Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

Devanagari script

एकैकेनोपवासेन कोटिकोटि पृथक्पृथक् । लभते तत्फलं सर्वं विष्णुक्षेत्रप्रभावतः

Transliteration

ekaikenopavāsena koṭikoṭi pṛthakpṛthak | labhate tatphalaṃ sarvaṃ viṣṇukṣetraprabhāvataḥ

Translation

Mỗi lần trai giới (tại nơi ấy), người ấy nhận trọn vẹn công đức ấy, riêng rẽ mà tăng lên đến muôn triệu vô lượng—nhờ uy lực đặc biệt của thánh địa Viṣṇu.

Word by Word

• एकैकेन: by each single (one)
• एकैकेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: एक-एक (प्रातिपदिक; पुनरुक्त-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; पुनरुक्त-समासः (each one, one by one)

• उपवासेन: by fasting
• उपवासेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्

• कोटि-कोटि: crores and crores (of)
• कोटि-कोटि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोटि-कोटि (प्रातिपदिक; पुनरुक्त-समास)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; अव्ययीभाववत् परिमाणार्थे (crores upon crores)

• पृथक्: separately
• पृथक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• पृथक्: each separately
• पृथक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; पुनरुक्त्या बलवत्त्वम् (emphatic repetition)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्

• तत्-फलम्: that fruit (result)
• तत्-फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (its fruit/result)

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; कर्मविशेषणम्

• विष्णु-क्षेत्र-प्रभावतः: due to the power of Viṣṇu’s sacred field
• विष्णु-क्षेत्र-प्रभावतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय, अव्ययार्थ)
• Form: तसिलन्त-अव्ययम् (ablatival adverb: 'because of/from'); षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (of Viṣṇu’s sacred field)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narration commonly via Sūta to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viṣṇu-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An allegorical visualization of merit multiplying: each act of fasting appears as a single seed that blossoms into countless radiant lotuses around the Viṣṇu shrine, signifying ‘koti-koti’ fruits due to kṣetra power.

Characters & Entities

• Viṣṇu-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography multiplies merit: a small vow in a powerful kṣetra yields vast spiritual results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viṣṇu-kṣetra identified within Prabhāsakṣetra-māhātmya (Prabhāsa as a Viṣṇu-associated holy field).

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa (fasting), with emphasis that even a single fast gains immense merit in Viṣṇu’s kṣetra.