्र त्रिवर्षोपरतकर्मणः ॥ कZ_०३.९.३० ॥

Transliteration

upariniviṣṭaṃ nādharataṭākasya pūrāsrāvaṃ vārayedanyatra trivarṣoparatakarmaṇaḥ

Translation

上方水塘不得阻碍下方水塘的洪水泄放/出流；但若下方工程已三年未使用/未运作，则属例外。

Word by Word

• उपरिनिविष्टम्: situated above; upstream/upper-lying
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: उपरि-नि-√विश्
• Form: कृदन्त; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भे कर्मरूपेण)

• न: not
• Type: Particle (Negation)
• Root: न
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अधरतटाकस्य: of the lower tank/reservoir
• Type: Noun
• Root: अधर + तटाक
• Form: षष्ठी-एकवचनम्; पुं/नपुंसक (तटाक-शब्दः सामान्यतः नपुंसकः)

• पूरास्रावम्: the overflow/outflow (flood-discharge)
• Type: Noun
• Root: पूर + आस्राव
• Form: द्वितीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गः (आस्राव)

• वारयेत्: should obstruct/stop/prevent
• Type: Verb
• Root: √वृ (वारणे)
• Form: विधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्

• अन्यत्र: except; otherwise than
• Type: Indeclinable (Adverb)
• Root: अन्यत्र
• Form: अपवादार्थक अव्यय (‘except/otherwise than’)

• त्रिवर्षोपरतकर्मणः: of one whose work/activity has ceased for three years
• Type: Noun (Genitive qualifier)
• Root: त्रि + वर्ष + उपरत + कर्मन्
• Form: षष्ठी-एकवचनम्; पुंलिङ्गः; ‘यस्य कर्म त्रिवर्षं उपरतम्’/‘त्रिवर्षेण उपरतं कर्म यस्य’

Entities Mentioned

• taṭāka
• pūra-āsrāva

More Details

FAQs

What does the three-year clause achieve in 3.9.30?

It ties continued protection of an outflow right to active use/maintenance, preventing dormant works from blocking necessary reconfiguration.