Adhyaya 207: Section on the ‘Person’ who Entices Beings within the Cycle of Rebirth

Verse 1

अथ संसारचक्रपुरुषविलोभनप्रकरणम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ इदमन्यन्महाभागान्नारदात्कलहप्रियात् ॥ श्रुतं विप्रा यथा तत्र यमस्य सदसि स्वयम् ॥

Nay bắt đầu phẩm nói về “người quyến rũ trong bánh xe luân hồi”. Con của vị Ṛṣi thưa: “Hỡi các vị Bà-la-môn hữu phúc, từ Nārada—kẻ ưa khơi dậy tranh luận—ta đã nghe một chuyện khác: việc ấy đã xảy ra ngay tại hội chúng của Yama như thế nào.”

Verse 2

तथा च पृच्छतस्तस्य पुरावृत्तं महात्मनः ॥ आख्यानं कथयामास यदुक्तं चित्रभानुना ॥

Và khi bậc đại hồn ấy được hỏi, ngài đã thuật lại chuyện xưa—bản truyện đúng như Citrabhānu đã nói.

Verse 3

यथा च जनको राजा कामान्दिव्यानवाप्तवान् ॥ तत्सर्वं कथयिष्यामि श्रूयतां मुनिसत्तमाः ॥

Và việc vua Janaka đã đạt được các dục lạc thần diệu ra sao—ta sẽ nói hết; xin các bậc Muni tối thượng hãy lắng nghe.

Verse 4

अयं तत्र महातेजा नारदो मुनिसत्तमः ॥ धर्मराजसभां प्राप्तस्तपसा द्योतितप्रभः ॥

Tại đó, Nārada đầy đại quang minh, bậc tối thượng trong hàng hiền triết, đã đến hội chúng của Dharmarāja—hào quang rực sáng nhờ sức mạnh khổ hạnh.

Verse 5

तत्र राजाऽथ वेगेन तं दृष्ट्वा स्वयमागतं ॥ अर्चयित्वा यथान्यायं कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ॥

Bấy giờ nhà vua thấy ngài đích thân đến liền vội bước ra nghênh tiếp; kính lễ theo đúng nghi thức và cũng làm pradakṣiṇā (đi nhiễu quanh tỏ lòng tôn kính).

Verse 6

उवाच च महातेजाः सूर्यपुत्रः प्रतापवान् ॥ स्वागतम् ते द्विजश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि नारद ॥

Bấy giờ, người con của Thần Mặt Trời, rực rỡ và dũng mãnh, nói: “Kính chào ngài, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh. Nhờ phúc duyên ngài đã đến, Nārada.”

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वदर्शीं च सर्वधर्मविदां वरः ॥ गान्धर्वस्येतिहासस्य विज्ञाता त्वं महामुने ॥

“Ngài là bậc toàn tri và toàn kiến; đứng đầu trong những người thông hiểu mọi pháp (dharma). Hỡi đại hiền, ngài cũng là người am tường truyền thống và lịch sử của các Gandharva.”

Verse 8

वयं पूताश्च मेध्याश्च त्वां दृष्ट्वा ह्यागतं विभो ॥ अयं देशः पुनः पूतः सर्वतो मुनिसत्तम ॥

“Hỡi bậc uy lực, thấy ngài đến, chúng tôi được thanh tịnh và trở nên xứng đáng cho các nghi lễ thánh. Hỡi bậc hiền giả tối thượng, miền đất này cũng lại được tịnh hóa khắp mọi phương.”

Verse 9

यत्कार्यं येन वा कार्यं यद्वै मनसि वर्तते ॥ प्रब्रूहि भगवन्नाशु यच्चान्यत्किंचिदुत्तमम् ॥

“Dù ngài có việc gì, do ai cần thực hiện, và điều gì đang ở trong tâm—bạch Bhagavan, xin nói ngay; và bất cứ điều gì khác cao quý đáng nói, xin cũng chỉ dạy.”

