Adhyaya 188: Section on the Origin and Procedure of Piṇḍa-Rites and Śrāddha: Rules of Mourning Impurity (Aśauca)

Verse 1

अथ पिण्डकल्पश्राद्धोत्पतिप्रकरणम् ॥ धरण्युवाच ॥ देवदेवोऽसि देवानां लोकनाथोऽपरिग्रहः ॥ आशौचकर्म विधिवच्छ्रोतुमिच्छामि माधव ॥

Nay bắt đầu phẩm nói về nguồn gốc và nghi thức của lễ piṇḍa và śrāddha. Dharaṇī thưa: ‘Ngài là Thần của các thần, Chúa tể các cõi, không chấp thủ. Ôi Mādhava, con muốn được nghe các quy tắc về nghi lễ āśauca (thời kỳ bất tịnh) theo đúng phép tắc.’

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ आशौचं शृणु कल्याणि यथा शुध्यन्ति मानवाः ॥ गतायुषस्तृतीयेन स्नानं कुर्यान्नदीजले ॥

Śrī Varāha phán: ‘Hỡi bậc cát tường, hãy nghe về āśauca—con người được thanh tịnh như thế nào. Đến ngày thứ ba sau khi mạng sống đã lìa, nên tắm bằng nước sông.’

Verse 3

पिण्डं सञ्चूरणं दद्यात्रिंश्च दद्याज्जलाञ्जलीन् ॥ चतुर्थे पञ्चमे षष्ठे पिण्डमेकं जलाञ्जलिम् ॥

Nên dâng lễ piṇḍa và sañcūraṇa, lại dâng ba vốc nước thanh tịnh. Vào ngày thứ tư, thứ năm và thứ sáu, dâng một piṇḍa và một vốc nước.

Verse 4

अन्यस्थानेषु दातव्यं स्नानात्त्वहनि सप्तमे ॥ एवं प्रतिदिनं कार्यं यावच्च दशमं दिनम् ॥

Ở một nơi khác, lễ ấy nên được dâng vào ngày thứ bảy sau khi tắm gội. Cứ như vậy thực hành mỗi ngày cho đến ngày thứ mười.

Verse 5

क्षारादिना वस्त्रशौचं दिने च दशमे तथा ॥ तिलामलकस्नेहेन गोत्रजः स्नानमाचरेत् ॥

Nên tẩy sạch y phục bằng kiềm và các chất tương tự; đến ngày thứ mười cũng làm như vậy. Người thân cùng gotra nên tắm bằng dầu mè và dầu āmalaka.

Verse 6

पिण्डदानं विवर्त्याथ क्षौरकर्म तु कारयेत् ॥ स्नानं कृत्वा विधानॆन ज्ञातिभिः स्वगृहं व्रजेत् ॥

Rồi sau khi kết thúc lễ piṇḍa-dāna, nên cử hành nghi thức cạo tóc (kṣaura). Tắm gội đúng nghi quỹ, rồi cùng thân quyến trở về nhà mình.

Verse 7

एकादशे च दिवसे एकोद्दिष्टं यथाविधि ॥ स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं विप्रेषु योजयेत् ॥

Vào ngày thứ mười một, nên cử hành nghi lễ ekoddiṣṭa đúng pháp. Sau khi tắm gội và thanh tịnh, hãy giao phần cúng cho preta cho các brāhmaṇa để thực hiện theo nghi thức.

Verse 8

एकोद्दिष्टं मनुष्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि॥ यथैकं द्रव्यसंयुक्तं स्वं विप्रं भोजयेत् तदा

Hỡi Mādhavī, đối với người thuộc bốn varṇa, nghi lễ ekoddiṣṭa được quy định; khi ấy nên thỉnh và cúng dưỡng vị brāhmaṇa của mình bằng một lễ vật duy nhất đã được chuẩn bị đúng phép (một bộ vật phẩm hợp nhất).

Verse 9

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं प्रेतेषु योजयेत्॥ एकोद्दिष्टं तु द्रव्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि

Sau khi tắm gội và trở nên thanh tịnh theo nghi thức, nên an lập người đã mất làm một preta giữa các preta; và hỡi Mādhavī, lễ cúng ekoddiṣṭa bằng các vật phẩm nghi lễ được quy định cho bốn varṇa.

Verse 10

शुश्रूषया विपन्नानां शूद्राणां च वरानने॥ त्रयोदशे दिने प्राप्ते सुपक्वैर्भोजयेद्द्विजान्

Hỡi người có dung nhan đoan chính, với tâm phụng sự những kẻ khốn khó—kể cả śūdra—khi đến ngày thứ mười ba, nên cúng dưỡng các dvija bằng thức ăn nấu chín kỹ.

Verse 11

मृतस्य नाम चोद्दिश्य यस्यार्थे च प्रयोजितः॥ स्वर्गतस्येति संकल्प्य कृत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्

Sau khi nêu rõ danh xưng của người đã mất và hướng nghi lễ này vì lợi ích của người ấy, lập ý nguyện: “cho người đã về cõi trời,” rồi chuẩn bị nơi cư trú/địa điểm nghi lễ dành cho brāhmaṇa…

Verse 12

गत्वा निमन्त्रितं विप्रं नम्रो भूत्वा समाहितः॥ मन्त्रेणानेन भो देवि मनस्येव पठन्ति तम्

Sau khi đến gặp vị brāhmaṇa đã được thỉnh mời, với lòng khiêm cung và tâm chuyên nhất, hỡi Nữ Thần, người ấy tụng đọc lời ấy bằng thần chú này; quả thật, nó cũng được tụng trong tâm (niệm thầm) với ý hướng tập trung.

Verse 13

गतोऽसि दिव्यलोके त्वं कृतान्तविहितेन च॥ मनसा वायुभूतस्त्वं विप्रमेनं समाश्रय

Ngươi đã đến cõi trời thiêng theo điều Kṛtānta (định mệnh của tử thần) đã an bài. Hãy khiến tâm trở nên vi tế như gió và nương tựa nơi vị bà-la-môn này.

