Adhyaya 103: Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)

Verse 1

होतोवाच तद्वच्च शर्कराधेनुं शृणु राजन् यथार्थतः । अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशोत्तरे ॥ १०३-१ ॥ धेनुं शर्करया राजन् कृत्वा भारचतुष्टयम् । उत्तमा कथ्यते सद्भिश्चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

Vị Hotṛ nói: “Cũng vậy, tâu Đại vương, xin hãy lắng nghe đúng như thật nghi thức śarkarā-dhenu, tức con bò làm bằng đường. Trên mặt đất đã được trát và chuẩn bị, trải da linh dương đen và cỏ kuśa làm lớp phủ phía trên—tâu Đại vương, hãy nặn bò bằng đường với tổng trọng lượng bốn bhāra; các bậc hiền trí nói rằng bậc ‘tối thượng’ là khi bê con bằng một phần tư.”

Verse 2

तदर्धं मध्यमा प्रोक्ता कनिष्ठा भारकेण तु । तद्वद्वत्सं प्रकुर्वीत चतुर्थांशेन तत्त्वतः ॥

Một nửa của mức ấy được gọi là bậc ‘trung’, còn bậc ‘hạ’ thì làm với một bhāra. Cũng vậy, bê con phải được tạo theo đúng nguyên lý, với tỷ lệ một phần tư.

Verse 3

अथ कुर्यादष्टशतैरूर्ध्वं नृपतिसत्तम । स्वशक्त्या कारयेद् धेनुं तथात्मानं पीडयेत् ॥

Rồi, hỡi bậc vương giả tối thượng, có thể thực hành với tám trăm hoặc hơn nữa. Tùy theo năng lực của mình, hãy cho làm “dhenu” (bò dùng để bố thí), và như vậy đừng tự làm khổ thân.

Verse 4

सर्वबीजानि संस्थाप्य चतुर्दिक्षु समन्ततः । सुवर्णस्य मुखं शृङ्गे मौक्तिकैर्नयने तथा ॥

Sau khi đặt mọi loại hạt giống bao quanh ở bốn phương, (hãy) tạo miệng bằng vàng; và cũng vậy, làm sừng và đôi mắt bằng ngọc trai.

Verse 5

गुडेन तु मुखं काये जिह्वा पिष्टमयी तथा । कम्बलं पट्टसूत्रेण कण्ठाभरणभूषिताम् ॥

Và dùng đường thốt nốt (jaggery) tạo miệng trên thân; cũng vậy, lưỡi làm bằng bột nhào. Sắm chăn với sợi tơ, và trang sức bằng đồ trang sức nơi cổ.

Verse 6

इक्षुपादां रौप्यखुरां तवनीतस्तनीं तथा । प्रशस्तपत्रश्रवणां सितचामरपभूषिताम् ॥

(Hãy làm dhenu) có chân bằng mía, móng bằng bạc, và bầu vú bằng bơ; có đôi tai đẹp như lá, được trang hoàng bằng quạt đuôi yak màu trắng.

Verse 7

पञ्चरत्नसमायुक्तां वस्त्रेणाच्छादितां तथा । गन्धपुष्पैरलङ्कृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

Sau khi trang bị đủ năm báu, lại phủ bằng vải, rồi trang hoàng bằng hương liệu và hoa, hãy dâng cúng vật ấy lên một vị brāhmaṇa.

Verse 8

श्रोत्रियाय दरिद्राय साधुवृत्ताय धीमते । वेदवेदाङ्गविदुषे साग्निकाय कुटुम्बिने । अदुष्टाय प्रदातव्या न तु मत्सरिणे द्विजे ॥

Vật thí này nên trao cho một śrotriya (gia chủ thông hiểu Veda): người nghèo, hạnh kiểm thanh lương, trí tuệ sáng; người am tường Veda và các Vedāṅga, duy trì lửa tế tự, và nuôi dưỡng gia đình. Hãy bố thí cho vị Bà-la-môn không ác ý, chớ trao cho kẻ đố kỵ.

Verse 9

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । एषु पुण्येषु कालेषु तथाविभवशक्तितः ॥

Vào các kỳ ayana (chí điểm), vào viṣuva (điểm phân), vào thời vyatīpāta cát tường, và vào lúc cuối ngày—trong những thời khắc công đức ấy, người ta nên bố thí tùy theo tài lực và khả năng của mình.

Verse 10

सत्पात्रञ्च द्विजं दृष्ट्वा आगतं श्रोत्रियं गृहे । तादृशाय प्रदातव्या पुच्छदेशे विमृश्य च ॥

Khi thấy một dvija xứng đáng—một śrotriya—đến nhà, thì nên bố thí cho vị ấy; sau khi chạm hoặc xét phần đuôi của con bò theo đúng nghi thức đã dạy.

Verse 11

पूर्वाभिमुखमास्थाय अथवा स उदङ्मुखः । गां पूर्वाभिमुखीं कृत्वा वत्समुत्तरतो न्यसेत् ॥

Hướng mặt về phía đông—hoặc hướng về phía bắc—sau khi đặt con bò quay mặt về đông, hãy đặt bê con ở phía bắc của nó.

Verse 12

दानकाले तु ये मन्त्रास्तान्पठित्वा समर्पयेत् । सम्पूज्य विधिवद्विप्रं मुद्रिकाकर्णभूषणैः ॥

Vào lúc bố thí, sau khi tụng đọc các thần chú đã được quy định, hãy dâng trao lễ vật. Rồi tôn kính vị Bà-la-môn đúng pháp, và cũng nên cúng dường nhẫn cùng đồ trang sức nơi tai.

Verse 13

स्वशक्त्या दक्षिणा देया वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः । हस्ते तु दक्षिणां दत्त्वा गन्धपुष्पसचन्दनाम् । धेनुं समर्पयेत्तस्य मुखञ्च च विलोकयेत् ॥

Nên dâng dakṣiṇā tùy theo khả năng, không keo kiệt đối với của cải. Sau khi đặt dakṣiṇā vào tay vị ấy—kèm hương liệu, hoa và đàn hương—hãy hiến dâng con bò, rồi chiêm ngưỡng dung nhan của vị ấy.

Verse 14

एकाहं शर्कराहारो ब्राह्मणस्त्रिदिनं वसेत् । सर्वपापहरा धेनुः सर्वकामप्रदायिनी ॥

Trong một ngày, vị Bà-la-môn chỉ dùng đường làm thực phẩm và giữ sự tu trì trong ba ngày. Con bò được nói là có năng lực trừ diệt mọi tội lỗi và ban cho mọi điều mong cầu.

Verse 15

सर्वकामसमृद्धस्तु जायते नात्र संशयः । दीयमानं प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥

Người ấy được đầy đủ sự thành tựu mọi mục đích—không hề nghi ngờ. Những ai chứng kiến việc bố thí ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 16

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठते वापि मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ॥

Ai lắng nghe điều này với lòng sùng kính, hoặc tụng đọc, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đi đến cõi Viṣṇu (Viṣṇuloka).