Verse 10

इति धर्मवचः श्रुत्वा नारदः प्राह धर्मवित् ॥ अहं ते कथयिष्यामि यत्पृष्टं संशयास्पदम् ॥

Nghe những lời về dharma ấy, Nārada—bậc thông hiểu dharma—nói: “Ta sẽ thuật lại điều đã được hỏi, vấn đề vốn là chỗ phát sinh nghi hoặc.”

Verse 11

नारद उवाच ॥ भवान् पाता च गोप्ता च नेता धर्मस्य नित्यशः ॥ सत्येन तपसा क्षान्त्या धैर्येण च न संशयः ॥

Nārada thưa: “Ngài hằng là bậc hộ trì, gìn giữ và dẫn dắt Dharma—nhờ chân thật, khổ hạnh, nhẫn nhục và kiên định; không còn nghi ngờ gì.”

Verse 12

भावज्ञश्च कृतज्ञश्च त्वदन्यो न हि विद्यते ॥ संशयं सुमहत्प्राप्तस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ॥

“Ngài thấu rõ ý niệm và lại là bậc tri ân; ngoài Ngài không ai khác. Con đang mắc vào nghi vấn rất lớn; xin Ngài giảng giải cho con, ô bậc trì giới thù thắng.”

Verse 13

अमरत्वं कथं याति व्रतेन नियमेन च ॥ केन वा दानधर्मेण तपसा वा सुरोत्तम ॥

“Ô bậc tối thượng trong hàng chư thiên, làm sao đạt được bất tử nhờ vrata (lời nguyện) và niyama (kỷ luật tu trì)? Hoặc nhờ pháp bố thí nào, hay nhờ khổ hạnh nào?”

Verse 14

अतुलां च श्रियं लोके कीर्तिं च सुमहत्फलम् ॥ लभन्ते शाश्वतं स्थानं दुर्लभं विगतज्वराः ॥

“Và (bằng phương tiện nào) họ đạt được phú quý vô song ở đời, cùng danh tiếng có quả báo cực lớn? (Bằng phương tiện nào) họ đạt địa vị vĩnh cửu khó được, thoát khỏi mọi não nhiệt?”

Verse 15

केन गच्छन्ति नरकं पापिष्ठं लोकगर्हणम् ॥ सर्वमाख्याहि तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे ॥

“Do những hành vi nào mà con người rơi vào địa ngục—cực kỳ tội lỗi và bị thế gian lên án? Xin Ngài thuật rõ mọi điều đúng theo chân lý, vì nơi con đã khởi lên sự hiếu kỳ lớn lao.”

Verse 16

यम उवाच ॥ गच्छन्ति हि नराः घोराः बहवोऽधर्मनिर्मितम् ॥ बन्धान्श्च सुबहूंस्तत्र प्राप्नुवन्ति तपोधन ॥

Diêm Vương nói: Quả thật, nhiều kẻ đáng sợ đi đến cõi do phi pháp tạo nên; và tại đó, hỡi bậc giàu có về khổ hạnh, họ phải chịu vô số ràng buộc (giam cầm và xiềng xích trừng phạt).

Verse 17

विस्तरेण तु तत्सर्वं ब्रवीमि मुनिसत्तम ॥ श्रूयतां तन्महाभाग श्रुत्वा चैवोपधारय ॥

Nhưng ta sẽ trình bày tất cả điều ấy một cách tường tận, hỡi bậc hiền triết tối thượng. Xin hãy lắng nghe, hỡi đấng phúc đức; nghe rồi hãy suy niệm cẩn trọng.

Verse 18

नाग्निचिन्नरकं याति न पुत्री न च भूमिदः ॥ शूरश्च शतवर्षी च वेदानां चैव पारगः ॥

Người duy trì các ngọn lửa tế tự thiêng liêng thì không đi vào địa ngục; người có con gái cũng không, và người bố thí đất đai cũng không. Cũng vậy, bậc anh hùng, người sống trọn trăm năm, và người tinh thông các Veda—đều (không đi đến đó).

Verse 19

अहिंसका न गच्छन्ति ब्रह्मचर्यव्यवस्थिताः ॥ पतिव्रता दानवन्तो द्विजभक्ताश्च ये नराः ॥

Người thực hành bất bạo lực không đi (đến đó), cũng như những ai an trú trong kỷ luật phạm hạnh. Người thủy chung với bạn đời, người bố thí, và người sùng kính các bậc dvija—những người như vậy không đi (đến nơi ấy).