Verse 14

पादसंवाहनं कार्यं प्रेतस्य हितकाम्यया॥ प्रेतभोगशरीरे तु ब्राह्मणस्य च सुन्दरि

Hỡi người đẹp, vì mong lợi ích cho preta, nên thực hành việc xoa bóp bàn chân (pādasaṃvāhana); bởi trong nghi thức này, thân của bà-la-môn trở thành ‘thân thọ hưởng’ (bhoga-śarīra) cho preta.

Verse 15

यावत्तु तिष्ठते तत्र प्रेतभोगमुदीक्षते॥ तावन्न संस्पृशेद्भूमे मम गात्रं प्रतिष्ठितम्

Chừng nào người ấy còn ở đó và quan sát preta thọ hưởng (lễ phẩm), chừng ấy người ấy không được chạm đất; vì thân ta đang được an trú cố định tại đó.

Verse 16

प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे॥ श्मश्रुकर्म प्रकर्तव्यं विप्रस्य तु यथाविधि

Vào lúc rạng đông, khi đêm đã qua và mặt trời đã mọc, cần cử hành śmaśru-karma (nghi thức cạo/tỉa liên hệ đến tóc râu) cho vị bà-la-môn đúng theo phép tắc.

Verse 17

अस्तंगते तथादित्ये गत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्॥ दत्त्वा तु पाद्यं विधिवन् नमस्कृत्य द्विजोत्तमम्

Khi mặt trời đã lặn, hãy đến tư gia của bà-la-môn; dâng pādya (nước rửa chân) đúng nghi thức, rồi cúi lạy và tỏ lòng kính trọng đối với bậc tối thượng trong hàng dvija.

Verse 18

स्नापनाभ्यञ्जनं कार्यं प्रेतसन्तोषदायकम्॥ गृहीत्वा भूमिभागं च स्थण्डिलं तत्र कारयेत्॥

Nên cử hành nghi thức tắm gội và xoa dầu (abhyajana), vì được xem là đem lại sự thỏa mãn cho preta (vong linh người đã khuất). Sau khi chọn và chuẩn bị một phần đất, hãy lập tại đó sthaṇḍila, tức khoảng không gian-đàn tế nghi lễ.

Verse 19

चतुःषष्ठिकृतं भागं यथावत्सुकृतं भवेत्॥ ततो दक्षिणपूर्वेषु दिग्विभागेषु सुन्दरी॥

Hãy chia đúng phép thành sáu mươi bốn phần để sự sắp đặt được thành tựu như nghi thức. Rồi, hỡi người đẹp, tiến hành theo các phân khu phương hướng, bắt đầu từ phương Đông Nam.

Verse 20

छायायां कुञ्जरस्यापि नदीकूलद्रुमे तथा॥ चाण्डालादिप्रहीणे तु प्रेतकार्यं समाचरेत्॥

Dù ở trong bóng râm của voi, hay dưới gốc cây nơi bờ sông—miễn là chỗ ấy không có Cāṇḍāla và hạng tương tự—thì nên cử hành preta-kārya, tức các nghi lễ dành cho người đã khuất.

Verse 21

यं देशं च न पश्यन्ति कुक्कुटश्वानशूकराः॥ श्वा चापोहति रावेण गर्जितेन च शूकरः॥

Đó là nơi gà, chó và heo không lui tới—và nơi chó bị xua đi bằng tiếng quát, còn heo bị đuổi bằng tiếng gầm lớn—(được xem là thích hợp).

Verse 22

कुक्कुटः पक्षवातेन चाण्डालश्च यथा धरे॥ तत्र कुर्वन्ति ये श्राद्धं पितॄणां बन्धनप्रदम्॥

Nơi gà trống xâm nhập do tiếng đập cánh, và nơi có Cāṇḍāla hiện diện trên mặt đất—ai làm lễ śrāddha cho các pitṛ (tổ tiên) tại đó thì được nói là gây nên sự ràng buộc cho tổ tiên.

Verse 23

वर्जनीया बुधैरेते प्रेतकार्येषु सुन्दरी॥ देवतासुरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः॥

Hỡi người đẹp, trong các nghi lễ dành cho người đã khuất, bậc trí giả phải tránh những hạng này: chư thiên, a-tu-la, càn-thát-bà, piśāca, nāga và rākṣasa.

Verse 24

नागा भूतानि यज्ञाश्च ये च स्थावरजङ्गमाः॥ स्नानं कृत्वा यथा देवि तव पृष्ठे प्रतिष्ठिताः॥

Hỡi Nữ thần, các nāga, các hữu thể (bhūta) và các lễ tế (yajña), cùng mọi vật bất động hay động—sau khi tắm gội thanh tịnh, hỡi Nữ thần, đều được an lập trên lưng của Ngài (tức trên Địa cầu).

Verse 25

धारयिष्यामि सुश्रोणि विष्णुमायाततं जगत्॥ चण्डालमादितः कृत्वा नराणां तु शुभाशुभम्॥

Hỡi người có vòng hông mỹ lệ, ta sẽ gánh giữ thế gian này, vốn được trải rộng bởi māyā của Viṣṇu; và trong đó cũng bao hàm cảnh trạng của loài người—thiện và bất thiện—bắt đầu từ hạng Cāṇḍāla cho đến khắp mọi bậc.

Verse 26

स्नानं कुर्वन्तु ते भूमे स्थण्डिले तदनन्तरे॥ अकृत्वा पृथिवीभागं निवापं ये तु कुर्वते॥

Hỡi Đất Mẹ, hãy để họ tắm gội, rồi sau đó (tiến hành) trên sthaṇḍila đã được chuẩn bị. Nhưng những ai dâng lễ nivāpa mà không trước hết sửa soạn một phần đất—

Verse 27

त्वदधीनं जगद्भद्रे तवोच्छिष्टं हतं भवेत्॥ न देवाः पितरस्तस्य गृह्णन्तीह कदाचन॥

Hỡi bậc cát tường, thế gian nương tựa nơi Ngài; vật gì bị coi là ucchiṣṭa (đồ thừa) của Ngài thì trở nên hư hoại, ô uế. Tại đây, chư thiên và tổ tiên không bao giờ thọ nhận điều ấy.

