Adhyaya 60
Chương này được trình bày như một cuộc đối thoại thần học theo lối vấn–đáp giữa Devī và Īśvara. Trước hết, Īśvara nêu ba nữ thần hộ trì (dūtī) của thánh địa Prabhāsa, những vị trợ lực cho người hành hương cầu quả phúc của Prabhāsa-yātrā: Mangalā, Viśālākṣī và Catvara-devī. Devī thỉnh hỏi tường tận: các vị ấy trấn giữ nơi nào và cần được thờ phụng ra sao; Īśvara liền xác định căn tính của họ như các hình thái śakti: Mangalā là Brāhmī, Viśālākṣī là Vaiṣṇavī, còn Catvara-devī là một Raudrī-śakti. Riêng Mangalā được định vị: ở phía bắc Ajādevī và không xa về phía nam của Rāhvīśa. Danh xưng “Mangalā” được giải thích qua duyên khởi: tại Somēśvara, trong nghi lễ của Somadeva, chính Mangalā đã ban sự cát tường cho Brahmā và chư thiên, nên được tôn xưng là “Sarva-māṅgalya-dāyinī” — Đấng ban mọi điều lành. Chương cũng nêu khung “phala” thực hành: lễ bái vào ngày thứ ba (tṛtīyā) gắn với việc tiêu trừ điều bất tường và sầu khổ. Các việc tạo phúc được khuyến nghị gồm đãi ăn cho đôi vợ chồng (dampatī-bhojana), bố thí trái cây kèm y phục, và dùng bơ tinh luyện (ghṛta) với pṛṣad như một hành trì thanh tịnh. Kết lại, māhātmya của Mangalā được tóm lược là năng lực diệt trừ mọi tội lỗi (sarva-pātaka-nāśana).
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । प्रभासक्षेत्रदूतीनां त्रितयं वरवर्णिनि । अथ ते संप्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये
Īśvara phán: Hỡi người yêu có dung sắc mỹ lệ, nay Ta sẽ nói rõ về bộ ba dūtī—những sứ giả của Prabhāsa-kṣetra. Hãy lắng nghe với tâm nhất điểm.
Verse 2
प्रथमा मंगला देवी विशालाक्षी द्वितीयिका । तथा चत्वरदेवी तु तृतीया परिकीर्तिता
Vị thứ nhất là Nữ Thần Maṅgalā; vị thứ hai là Viśālākṣī; và vị thứ ba được xưng tụng là Catvarā-devī.
Verse 3
यथानुक्रमतः पूज्याः शक्तयस्ता वरानने । प्रभासक्षेत्रयात्रायाः फलप्रेप्सुर्नरो यदि
Hỡi người mặt đẹp, nếu một người mong cầu quả phúc của cuộc hành hương đến Prabhāsa-kṣetra, thì phải phụng thờ các Śakti ấy theo đúng thứ tự.
Verse 4
देव्युवाच । कस्मिन्स्थाने स्थिता देव दूत्यस्ताः क्षेत्ररक्षिकाः । कस्य ताः कथमाराध्याः कथं पूज्या जगत्पते
Nữ Thần thưa rằng: “Bạch Chúa Tể, các dūtī—những vị hộ vệ của thánh địa—đang ở nơi nào? Họ là tùy tùng của ai? Xin cho biết phải làm sao để làm họ hoan hỷ, và phải thờ phụng họ thế nào, hỡi Đấng Chủ Tể của thế gian?”
Verse 5
ईश्वर उवाच । ब्राह्मी तु मंगला प्रोक्ता विशालाक्षी तु वैष्णवी । रौद्रीशक्तिः समाख्याता देवी सा चत्वरप्रिया
Īśvara đáp: “Quyền năng Brāhmī được gọi là Maṅgalā; còn trong quyền năng Vaiṣṇavī, nàng nổi danh là Viśālākṣī. Nàng cũng được tôn xưng là Raudrī-Śakti—Nữ Thần ưa thích nơi ngã tư linh thiêng (catvara).”
Verse 6
मंगला प्रथमं पूज्या अजादेव्युत्तरे स्थिता । राह्वीशाद्दक्षिणेभागे नातिदूरे वरानने
“Trước hết phải thờ Maṅgalā. Nàng ở phía bắc của Ajādevī, và không xa, về phía nam của Rāhvīśa, hỡi người mặt đẹp.”
Verse 7
सोमेश्वरप्रतिष्ठाप्य प्रारब्धे यज्ञकर्मणि । सोमेन तत्र देवानामागता सा दिदृक्षया
“Khi Soma đã an vị (liṅga) Someśvara và nghi lễ tế tự vừa khởi sự, nàng đã đến đó cùng Soma, với ước nguyện được chiêm bái chư thiên.”
Verse 8
ब्रह्मादीनां च सा यस्मान्मांगल्यं कृतवत्युमे । तस्मात्सा मंगला प्रोक्ता सर्वमांगल्यदायिनी
Vì nàng đã đem điềm lành đến cho Phạm Thiên và chư thiên khác, hỡi Umā, nên nàng được gọi là Maṅgalā—đấng ban phát mọi điều cát tường.
Verse 9
तृतीयायां तु या नारी नरो वा पूजयिष्यति । तस्याऽमंगल्यदुःखानि नाशं यास्यंति कृत्स्नशः
Nhưng người nữ hay người nam nào lễ bái (Ngài) vào ngày tṛtīyā—ngày mồng ba theo lịch trăng—thì mọi điều bất tường và khổ não của người ấy sẽ bị tiêu trừ hoàn toàn.
Verse 10
दम्पतीभोजनं तत्र फलदानं सकञ्चुकम् । प्रशस्तं पृषदाज्यस्य प्राशनं पापनाशनम्
Tại nơi ấy, việc thết đãi một đôi vợ chồng và bố thí trái cây kèm một tấm y phục được ca ngợi là thù thắng; và việc dùng pṛṣadājya cũng được tán dương như pháp diệt trừ tội lỗi.
Verse 11
इति संक्षेपतः प्रोक्तं महाभाग्यं महोदयम् । मंगलायाश्च माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्
Như vậy, ta đã nói vắn tắt về phúc phần lớn lao và sự thăng hoa cao cả này: vinh quang của Maṅgalā, đấng diệt trừ mọi tội lỗi.
Verse 60
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मङ्गलामाहात्म्यवर्णनंनाम षष्टितमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ sáu mươi, mang tên “Mô tả vinh quang của Maṅgalā”, thuộc Prabhāsa Khaṇḍa—trong phần Prabhāsa-kṣetra Māhātmya thứ nhất—của Śrī Skanda Mahāpurāṇa (bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu kệ).