Verse 20

स्वदारनिरताः दान्ताः परदारविवर्जकाः ॥ सर्वभूतात्मभूताश्च सर्वभूतानुकम्पकाः ॥

Những ai chuyên tâm với bạn đời của mình, tự chế, tránh xa bạn đời của người khác; những ai thấy tự ngã hiện hữu trong mọi loài và khởi lòng bi mẫn đối với mọi chúng sinh—những người ấy không đi (đến nơi đó).

Verse 21

न गच्छन्ति तु तं देशं पापिष्ठं तमसावृतम् ॥ यातनास्थानसंपूर्णं हाहाकारभयाकुलम् ॥

Họ không đi đến cõi ấy—cõi cực kỳ tội lỗi, bị bóng tối che phủ—đầy những nơi chịu hình phạt, và rúng động bởi tiếng kêu than cùng nỗi sợ hãi.

Verse 22

ज्ञानवन्तो द्विजा ये च ये च विद्यां पराङ्गताः ॥ उदासीना न गच्छन्ति स्वाम्यर्थे च हता नराः ॥

Những bậc dvija có trí tuệ và những người đã đạt sự tinh thông trong vidyā không đi (đến đó). Người có tâm xả ly, thản nhiên (udāsīna) cũng không đi; và những người bị giết vì lợi ích của chủ mình, chết trong sự trung thành phụng sự, cũng không đi.

Verse 23

न गच्छन्त्यत्र दातारः सर्वभूतहिते रताः ॥ शुश्रूषका मातृपित्रोर्न गच्छन्ति च ये नराः ॥

Đến đó không đi những người bố thí, vui thích trong lợi ích của mọi loài hữu tình. Và những người tận tâm phụng dưỡng cha mẹ cũng không đi.

Verse 24

तिलान् गां च हिरण्यं च पृथिवीं चापि शाश्वतीम् ॥ ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति न गच्छन्ति न संशयः ॥

Những ai cúng dường mè, bò, vàng, và cả đất đai bền vững cho các brāhmaṇa thì không đi (đến nơi ấy)—điều này không còn nghi ngờ.

Verse 25

यथोक्तं यजमानाश्च सत्रयाजिन एव च ॥ चातुर्मास्यकरा ये च ये द्विजा आहिताग्नयः ॥

Và những yajamāna cử hành tế lễ đúng như lời dạy, cùng những người thực hiện satra-yajña; những ai hành trì nghi lễ Cāturmāsya; và các dvija đã an lập các ngọn lửa thiêng (āhitāgni)—những người ấy cũng không đi (đến đó).

Verse 26

गुरुचित्तानुपालाश्च कृतिनो मौनयन्त्रिताः ॥ नित्यस्वाध्यायिनो दान्ताः सदा सभ्याश्च ये नराः

Những người nam thuận theo ý chỉ của bậc thầy, tinh cần trong hạnh kiểm, được chế ngự bởi sự im lặng, thường hằng tự học (svādhyāya), tự điều phục và luôn giữ lễ độ—

Verse 27

मां न पश्यन्ति ते चैव स्वात्मभावेन भाविताः ॥ अपर्वमैथुना ये च न गच्छन्ति जितेन्द्रियाः

—họ không thấy Ta (tức không rơi vào quyền xét xử trực tiếp của Diêm Vương), vì được hun đúc bởi khuynh hướng của chính tự ngã; và những ai điều phục các căn, không giao hợp vào thời điểm bất xứng, thì cũng không đi đến cảnh ấy.

Verse 28

न गच्छन्ति हि तद्दोरं यत्र ते पापकर्मिणः

Quả thật, họ không đi đến nơi ghê sợ ấy, nơi mà những kẻ tạo nghiệp tội lỗi phải đi.

Verse 29

नारद उवाच ॥ किं दानं श्रेय आहोस्वित्पात्रेण फलमुच्यते ॥ किं वा कर्म महत्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते

Nārada thưa: Bố thí nào được xem là tối thắng? Quả báo của việc cho có được nói là tùy thuộc nơi pātra, tức người thọ nhận chăng? Hay làm việc đại thiện nào thì được tôn vinh ở cõi trời?

