Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

साऽब्रवीन्न हि मे कार्यं कामधर्मेण सत्तम । कौमारं व्रतमासाद्य साधयिष्ये यथेप्सितम्

Transliteration

sā'bravīnna hi me kāryaṃ kāmadharmeṇa sattama | kaumāraṃ vratamāsādya sādhayiṣye yathepsitam

Translation

Nàng đáp: “Bậc nam nhân tối thượng, ta chẳng can dự vào con đường dục lạc. Đã thọ trì lời nguyện trinh nữ, ta sẽ thành tựu điều mình mong cầu nhờ vrata ấy.”

Word by Word

• सा: she
• सा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• न: not
• न: सम्बन्ध/वाक्योपपादक
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेध (negation)

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/वाक्योपपादक
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक (indeed/for)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• कार्यम्: business/need
• कार्यम्: विषय (Topic)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘(there is) no need/concern’ इत्यर्थे

• कामधर्मेण: with the way of desire; by erotic conduct
• कामधर्मेण: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/प्रकारवाचक

• सत्तम: O best of the good
• सत्तम: सम्बोधन (Vocative)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित-प्रत्यय; superlative)
• Form: पुल्लिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• कौमारम्: maidenly/virginal
• कौमारम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: कौमार (प्रातिपदिक; कुमार + अण् तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् व्रतम्

• व्रतम्: vow
• व्रतम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• आसाद्य: having undertaken
• आसाद्य: पूर्वकालक्रिया (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त; absolutive)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्तः (gerund); ‘having attained/undertaken’

• साधयिष्ये: I will accomplish
• साधयिष्ये: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: √साध् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• यथा: as
• यथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकार/उपमानवाचक (as/according to)

• ईप्सितम्: what is desired
• ईप्सितम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: √आप्/ईप्स् (धातु; desiderative sense) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘desired’ (object of accomplishing)

Speaker

The maiden (sādhvī/virtuous young woman)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: The maiden stands firm, palm raised in gentle refusal (abhaya/niṣedha gesture), face calm; a subtle aura of tapas surrounds her, contrasting with the other’s agitation; the sea and tīrtha atmosphere remain serene.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vows (vrata) and self-restraint are upheld as dharmic means to achieve one’s rightful aims, superior to indulgence in passion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the power of vrata and purity is showcased within the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kaumāra-vrata (a vow of maidenhood/celibacy) is explicitly affirmed as the chosen discipline.