Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

मया तत्र नियुक्ता वै रक्षार्थं शूलपाणयः । गणाः सहस्रशो देवि पापिनां दुष्टचेतसाम्

Transliteration

mayā tatra niyuktā vai rakṣārthaṃ śūlapāṇayaḥ | gaṇāḥ sahasraśo devi pāpināṃ duṣṭacetasām

Translation

Tại đó, ta quả đã bổ nhiệm để hộ vệ hàng ngàn ngàn gaṇa cầm tam xoa, hỡi Nữ Thần—để chống lại kẻ tội lỗi mang tâm ý hiểm ác.

Word by Word

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adverbial (Deśa/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• नियुक्ताः: were appointed
• नियुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नि-युज् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘appointed/assigned’

• वै: indeed
• वै: Particle (Nipāta/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात—निश्चयार्थक/उपपादक (indeed)

• रक्षा-अर्थम्: for protection
• रक्षा-अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: रक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषः (रक्षायै अर्थः → रक्षार्थम्) प्रयोजनार्थे

• शूल-पाणयः: those who have tridents in their hands
• शूल-पाणयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूल (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; बहुव्रीहिः—शूलं पाणौ येषां ते

• गणाः: troops/attendants
• गणाः: Apposition (Viśeṣya/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• सहस्रशः: by the thousand
• सहस्रशः: Adverbial (Mātrā/मात्रा)
• Type: Indeclinable
• Root: सहस्रशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (in thousands/ by the thousand)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• पापिनाम्: of sinners
• पापिनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन

• दुष्ट-चेतसाम्: of evil-minded (ones)
• दुष्ट-चेतसाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक) + चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारयः—दुष्टं चेतः येषाम् (as adjective to पापिनाम्)

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual attribution)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapālīśa precinct in Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Thousands of gaṇas, trident-bearing, stationed around the Kapālīśa precinct—forming a protective ring; their fierce forms contrast with the serene sanctum, signaling both mercy and boundary.

Characters & Entities

• Gaṇas
• Śūlapāṇi gaṇas (trident-bearing attendants)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred spaces are guarded by divine order; dharma protects the kṣetra and restrains harmful intentions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as divinely protected by Śiva’s gaṇas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; it conveys kṣetra-discipline—approaching holy places with purity of mind and conduct.