Verse 28

कृत्वा तु पिण्डसङ्कल्पं नामगोत्रेण माधवि ॥ पश्चादश्नन्ति गोत्राणि कुलजाश्चैकभोजनाः ॥

Hỡi Mādhavī, trước hết hãy lập saṅkalpa cho lễ dâng piṇḍa, nêu rõ danh xưng và gotra; rồi sau đó những người cùng gotra và thuộc dòng tộc ấy cùng thọ thực chung như một nhóm dùng bữa duy nhất.

Verse 29

न दद्यादन्यगोत्रेभ्यो ये न भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ चतुर्णामपि वर्णानां प्रेतकार्येषु सुन्दरी ॥

Hỡi Sundarī, không nên trao (phần được ấn định) cho những người thuộc gotra khác mà không thọ thực tại đó; trong các nghi lễ dành cho người đã khuất, điều này áp dụng cho cả bốn varṇa.

Verse 30

एवं दत्तेन प्रीयन्ते प्रेतलोकगता नराः ॥ अदत्वा प्रेतभागं तु भुङ्क्ते यस्तत्र मानवः ॥

Nhờ các phẩm vật được dâng cúng như vậy, những người đã đi đến cõi của các preta được nói là được thỏa mãn. Còn kẻ nào thọ thực tại đó mà chưa dâng phần cho người đã khuất (pretabhāga) thì trái với nghi thức.

Verse 31

गत्वा महानदीं सोऽपि सचैलं स्नानमाचरेत् ॥ तीर्थानि मनसा गत्वा त्रिभिरभ्युक्षयेद्भुवम् ॥

Đến một dòng sông lớn, người ấy cũng nên tắm khi vẫn mặc y phục. Trong tâm tưởng hướng đến các tīrtha, người ấy nên rảy nước xuống đất ba lần.

Verse 32

एवं शुद्धिं ततः कृत्वा ब्राह्मणान् शीघ्रमानयेत् ॥ आगतांश्च द्विजान् दृष्ट्वा कर्त्तव्या स्वागतकिया ॥

Sau khi hoàn tất sự thanh tịnh như vậy, nên mau mời các brāhmaṇa đến. Và khi thấy các vị khách dvija đã tới, cần thực hiện các nghi thức nghênh tiếp.

Verse 33

अर्घ्यं पाद्यं ततो दद्याद्धृष्टपुष्टेन माधवि ॥ आसनं चोपकल्पेत मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥

Rồi sau đó, hỡi Mādhavī, nên dâng arghya và pādya (nước rửa chân) với tâm thái điềm tĩnh, chuẩn bị chu đáo; và sắp đặt āsana (chỗ ngồi) kèm theo thần chú, đúng theo nghi thức.

Verse 34

मन्त्रः— इदं ते आसनं दत्तं विश्रामं क्रियतां द्विज ॥ कुरुष्व मे प्रसादं च सुप्रसीद द्विजोत्तम ॥

Thần chú: ‘Chỗ ngồi này đã được dâng lên Ngài; xin an nghỉ, hỡi dvija. Xin ban ân cho con, và xin hoan hỷ trọn vẹn, hỡi bậc tối thượng trong hàng hai-lần-sinh.’

Verse 35

उपवेश्यासने विप्रं छत्रं सङ्कल्पयेत्पुनः ॥ निवारणार्थमाकाशे भूता गगनचारिणः ॥

Sau khi an vị vị brāhmaṇa trên āsana, lại nên lập saṅkalpa về chatra (lọng/ô nghi lễ), nhằm ngăn trừ các loài bhūta bay lượn, di chuyển trong hư không.

Verse 36

देवगन्धर्व यक्षाश्च सिद्धसङ्घा महासुराः ॥ धारणार्थं तथाकाशे छत्रं तेजस्विनां कृतम् ॥

Chư Deva, Gandharva, Yakṣa, các hội chúng Siddha và những đại Asura—vì thế, nơi hư không, chatra được thiết lập làm sự che chở và bảo hộ cho các bậc rạng ngời uy quang.

Verse 37

छत्रमावरणार्थं तु दद्याञ्चैव द्विजातये ॥ आकाशे तत्र पश्यन्ति देवाः सिद्धपुरोगमाः ॥

Vì sự che phủ và hộ trì, quả thật nên dâng chatra cho một dvijāti; và tại đó, nơi hư không, chư Deva—với các Siddha làm bậc dẫn đầu—được nói là đang quan sát.

Verse 38

गन्धर्वा ह्यसुराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशिनः ॥ दृश्यामानेषु सर्वेषु प्रेतः संव्रीडितो भवेत् ॥

Khi các Gandharva, Asura, Siddha, Rākṣasa và những kẻ ăn thịt đều hiện ra (quanh nó), thì preta—linh hồn người đã khuất—bị bao phủ bởi nỗi hổ thẹn và bẽ bàng.

Verse 39

व्रीडमानं ततो दृष्ट्वा हसन्त्यसुरराक्षसाः ॥ एवं निवारणं छत्रमादित्येन कृतं पुरा ॥

Thấy nó hổ thẹn như vậy, các Asura và Rākṣasa cười nhạo. Theo cách ấy, thuở xưa Āditya (Thần Mặt Trời) đã tạo nên một ‘chiếc lọng’ hộ vệ để ngăn trừ tai hại.