Verse 30

रूपं वा धनधान्यं वा ह्यायुश्च कुलमेव वा ॥ प्राप्यते येन दानेन तन्ममाचक्ष्व सुव्रत

Hoặc sắc đẹp, hoặc của cải và lương thực, hoặc thọ mạng, hoặc cả dòng dõi cao quý—nhờ loại bố thí nào mà đạt được những điều ấy? Bạch bậc có thiện nguyện, xin chỉ dạy cho con.

Verse 31

यम उवाच ॥ न शक्यं विस्तरेणेह वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ शुभाशुभानां गतयो द्रष्टुं वा प्रष्टुमेव वा

Diêm Vương nói: Ở đây không thể thuật lại đầy đủ, dù có nói suốt hàng trăm năm; cũng không thể thấy trọn vẹn hay thậm chí tra hỏi cho hết về các lộ trình của quả báo thiện và bất thiện.

Verse 32

किञ्चिन्मात्रं प्रवक्ष्यामि येन यत्प्राप्यते नरैः ॥ विविधानि च सौख्यानि प्रायशस्तु गुणागुणैः

Ta sẽ nói chỉ một phần nhỏ: con người đạt được thế nào và đạt được điều gì; và các lạc thú muôn dạng phần nhiều được thọ nhận tùy theo công đức và tội lỗi (guna–aguna).

Verse 33

रहस्यमिदमाख्यानं श्रूयतां मुनिसत्तम ॥ या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावे न संशयः

Hãy nghe bản thuật này, một giáo huấn mật truyền, hỡi bậc hiền triết tối thượng: nhờ đó mà định mệnh đạt được trong cảnh giới sau khi chết được thọ nhận—không còn nghi ngờ.

Verse 34

तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः ॥ आयुःप्रकर्षो भोगाश्च भवति तपसैव तु

Nhờ khổ hạnh (tapas) mà đạt cõi trời; nhờ khổ hạnh mà được danh tiếng. Sự tăng trưởng thọ mạng và các hưởng thụ cũng chỉ do khổ hạnh mà thành.

Verse 35

ज्ञानविज्ञानमारोग्यं रूपसौभाग्यसंपदः ॥ तपसा प्राप्यते भोगो मनसा नोपदिश्यते

Tri thức và trí phân biệt (jñāna–vijñāna), sức khỏe, cùng của cải về dung sắc và phúc vận—sự hưởng thụ đạt được nhờ khổ hạnh; không phải chỉ do ý niệm trong tâm mà ban cho.

Verse 36

एवं प्राप्नोति पुण्येन मौनेनाज्ञां महामुने ॥ उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥

Như vậy, nhờ công đức, hỡi bậc Đại Muni, do giữ giới mâu-na (im lặng thanh tịnh) mà đạt được quyền lệnh và uy quyền. Nhờ bố thí mà được các hưởng thụ, và nhờ phạm hạnh (brahmacarya) mà được sức sống bền vững của đời người.

Verse 37

पयोभक्ष्या दिवं यान्ति जायते द्रविणाढ्यता ॥ गुरुशुश्रूषया नित्यं श्राद्धदानॆन सन्ततिः ॥

Những ai sống chỉ bằng sữa thì lên cõi trời; từ kỷ luật ấy phát sinh sự sung túc về tài sản. Nhờ luôn phụng sự bậc thầy, và nhờ bố thí cúng dường trong nghi lễ śrāddha, người ấy được con cháu nối dõi.

Verse 38

गवाद्याः कालदीक्षाभिर्ये तु वा तृणशायिनः ॥ स्वयं त्रिषवणाद्ब्रह्म त्वपः पीत्वेष्टलोकभाक् ॥

Những người thọ các pháp dīkṣā có kỳ hạn—sống như bò v.v.—hoặc những người nằm ngủ trên cỏ; và những ai tự mình hành trì kỷ luật triṣavaṇa, chỉ uống nước, thì trở thành kẻ được dự phần trong cõi giới mong cầu (trạng thái quả báo).

