Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 1›Shloka 70
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 70

Devanagari script

योगध्यानरतो नित्यं विष्णुभक्तिपरायणः । स कदाचित्तीर्थयात्रां कुर्वन्वैष्णवसत्तमः । अयोध्यामागतो विष्णुर्विष्णुःसाक्षाद्वसेदिति

Transliteration

yogadhyānarato nityaṃ viṣṇubhaktiparāyaṇaḥ | sa kadācittīrthayātrāṃ kurvanvaiṣṇavasattamaḥ | ayodhyāmāgato viṣṇurviṣṇuḥsākṣādvasediti

Translation

Luôn an trú trong yoga và thiền định, trọn lòng nương tựa bhakti đối với Viṣṇu, vị Vaiṣṇava tối thượng ấy có lần lên đường hành hương các thánh địa. Ông đến Ayodhyā, tự nhủ: “Chính tại đây, Viṣṇu—đích thân Ngài—ngự trị.”

Word by Word
योगध्यानरतःengaged in yoga and meditation
योगध्यानरतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग + ध्यान + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (योगे ध्याने च) रतः—समाहार/द्वन्द्व-आश्रित तत्पुरुषभाव
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसकलिङ्ग-एकवचन-प्रथमा/द्वितीया प्रयोगः (adverbial accusative)
विष्णुभक्तिपरायणःwholly devoted to devotion to Viṣṇu
विष्णुभक्तिपरायणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविष्णु + भक्ति + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विष्णुभक्तौ परायणः (locative/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कदाचित्once/sometime
कदाचित्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: at some time)
तीर्थयात्राम्a pilgrimage
तीर्थयात्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तीर्थस्य यात्रा
कुर्वन्doing/undertaking
कुर्वन्:
Karta (Agent in participial clause/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैष्णवसत्तमःthe best of Vaiṣṇavas
वैष्णवसत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैष्णव + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वैष्णवानां सत्तमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
अयोध्याम्to Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नगरनाम
आगतःhaving come
आगतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle in sense); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पुनरुक्ति/उद्गार)
साक्षात्directly/in person
साक्षात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: directly/in person)
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय (quotative particle)
Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā (Sāketa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vyāsa

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇuśarman, a meditative Vaiṣṇava pilgrim, arrives at Ayodhyā with staff and waterpot, eyes calm from yoga; in his thought-bubble/gesture is the resolve: ‘Here Viṣṇu dwells in person.’ The city’s temples and the river landscape welcome him.

Characters & Entities
V
Viṣṇuśarman
A
Ayodhyā
V
Viṣṇu

FAQs

Bhakti matures into pilgrimage: the devotee seeks the Lord not only inwardly through meditation but outwardly by visiting the Lord’s cherished kṣetra.

Ayodhyā is glorified as a place where Viṣṇu is believed to dwell sākṣāt—personally and tangibly present.

Pilgrimage (tīrthayātrā) is indicated, though no step-by-step rite is detailed in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→