Verse 40

प्रेतलोकगतानां च सर्वदेवर्षिणां पुरा ॥ अग्निवर्षं शिलावर्षं तप्तं तत्र जलोदकम् ॥

Thuở trước, đối với hết thảy các vị thánh hiền thiên giới đã đến cõi preta, đã xảy ra mưa lửa, mưa đá, và ngay cả nước ở đó cũng nóng rực.

Verse 41

भस्मवर्षं ततो घोरमहोरात्रेण माधवि ॥ पादौ च ते न दह्येतां यमस्य विषयं गते ॥ तमोऽन्धकारविषमं दुर्गमं घोरदर्शनम् ॥

Rồi sau đó, hỡi Mādhavī, chỉ trong một ngày một đêm có trận mưa tro ghê rợn. Khi đã bước vào cõi thuộc quyền Yama, nguyện cho đôi chân nàng không bị thiêu đốt. Cảnh giới ấy gồ ghề bởi tối tăm và u ám, khó bề vượt qua, và đáng sợ khi nhìn thấy.

Verse 42

एकाकी दुःसहं लोके पथा येन स गच्छति ॥ कालो मृत्युश्च दूतश्च यष्टिमुद्यम्य पृष्ठतः ॥

Một mình, chịu đựng điều khó kham trong cõi đời, nó bước đi theo con đường ấy; và phía sau, Kāla (Thời gian), Mṛtyu (Tử thần) cùng sứ giả theo sát, giơ cao cây gậy.

Verse 43

अहोरात्रेण घोरेण प्रेतं नयति माधवि ॥ दद्यात्तदर्थं विप्राय पदत्रे च सुखावहे ॥

Hỡi Mādhavī, trong một ngày đêm ghê rợn, người ấy dẫn dắt preta tiến bước. Vì mục đích ấy, nên bố thí cho một bà-la-môn một đôi padūka (dép) đem lại sự an lạc.

Verse 44

पश्चाद्धूपं च दीपं च दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम् ॥ याति येन विजानीयात्पृथक्प्रेतेन योजयेत् ॥

Sau đó, quả thật nên dâng hương và đèn, có mantra dẫn trước. Nên hiểu con đường mà (preta) đi, rồi phân định các lễ vật này riêng cho từng preta.

Verse 45

नामगोत्रमुदाहृत्य प्रेताय तदनन्तरम् ॥ शीघ्रमावाहयेद्भूमे दर्भपात्रे च भूतले ॥

Sau khi xướng danh và gotra (dòng tộc), ngay liền sau đó, hãy mau chóng thỉnh (preta) xuống mặt đất—vào trong vật đựng bằng cỏ darbha đặt trên nền đất.

Verse 46

मन्त्रः— इह लोकं परित्यज्य गतोऽसि परमां गतिम् ॥ गृह्ण गन्धं मुदा युक्तो भक्त्या प्रेतोपपादितम् ॥

Mantra: ‘Rời bỏ cõi đời này, ngươi đã đi đến cảnh giới tối thượng. Hãy hoan hỷ thọ nhận hương thơm này—được dâng bằng lòng bhakti và được trình bày vì preta.’

Verse 47

गन्धमन्त्रः— सर्वगन्धं सर्वपुष्पं धूपं दीपं तथैव च ॥ प्रतिगृह्णीष्व विप्रेन्द्र प्रेतमोक्षप्रदो भव ॥

Gandha-mantra: ‘Xin thọ nhận mọi hương thơm, mọi hoa, hương đốt và cả ngọn đèn. Hỡi bậc tối thắng trong hàng bà-la-môn, xin trở thành người ban giải thoát cho preta (khỏi thân phận preta).’

Verse 48

एवं वस्त्राणि विप्राय सर्वाण्याभरणानि च ॥ पुनः पुनश्च पक्वान्नं प्रयच्छेत् तु वसुन्धरे ॥

Như vậy, nên dâng y phục cho một vị Bà-la-môn cùng với mọi đồ trang sức; và hỡi Vasundharā, lại nên nhiều lần cúng dường cơm thức ăn đã nấu chín.

Verse 49

एवमादीनि द्रव्याणि प्रेतभोग्यानि सर्वशः ॥ पादशौचादि त्रिः कृत्वा चातुर्वर्ण्यस्य माधवि ॥

Những vật như thế—mọi thứ được xem là thích hợp làm phần thọ hưởng của preta—nên được sắp đặt đầy đủ mọi mặt; và hỡi Mādhavī, sau khi rửa chân cùng các phép tẩy tịnh liên hệ ba lần, đây là nghi thức dành cho bốn varṇa.

Verse 50

एवंविधः प्रयोक्‍तव्यः शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ अमन्त्रस्य च शूद्रस्य विप्रो गृह्णाति मन्त्रतः ॥

Theo cách ấy, đối với các Śūdra thì nghi thức phải được thực hiện không dùng thần chú; và trong trường hợp một Śūdra không dùng thần chú, vị Bà-la-môn sẽ thọ nhận lễ vật ấy cùng thần chú.

Verse 51

एतत्सर्वं विनिर्वर्त्य पक्वान्नं भोजयेद् द्विजम् ॥ भोक्ष्यमाणेन विप्रेण ज्ञानशुद्धेन सुन्दरि ॥

Sau khi hoàn tất tất cả, nên thết đãi vị dvija bằng thức ăn đã nấu chín; hỡi Sundarī, do vị Bà-la-môn sắp thọ thực, người đã được thanh tịnh nhờ tri kiến.

Verse 52

प्रेताय प्रथमं दद्याद् न स्पृशेत परात्परम् ॥ सर्वं व्यञ्जनसंयुक्तं प्रेतभागं प्रकल्पयेत् ॥

Trước hết nên dâng phần cho preta, và sau đó không nên chạm vào (thức ăn) nữa; nên sắp đặt phần của preta đầy đủ cùng mọi món ăn kèm.