Verse 39

क्रतुयष्टा दिवं याति चोपहारं च सुव्रत ॥ कृत्वा तु दशवर्षाणि नीरपानाद्विशिष्यते ॥

Người đã cử hành các tế lễ (kratu) thì lên cõi trời và cũng được các phẩm vật cúng dường, hỡi người có thiện nguyện. Nhưng việc hành trì suốt mười năm chỉ uống nước được nói là vượt trội hơn cả.

Verse 40

रसानां प्रतिसंहारात् सौभाग्यमनुजायते ॥ आमिषस्य प्रतीहाराद्भवत्यायुष्मती प्रजा ॥

Từ việc thu nhiếp, rút lui khỏi các khoái lạc vị giác, phúc lành và may mắn phát sinh. Từ việc kiêng thịt (āmiṣa), con cháu trở nên trường thọ, được phúc thọ mạng.

Verse 41

गन्धमाल्यनिवृत्त्या तु मूर्तिर्भवति पुष्कला ॥ अन्नदानेन च नरः स्मृतिं मेधां च विन्दति ॥

Nhờ kiêng dùng hương thơm và vòng hoa, thân tướng trở nên đầy đặn, cường tráng. Và nhờ bố thí thức ăn, con người đạt được ký ức và trí tuệ (medhā).

Verse 42

छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं रथं ह्युपानद्युगसम्प्रदानात् ॥ वस्त्रप्रदानेन सुरूपता च धनैश्च पुत्रैश्च भृताः भवन्ति ॥

Bố thí dù (lọng) thì được ngôi nhà thượng hạng; bố thí một đôi giày dép thì được xe (cỗ xe). Bố thí y phục thì được dung mạo đoan nghiêm; và đời sống được nâng đỡ bởi tài sản cùng các con trai.

Verse 43

पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥ अन्नपानप्रदानेन कामभोगैस्तु तृप्यते ॥

Bố thí nước uống thì sự mãn nguyện trở nên bền lâu. Bố thí thức ăn và đồ uống thì được thỏa mãn nhờ quả báo của những hưởng thụ như ý.

Verse 44

पुष्पोपगन्धं च फलोपगन्धं यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय ॥ स स्त्रीसमृद्धं हि सुरत्नपूर्णं गृहं हि सर्वोपचितं लभेत ॥

Ai dâng tặng cho bậc dvija (người “hai lần sinh”) một cây có hương thơm của hoa và mùi thơm của quả, người ấy sẽ được ngôi nhà thịnh vượng trong gia đạo, đầy châu báu quý, và sung túc mọi vật dụng.

Verse 45

वस्त्रान्नपानीय-रसप्रदानात् प्राप्नोति तानेव रसप्रदानात् ॥ स्रग्धूपगन्धान्यनुलेपनानि पुष्पाणि गृह्याणि मनोरमाणि ॥

Nhờ bố thí y phục, thức ăn, nước uống và các vị ngon (đồ giải khát có hương vị), người ấy nhận được quả báo tương ứng qua sự bố thí các vị ấy. (Kết quả là) được vòng hoa, hương trầm và mùi thơm, dầu/thuốc xoa thơm, hoa, cùng những vật dụng gia đình đáng ưa.

Verse 46

स स्त्रीसमृद्धं गजवाजिपूर्णं लभेदधिष्ठानवरं वरिष्ठम् ॥ धूपप्रदानेन तथा गवां च लोकानाप्नोति नरो वसूनाम्

Nhờ công đức ấy, người nam đạt được địa vị tối thượng và ưu việt—dồi dào nữ quyến, lại đầy đủ voi và ngựa. Cũng vậy, do dâng hương trầm và bố thí bò, người ấy đạt đến các cõi giới gắn với chư Vasu.

Verse 47

गजं तथा गोवृषभप्रदानैः स्वर्गे सुखं शाश्वतमामनन्ति ॥ घृतेन तेजः सुकुमारतां च प्राणद्युतिः स्निग्धता चापि तैलैः

Họ tuyên rằng: bố thí voi, và cũng vậy bố thí bò cùng bò đực, thì được an lạc bền lâu nơi cõi trời. Dâng bơ tinh khiết (ghṛta) thì được uy quang và thân thể mềm mại; dâng các loại dầu thì được sinh lực rạng ngời và sự nhuận thấm cũng vậy.

