Adhyaya 94
Chương 94 phác họa ngắn gọn nhưng đầy đủ về thần học và nghi lễ của Bhairaveśvara tại Prabhāsa-kṣetra. Īśvara dạy Devī hãy đến ngôi thánh địa Bhairaveśvara tối thắng, được mô tả bằng các dấu mốc vị trí rất cụ thể: gần mô-típ “góc lửa/agnikoṇa” theo phương hướng và có nêu khoảng cách đo đếm. Liṅga được tôn xưng là đấng ban mãn nguyện phổ quát, trừ nghèo khó và tai ương. Bài kể nêu lịch sử danh xưng: thuở trước từng gọi là Caṇḍeśvara, gắn với một gaṇa tên Caṇḍa đã thờ phụng lâu dài, khiến danh hiệu ấy lưu truyền. Chương nhấn mạnh darśana và sự chạm tay với tâm an định—chỉ cần thấy và chạm liṅga đúng pháp cũng đủ tẩy tội và giải thoát khỏi vòng sinh-tử. Một vrata theo lịch được chỉ định: vào Kṛṣṇa Caturdaśī tháng Bhādrapada, ai trai giới và thức canh đêm (prajāgara) sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng của Maheśvara. Lời dạy còn khẳng định các lỗi do lời nói, do tâm ý, và các hành vi sai trái đều bị tiêu trừ nhờ chiêm bái liṅga. Đạo đức hành hương được hoàn tất bằng chỉ dẫn bố thí—mè (vừng), vàng và y phục—cho bậc học giả, nhằm gột sạch cấu uế và thành tựu quả báo của chuyến đi. Cuối cùng, Bhairava được hiểu theo vũ trụ luận: khi đại kiếp hoại diệt, Rudra mang hình Bhairava để “thu nhiếp” thế gian; vì thế danh xưng của thánh địa dựa trên chức năng vũ trụ ấy. Phalaśruti kết rằng chỉ cần nghe māhātmya này cũng có thể thoát khỏi trọng tội.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भैरवेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव वह्निकोणस्थं धनुषांदशके स्थितम्
Īśvara phán: Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến đấng Bhairaveśvara tối thượng. Ngài ở ngay trong thánh địa ấy, tại phương đông-nam (phương lửa), cách mười dhanuṣ.
Verse 2
सर्वकामप्रदं देवि दारिद्र्यौघविनाशनम् । पूर्वं चण्डेश्वरंनाम ख्यातं कृतयुगे प्रिये
Ô Nữ Thần, nơi ấy ban thành tựu mọi ước nguyện và tiêu trừ những làn sóng nghèo khổ. Thuở trước, hỡi người yêu dấu, vào thời Kṛta Yuga, nơi ấy nổi danh với tên Caṇḍeśvara.
Verse 3
चण्डोनाम गणो देवि तेन चाराधितं पुरा । दिव्याब्दानां सहस्रं तु तेन चण्डेश्वरं स्मृतम्
Ô Nữ Thần, thuở xưa nơi ấy được một gaṇa tên Caṇḍa phụng thờ. Và vì người ấy, suốt một nghìn năm của chư thiên, nơi ấy được ghi nhớ là “Caṇḍeśvara”.
Verse 4
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं स्पृष्ट्वा च सुसमाहितः । मुच्यते सकलात्पापादाजन्ममरणांतिकात्
Khi được chiêm bái Đấng Chúa tể của chư thiên và, với tâm định tĩnh chuyên nhất, chạm đến Ngài, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi—những tội bám theo từ lúc sinh ra cho đến tận cùng đời sống.
Verse 5
तत्र कृष्णचतुर्दश्यां मासे भाद्रपदे प्रिये । उपवास परो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
Tại đó, hỡi người yêu dấu, vào ngày thứ mười bốn của nửa tháng tối trong tháng Bhādrapada, ai chí thành giữ chay và thức canh đêm, sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng, nơi Đức Maheśvara ngự trị.
Verse 6
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नाशमायाति तस्य लिंगस्य दर्शनात्
Tội lỗi do lời nói và do tâm ý—quả thật mọi điều đã tích tụ bởi hành nghiệp—đều tiêu tan trọn vẹn chỉ nhờ được nhìn thấy liṅga ấy.
Verse 7
तिला हिरण्यं वस्त्राणि तत्र देयं मनीषिणे । सर्वकिल्विषनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुना
Người cầu quả chân thật của cuộc hành hương nên bố thí tại đó hạt mè, vàng và y phục cho bậc hiền trí xứng đáng, để mọi tội lỗi đều được tiêu trừ.
Verse 8
भैरवाकारमास्थाय कल्पान्ते स हरेद्यतः । विश्वं समग्रं देवेशि तेनासौ भैरवः स्मृतः
Ôi Nữ Chúa của Thần Chủ, vì vào cuối một kiếp Ngài mang hình tướng Bhairava và thu nhiếp toàn thể vũ trụ, nên Ngài được tưởng niệm là “Bhairava”.
Verse 9
अस्मिन्कल्पे महादेवि प्रभासक्षेत्रमास्थितः । बभूव भैरवो रुद्रः कल्पान्ते लिंगमूर्तिमान्
Ôi Đại Nữ Thần, ngay trong kiếp này, ngự tại Prabhāsa-kṣetra, Rudra đã trở thành Bhairava; và vào cuối kiếp, Ngài hiển lập như Liṅga hữu hình.
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं भैरवेश्वरम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुः पातकादतिभैरवात्
Như vậy, ta đã nói vắn tắt về đại oai đức của Bhairaveśvara; ai được nghe thì chúng sinh ấy được giải thoát khỏi tội lỗi vô cùng đáng sợ.