Verse 53

पितृस्थाने प्रदातव्यं विधानान्मन्त्रसंयुतम् ॥ एवं प्रेतेषु विप्रेषु एव कालो न विद्यते ॥

Nên dâng cúng tại nơi được chỉ định cho các Pitṛ (tổ tiên), đúng theo nghi thức đã quy định và kèm theo thần chú; vì vậy, trong các nghi lễ dành cho người quá vãng có sự tham dự của các bà-la-môn, không nêu ra một hạn định thời gian riêng biệt.

Verse 54

हस्तशौचं पुनः कृत्वा ह्युपस्पृश्य यथाविधि ॥ समन्त्रं प्रतिगृह्णाति पक्वान्नं भक्ष्यभोजनम् ॥

Sau khi lại thanh tẩy đôi tay và chạm nước (ācaman) đúng nghi thức, vị ấy tiếp nhận với thần chú phần cơm chín—cả vật nhai và các món dùng làm bữa ăn.

Verse 55

भुज्यमानस्य विप्रस्य प्रेतभागं च नित्यशः ॥ ज्ञातिवर्गेषु गोत्रेषु सम्बन्धिस्वजनेषु च ॥

Khi vị bà-la-môn đang thọ thực, phần dành cho preta (vong linh) phải luôn được giữ gìn; điều này cũng áp dụng giữa các nhóm thân tộc, trong các dòng gotra, và giữa những quyến thuộc có liên hệ.

Verse 56

भागस्तत्र प्रदातव्यस्तस्यार्थे यस्य विद्यते ॥ विप्राय दीयमाने तु वारणीयं न केनचित् ॥

Tại đó, phải trao phần phần cho lợi ích của người vốn thuộc quyền hưởng; và khi đang trao cho một bà-la-môn thì không ai được ngăn trở.

Verse 57

निवारयति यो दत्तं गुरुघात्याफलं लभेत् ॥ न देवा प्रतिगृह्णन्ति नाग्नयः पितरस्तथा ॥

Ai ngăn trở vật đang được bố thí sẽ gặt lấy quả báo như tội sát hại thầy (guru-hatyā); chư thiên không thọ nhận, các lửa tế cũng không thọ nhận, và các Pitṛ (tổ tiên) cũng vậy.

Verse 58

एवं विलुप्यते धर्मः प्रेतस्तत्र न तुष्यति ॥ एवं विचिन्त्यमानस्य यथा धर्मो न लुप्यते ॥

Như vậy, dharma bị suy tổn, và vong linh người đã khuất không được thỏa mãn bởi điều ấy. Vì thế, người ta nên suy xét sao cho dharma không bị giảm sút.

Verse 59

ज्ञातिसम्बन्धिमध्ये तु यो दद्यात्प्रेतभोजनम् ॥ हृष्टेन मनसा विप्रे प्रेतभागं विशेषतः ॥

Nhưng trong hàng thân tộc và quyến thuộc, ai dâng cúng thức ăn cho vong linh—hỡi bà-la-môn—với tâm hoan hỷ, thì đặc biệt dâng phần dành riêng cho người đã khuất.

Verse 60

कूटवत्प्रतितिष्ठेत दृष्ट्वा तृप्तिं न गच्छति ॥ एवं तु प्रेतभावेन शीघ्रं मुञ्चति किल्बिषात् ॥

Người ấy nên đứng vững như cột trụ; dù chứng kiến (nghi lễ), cũng không lập tức đạt được sự thỏa mãn. Tuy vậy, theo cách này, nhờ tâm niệm về người đã khuất, người ta mau chóng được giải thoát khỏi lỗi lầm.

Verse 61

तृप्तिं ज्ञात्वा तु विप्रस्य पक्वान्नेन तु माधवि ॥ दातव्यमुदके तस्य पाणावभ्युक्षणं ततः ॥

Sau khi biết vị bà-la-môn đã thỏa mãn với cơm chín, hỡi Mādhavī, thì nên dâng nước cho vị ấy; rồi sau đó rảy nước lên bàn tay của vị ấy.

Verse 62

दातव्यं तत्र चोच्छिष्टं येन हेतुमगर्हितम् ॥ उपस्पृश्य विधानेंन मम तीर्थगतेन च ॥

Tại đó, phần còn lại (ucchiṣṭa) cũng nên được trao theo cách mà lý do không đáng bị chê trách. Sau khi tự thanh tịnh bằng cách nhấp/chạm nước đúng theo nghi thức, và cũng theo sự liên hệ với quy định về tīrtha do Ta đã định…

Verse 63

शुचिर्भूत्वा तु विधिवत्कृत्वा शान्त्युदकानि तु ॥ प्रणम्य शिरसा देवि निवापस्थानमागतः ॥ मन्त्रैः स्तुतिस्तु कर्त्तव्या तव भक्त्या । अवतिष्ठता ॥

Sau khi tự làm cho thanh tịnh và cử hành đúng nghi thức lễ thủy an tức (śānty-udaka), hỡi Nữ Thần, người ấy cúi đầu đảnh lễ rồi đến nơi dâng nivāpa (lễ phẩm). Tại đó, an trú trong lòng sùng kính đối với Ngài, nên thực hiện lời tán tụng bằng các thần chú.

Verse 64

नमो नमो मेदिनी लोकमातरुर्व्यै महाशैलशिलाधरायै ॥ नमो नमो धारिणि लोकधात्रि जगत्प्रतिष्ठे वसुधे नमोऽस्तु ते ॥

Kính lễ, kính lễ Medinī—Mẹ của muôn loài, Địa Mẫu rộng lớn nâng đỡ núi non và đá tảng. Kính lễ, kính lễ Đấng Nâng Đỡ, Đấng Nuôi Dưỡng các thế giới; hỡi Vasudhā, nền tảng của vũ trụ, xin kính lễ Ngài.

Verse 65

एवं निवापदानेन तव भक्तेन सुन्दरि ॥ दद्यात्तिलोदकं तस्य नामगोत्रमुदाहरेत् ॥

Như vậy, hỡi Đấng Mỹ Lệ, người sùng kính của Ngài sau khi dâng lễ nivāpa thì nên dâng tilodaka (nước hòa mè) cho người đã khuất ấy và xướng đọc danh tính cùng gotra (dòng tộc).

