Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 164

Devanagari script

अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह । एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत

Transliteration

atha viṣṇurmahātejāḥ pitāmahamuvāca ha | eṣāṃ lokaṃ janaughānāṃ dātumarhasi suvrata

Translation

Bấy giờ Viṣṇu, rực sáng đại quang minh, thưa với Pitāmaha: “Ôi bậc giữ hạnh nguyện cao quý, xin Ngài hãy ban một cõi lành cho những đoàn người đông đảo này.”

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महातेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; विशेषण (विष्णोः)

• पितामहम्: to Pitāmaha (Brahmā)
• पितामहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• एषाम्: of these
• एषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन; सर्वनाम

• लोकम्: world/realm
• लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• जनौघानाम्: of multitudes of people
• जनौघानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन + ओघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन; ‘जनानाम् ओघः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त; infinitive (कर्तुमर्थे)

• अर्हसि: you are fit/you should
• अर्हसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• सुव्रत: O you of good vow
• सुव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative); एकवचन; ‘सुन्दरं व्रतं यस्य’ इति कर्मधारय; संबोधन

Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, blazing with tejas, addresses Brahmā respectfully yet authoritatively, requesting a blessed world for the assembled multitudes; devas listen in reverent silence.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Brahmā
• Janaugha (multitudes of people)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine compassion actively seeks welfare for devotees, even requesting boons on their behalf.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā is the sacred frame where such promises of divine favor are proclaimed.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it introduces the granting of a special post-mortem realm connected to devotion.