Verse 48

क्षौद्रेण नानारसतृप्ततां च दीपप्रदानाद् द्युतिमाप्नुवन्ति

Dâng mật ong (kṣaudra) thì được thỏa mãn bởi nhiều vị; và bố thí đèn (dīpa) thì họ đạt được quang minh rạng rỡ.

Verse 49

पायसेन वपुःपुष्टिं कृसरात्स्निग्धसौम्यताम् ॥ फलैस्तु लभते पुत्रं पुष्पैः सौभाग्यमेव च

Dâng pāyasa (cháo sữa ngọt) thì được bồi bổ thân thể; dâng kṛsara (cơm trộn đậu) thì được sự nhuận mềm, hiền hòa và dễ chịu. Dâng trái cây thì được con trai; dâng hoa thì quả thật được phúc lành và may mắn.

Verse 50

रथैर्दिव्यं विमानं तु शिबिकां चैव मानवः ॥ प्रेक्षणैरपि सौभाग्यं प्राप्नोतीह न संशयः

Bố thí xe (ratha) thì người ấy được vimāna thần diệu và cả kiệu (śibikā). Dù chỉ bằng việc cung cấp các cuộc trình diễn để chiêm ngưỡng (prekṣaṇa), người ấy cũng đạt phúc lành ngay tại đời này—không nghi ngờ.

Verse 51

अभयस्य प्रदानॆन सर्वकामानवाप्नुयात्

Nhờ ban cho sự vô úy (che chở/bảo đảm), người ấy sẽ đạt được mọi mục tiêu như ý.

Verse 52

दुर्ल्लभं त्रिषु लोकेषु यच्च प्रियतरं तव ॥ तपोमयानां सर्वेषां द्विजातीनां च सुव्रत

Hỡi bậc giữ giới nguyện thanh tịnh, điều khó được trong ba cõi và điều mà ngài yêu quý hơn cả—lời dạy này dành cho mọi người chuyên tu khổ hạnh, và cả cho hàng nhị sinh (dwijāti) nữa.

Verse 53

पतिव्रता न गच्छन्ति सत्यवाक्याश्च ये नराः ॥ अजिताश्चाशठाश्चैव स्वामिभक्ताश्च ये नराः

Những người nữ giữ hạnh pativrata (trọn lòng với chồng) không lạc khỏi chính đạo; và những người nam nói lời chân thật, kiên định không bị khuất phục (ajita), không gian trá (aśaṭha), lại trung thành phụng sự chủ thượng—đều được tán dương ở đây.

Verse 54

ब्राह्मणा अमरत्वं च प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ निवृत्ताः सर्वकामेभ्यो निराशाः सुजितेन्द्रियाः

Các Bà-la-môn đạt đến sự bất tử—không nghi ngờ—tức là những vị đã lìa mọi dục vọng, không còn mong cầu, và đã điều phục các căn một cách thuần thục.

Verse 55

अहिंसया परं रूपं दीक्षया कुलजन्म च ॥ फलमूलाशिनो राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत्

Nhờ ahiṃsā (bất hại), đạt được dung mạo thù thắng; nhờ dīkṣā (kỷ luật thọ pháp/nhập môn), được sinh trong dòng tộc cao quý. Người sống bằng trái và rễ thì quả báo là quyền vương; người sống bằng lá thì được cõi trời.

Verse 56

दत्त्वा द्विजेभ्यः स भवेत्सुरूपो रोगांश्च कांश्चिल्लभते न जातु ॥ बीजैरशून्यैः शयनाभिरामं दद्याद्गृहं यः पुरुषो द्विजाय

Người nào bố thí cho các bậc nhị sinh (dvija) thì được thân tướng đoan nghiêm và không bao giờ mắc bệnh tật. Ai cúng dường cho một bà-la-môn một ngôi nhà đầy đủ hạt giống, lương thực và được trang bị giường nằm êm ái, người ấy đạt công đức lớn.