Verse 66

जानुभ्यामवनीं गत्वा नमस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ पाणिं संगृह्य हस्तेन मन्त्रेणोत्थापयेद्द्विजान् ॥

Quỳ gối chạm đất, đảnh lễ các bậc dvija tối thượng; rồi tự tay nắm lấy tay họ, người ấy nên tụng thần chú mà nâng các vị brāhmaṇa đứng dậy.

Verse 67

दद्याच्छय्यानं देवि तथैवाञ्जनकङ्कणम् ॥ अञ्जनं कङ्कणं गृह्य शय्यामाक्रम्य स द्विजः ॥

Hỡi Nữ Thần, nên bố thí śayyā (giường) và cũng nên dâng anjana (thuốc kẻ mắt) cùng kaṅkaṇa (vòng tay). Nhận lấy anjana và vòng tay, vị brāhmaṇa ấy bước lên giường…

Verse 68

मुहूर्तं तत्र विश्रम्य निवापस्थानमागतः॥ गवां लाङ्गूलमुद्धृत्य दद्याद्ब्राह्मणहस्तके

Nghỉ tại đó trong chốc lát (một muhūrta), rồi người ấy đi đến nơi nivāpa (chỗ dâng cúng). Nâng đuôi bò lên, người ấy nên đặt vào tay một vị bà-la-môn.

Verse 69

पात्रेणोदुम्बरस्थेन कृत्वा कृष्णतिलोदकम्॥ उदाहरेत्तु मन्त्रान्वै सौरभेयान् द्विजातयः

Dùng bình bằng gỗ udumbara, pha nước với mè đen; bấy giờ người thuộc hàng nhị sinh (dvija) nên tụng đọc các chân ngôn thuộc truyền thống saurabheya (liên hệ đến bò).

Verse 70

मन्त्रपूतं तदा तोयं सर्वपापप्रणाशनम्॥ उद्धृत्य तच्च लाङ्गूलं तोयेनाभ्युक्ष्य वै ततः

Bấy giờ lấy nước đã được chân ngôn thanh tịnh—được nói là diệt trừ mọi tội lỗi—rồi nâng đuôi ấy lên và sau đó rảy nước ấy lên trên.

Verse 71

गत्वा तु ब्राह्मणेभ्योऽपि स्वगृहं यत्र तिष्ठति॥ पक्वान्नं भोजयेत्सर्वं न तिष्ठेत् प्रतिवासिकम्

Rồi sau khi đến với các vị bà-la-môn (và lo liệu việc phụng sự), người ấy trở về tư gia nơi mình cư trú. Người ấy nên thết đãi bằng toàn bộ thức ăn đã nấu chín, và không nên ở lại trong trạng thái ‘prativāsika’ (kẻ còn bị lưu lại/kiêng hạn).

Verse 72

पिपीलिकादिभूतानि प्रेतभागं च सर्वशः॥ कृत्वा तु तर्पणं देवि यस्यार्थे तस्य कल्पयेत्

Hỡi Devī, sau khi dành phần cho các loài như kiến v.v. và cũng dành trọn phần cho các preta (vong linh người đã khuất) theo mọi cách; làm tarpaṇa như vậy xong, nên quy hướng công đức ấy vì lợi ích của người mà nghi lễ này được thực hiện.

Verse 73

भुक्तेषु तेषु सर्वेषु दीनानाथान् प्रतर्प्य च॥ प्रेतराजपुरं गत्वा प्रयच्छति स माधवि

Khi tất cả đã thọ thực xong và cũng làm cho người nghèo cùng kẻ không nơi nương tựa được no đủ, thì người ấy—hỡi Mādhavī—đi đến thành của Vua các Preta và nhận lấy quả báo tương ứng.

Verse 74

सर्वान्नमक्षयं तस्य दत्तं भवति सुन्दरि॥ कर्तव्य एवं संस्कारः प्रेतभावविशोधनः

Hỡi Sundarī, đối với người ấy, mọi thức ăn được bố thí như vậy trở thành công đức bất hoại. Theo cách này, nghi lễ (saṁskāra) cần được cử hành—nghi lễ thanh tịnh hóa tình trạng làm ‘preta’.

Verse 75

नेमिपभृतिभिः शौचं चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः॥ भविष्यति न सन्देहो दृष्टपूर्वं स्वयम्भुवा

Nhờ Nemi và các vị khác, sự thanh tịnh cho bốn varṇa sẽ được thiết lập khắp nơi—không còn nghi ngờ; điều ấy xưa kia đã được Svayambhū (Đấng Tự Sinh) chứng kiến.

Verse 76

कृत्वा तु धर्मसंकल्पं प्रेतकार्यं विशेषतः॥ न भेतव्यं त्वया पुत्र प्रेतकार्ये कृते सति

Sau khi lập chí nguyện dựa trên dharma và đặc biệt đã cử hành preta-kārya (nghi lễ cho người đã khuất), con—hỡi con trai—chớ sợ hãi; khi nghi lễ cho người đã khuất đã được làm đúng phép, thì không còn điều gì phải lo sợ.

Verse 77

विस्तरेण मया प्रोक्तं प्रत्यक्षं नारदस्य च॥ त्वया वत्स सुतस्यार्थे क्रतुरेकः प्रतिष्ठितः

Ta đã nói rõ một cách tường tận, và điều ấy cũng là điều Nārada trực tiếp biết đến. Này con yêu, vì lợi ích của con trai mình, con đã thiết lập và cử hành trọn vẹn một kratu (nghi lễ/yajña) duy nhất.

Verse 78

तस्मात्प्रभृति लोकेषु पितृयज्ञो भविष्यति ॥ एवं यास्यति वत्स त्वं न शोकं कर्त्तुमर्हसि ॥

Từ thời điểm ấy trở đi, trong cõi người, lễ pitṛyajña—sự cúng dường thiêng liêng cho tổ tiên—sẽ được thực hành. Như vậy sự việc sẽ diễn tiến, hỡi con yêu; con không nên buông mình vào sầu muộn.

