Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

इत्येवं चिन्तयंस्तत्र नारीं वचनमब्रवीत् । कुरुष्वात्मप्रदानं मे न मे दारपरिग्रहः । तवाहं दर्शनाद्देवि कामवाणेन पीडितः

ityevaṃ cintayaṃstatra nārīṃ vacanamabravīt | kuruṣvātmapradānaṃ me na me dāraparigrahaḥ | tavāhaṃ darśanāddevi kāmavāṇena pīḍitaḥ

Nghĩ vậy, ngài nói với nàng: “Hãy hiến thân cho ta. Ta chẳng cầu việc cưới hỏi theo nghi lễ. Ôi nàng như một nữ thần, chỉ vừa thấy nàng thôi ta đã bị mũi tên dục vọng của Kāma hành hạ.”

इतिthus
इति:
सम्बन्ध/वाक्योपपादक
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (thus)
एवम्in this manner
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक (in this way)
चिन्तयन्thinking
चिन्तयन्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्तः (present active participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘thinking’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक (there)
नारीम्the woman
नारीम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वचनम्words/speech
वचनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
कुरुष्वdo/make
कुरुष्व:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
आत्मप्रदानम्self-giving (offering yourself)
आत्मप्रदानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + प्रदान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
मेto me/for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Beneficiary/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; एन्क्लिटिक रूपम्
not
:
सम्बन्ध/वाक्योपपादक
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध (negation)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
दारपरिग्रहःtaking a wife; marriage
दारपरिग्रहः:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दर्शनात्from (your) sight; because of seeing
दर्शनात्:
अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)
देविO goddess
देवि:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
कामवाणेनby the arrow of desire
कामवाणेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + वाण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
पीडितःafflicted
पीडितः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘afflicted’

Unspecified male (a suitor figure in the narrative; contextually the one overcome by desire upon seeing the maiden)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A man, agitated and leaning forward, speaks impulsively to a composed maiden; an invisible floral arrow motif (Kāma’s bāṇa) is suggested between them; the sea and sacred shoreline frame the tension.

K
Kāma

FAQs

Desire can overwhelm even the resolved mind; Purāṇic dharma urges restraint and right conduct rather than impulsive gratification.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhās), presented as the sacred setting where vows and moral tests unfold.

No explicit ritual is prescribed here; the verse foregrounds the ethical tension between lust (kāma) and dharmic restraint.