Verse 79

शिवलोकं ब्रह्मलोकं विष्णुलोकं न सशंयः ॥ एवमुक्त्वा तदात्रेयः पितृकर्म यथाविधि ॥

Người ấy đạt đến cõi của Śiva, cõi của Brahmā, hoặc cõi của Viṣṇu—không hề nghi ngờ. Nói xong như vậy, vị Ātreya ấy đã cử hành nghi lễ tổ tiên (pitṛkarma) đúng theo pháp thức.

Verse 80

प्रेतस्यावाहनं कृत्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः ॥ पक्वान्नं भोजयेत्तत्र प्रेतभागं यथाविधि ॥

Sau khi làm lễ thỉnh mời (āvāhana) cho preta, trở nên thanh tịnh và tâm ý chuyên nhất, người ta nên dâng thức ăn đã nấu chín tại đó, ấn định phần dành cho preta, đúng theo nghi thức.

Verse 81

मन्त्रयुक्तोपचारेण चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः ॥ वृषलानाममन्त्राणां प्रयोक्‍तव्यं यथाविधि ॥

Với các nghi thức phụng sự (upacāra) kèm theo thần chú, nghi lễ này được áp dụng đầy đủ cho bốn varṇa; nhưng đối với vṛṣala thì phải thực hiện không dùng thần chú, đúng theo quy định.

Verse 82

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पूर्णे संवत्सरे तथा ॥ प्रयान्ति जन्तवः केचिद्गत्वा गच्छन्ति चापरे ॥

Khi các nghi lễ dành cho preta đã chấm dứt, và trọn vẹn một năm đã viên mãn, thì có chúng sinh rời đi; có kẻ khác, sau khi đã tiến bước, lại tiếp tục đi xa hơn nữa.

Verse 83

पितामहः स्नुषा भार्या ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवाः ॥ यद्येते बहवः सन्ति स्वप्नोपममिदं जगत् ॥

Ông nội, nàng dâu, người vợ cùng thân quyến, bà con và bạn hữu—dẫu có nhiều đến đâu, thế gian này cũng ví như một giấc mộng.

Verse 84

स्वयं मुहूर्त्तं रोदित्वा ततो याति पराङ्मुखः ॥ स्नेहपाशेन बद्धो वै क्षणार्द्धान्मुच्यते ततः ॥

Người ấy tự khóc trong một muhūrta rồi quay mặt mà ra đi. Dẫu bị trói bởi thòng lọng ái luyến, cũng được tháo gỡ khỏi đó chỉ trong nửa sát-na.

Verse 85

कस्य माता पिता कस्य कस्य भार्या सुतास्तथा ॥ युगे युगे तु वर्त्तन्ते मोहपाशेन बध्यते ॥

Mẹ là của ai, cha là của ai? Vợ là của ai, con cũng vậy là của ai? Từ thời đại này sang thời đại khác, chúng cứ tái diễn; chúng sinh bị trói buộc bởi thòng lọng mê vọng.

Verse 86

स्नेहभावेन कर्त्तव्यः संस्कारो हि मृतस्य च ॥ मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥

Quả thật, nghi lễ tang tế cho người đã mất nên được cử hành với tâm tình ái kính. Bởi đã từng có hàng nghìn mẹ cha, và hàng trăm con cái cùng phối ngẫu.

Verse 87

संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ स्वयम्भुवा विधिः प्रोक्तः प्रेतसंस्कारलक्षणः ॥

Những điều đã trải nghiệm trong vòng luân hồi—chúng thuộc về ai, và chính chúng ta thuộc về ai? Svayambhū (Đấng Tự-sinh) đã tuyên thuyết pháp thức mang đặc tướng của nghi lễ dành cho preta.

Verse 88

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृत्वमुपजायते ॥ मासि मासि ह्यमायां वै कर्त्तव्यं पितृतर्पणम् ॥

Khi các nghi lễ dành cho preta (vong linh mới mất) đã hoàn tất, người quá cố đạt địa vị ‘pitṛ’ (tổ tiên). Vì vậy, vào mỗi ngày amāvasyā (ngày sóc, trăng non), cần cử hành pitṛ-tarpaṇa, tức lễ dâng nước cúng tổ tiên.

Verse 89

एवमुक्त्वा स आत्रेयः पितृयज्ञविनिश्चयम् ॥ मुहूर्ते ध्यानमास्थाय तत्रैवान्तरधीयत ॥

Nói xong về quy định đã được xác lập của lễ pitṛ-yajña, hiền triết Ātreya an trú thiền định trong chốc lát (muhūrta) rồi biến mất ngay tại đó.

Verse 90

नारद उवाच ॥ श्रुत्वा तु मृतसंस्कारमात्रेयोक्‍तं यथाविधि ॥ चातुवर्ण्यस्य सर्वस्य त्वया धर्मः प्रतिष्ठितः ॥

Nārada thưa rằng: Sau khi nghe các nghi lễ tang (mṛta-saṃskāra) do Ātreya truyền dạy đúng theo phép tắc, chính Ngài đã thiết lập dharma cho toàn thể trật tự bốn varṇa.

Verse 91

पितृयज्ञमुपश्राद्धे मासि मासि दिने तथा ॥ वर्त्तयन्ति यथान्यायमृषयश्च तपोधनाः ॥

Các bậc hiền triết giàu công phu khổ hạnh cử hành pitṛ-yajña trong upa-śrāddha (lễ śrāddha phụ trợ) và cũng vào ngày định kỳ hằng tháng, đúng theo phép tắc.

Verse 92

निर्दिष्टं ब्राह्मणानां वै शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ नेमिना च कृतं श्राद्धं ततः प्रभृति वै द्विजाः ॥

Đối với các Brāhmaṇa, điều ấy được chỉ định thực hiện kèm theo mantra; còn đối với các Śūdra thì được nói là không dùng mantra. Nemi đã cử hành một lễ śrāddha, và từ đó trở đi các dvija (người ‘sinh hai lần’) đã noi theo phép ấy.

Verse 93

कुर्वन्ति सततं श्राद्धं नैमिश्राद्धं तदुच्यते ॥ स्वस्त्यस्तु ते महाभाग यास्यामि मुनिसत्तम ॥

Họ luôn luôn cử hành lễ śrāddha; đó được gọi là ‘Naimi-śrāddha’. Cầu an lành đến với ngài, bậc phúc đức; nay ta xin cáo biệt, ôi bậc hiền thánh tối thượng.

Verse 94

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो द्विजतत्तमः ॥ तेजसा द्योतयन्सर्वं गतः शक्रपुरं प्रति ॥

Nói xong như vậy, Nārada—bậc tối thượng trong hàng hiền giả, bậc đứng đầu trong hàng dvija—liền lên đường về thành của Śakra, chiếu rạng muôn nơi bằng uy quang của mình.

Verse 95

एवं च पिण्डसंकल्पं श्राद्धोत्पत्तिश्च माधवि ॥ आत्रेयेणैव मुनिना स्थापितं ब्राह्मणेषु च ॥

Như vậy, ôi Mādhavī, cả nghi thức phát nguyện dâng piṇḍa và nguồn gốc của lễ śrāddha đều do chính hiền giả Ātreya thiết lập trong hàng Brāhmaṇa.

Verse 96

अपाकद्रव्यं संगृह्य ब्रह्मणो वचनं यथा ॥ त्रिषु वर्णेषु कर्त्तव्यं पाकभोजनमित्युत ॥

Sau khi gom các vật phẩm chưa nấu chín, theo lời dạy của Brahmā, việc cúng dường bữa ăn đã nấu chín cần được thực hiện trong ba varṇa; đó là điều được truyền dạy.

Verse 97

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ॥ जुहुयाद्ब्राह्मणमुखे तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥

Đối với cha, ông và cụ, nên dâng āhuti vào miệng một Brāhmaṇa; nhờ vậy các tổ tiên được sự thỏa mãn bền lâu.

Verse 98

निपातदेशं संगृह्य शुचिदेशे समाहितः॥ नदीकूले निखाते वा प्रेतभूमिं विनिर्देशेत्॥

Sau khi thu xếp nơi đặt lễ vật và an trú tâm ý tại chỗ thanh tịnh, hành giả nên chỉ định “địa phần của preta” — ở bờ sông hoặc tại chỗ đã đào.

Verse 99

पतन्ति नरके घोरे तेनोच्छिष्टेन सुन्दरी॥ स्थण्डिले प्रेतभागं तु दद्यात्पूर्वाह्णिकं तु तम्॥

“Hỡi người đẹp,” do phần dư uế tạp ấy mà họ rơi vào địa ngục ghê gớm; vì vậy trên nền đất đã được quét sạch, hãy dâng phần dành cho preta, như nghi lễ buổi sáng (pūrvāhṇika).

Verse 100

प्रेतस्य च हितार्थाय धारयेत वसुन्धरे॥ पूर्वं संहृष्टतुष्टेन प्रेतभागं च दापयेत्॥

Và vì lợi ích của preta, hỡi Vasundharā, hãy gìn giữ nghi thức này trên mặt đất một cách cẩn trọng; trước hết, với tâm hoan hỷ mãn nguyện, hãy khiến phần dành cho preta được dâng cúng.

Verse 101

तप्तवालुमयी भूमिः कण्टकैरुपसंस्तृता॥ तेन दुर्गाणि तरति दत्तयोपानहात्र वै॥

Mặt đất là cát nóng bỏng và rải đầy gai nhọn; nhờ sự bố thí ấy, người ấy vượt qua những đoạn đường hiểm trở, như được trợ giúp bởi đôi dép đã được cúng dường.

Verse 102

देवत्वं ब्राह्मणत्वं च प्रेतपिण्डे प्रदीयते॥ मानुषत्वं निवापेषु ज्ञातव्यं सततं बुधैः॥

Người ta nói rằng nhờ dâng preta-piṇḍa thì được ban địa vị thần linh và địa vị Bà-la-môn; còn nhờ các lễ vật nivāpa thì được địa vị làm người—bậc học giả cần luôn ghi nhận điều này.

Verse 103

दृष्ट्वा तु प्रोषितं तेन उच्छिष्टं न विसर्जयेत्॥ ब्राह्मणे नाप्यनुज्ञातः शीघ्रं संरम्भयेत् ततः॥

Nhưng khi thấy (vị Bà-la-môn/người thọ nhận) đã đi xa, thì không nên vì thế mà vứt bỏ phần thức ăn còn lại (ucchiṣṭa); và nếu Bà-la-môn chưa cho phép, thì chớ vội vàng rời khỏi nơi ấy.

Verse 104

पश्चात्प्रेतं विसर्ज्यैवं दद्याद्दानं द्विजातये॥ निवापमन्नमशुचिं दद्याद्वायसतर्पणम्॥

Sau đó, khi đã tiễn đưa preta như vậy, hãy bố thí cho một dvijāti (người “hai lần sinh”); và thức ăn nivāpa—dù bị xem là bất tịnh theo nghi lễ—cũng nên đem làm tarpaṇa, tức phần cúng nuôi quạ.

Verse 105

दातव्यं तु तृतीये च मासे सप्तनवेषु च॥ एकादशे तथा मासे दद्यात्सांवत्सरीं क्रियाम्॥

Việc ấy nên được làm vào tháng thứ ba, và cả tháng thứ bảy cùng tháng thứ chín; cũng vậy, vào tháng thứ mười một hãy cử hành nghi lễ hằng năm (sāṃvatsarī-kriyā).