Adhyaya 59
Chương này được trình bày như cuộc đối thoại thần học giữa Śiva và Devī, nối giáo lý siêu hình với địa lý linh thiêng Prabhāsa và công đức nghi lễ. Īśvara giới thiệu “năng lực tri thức thứ ba” (jñāna-śakti), thấm nhuần Śiva, ngự tại Prabhāsa và có năng lực trừ nghèo khổ. Devī hỏi về học thuyết các “khuôn mặt” của Śiva: khuôn mặt thứ sáu gọi là gì và Ajā Devī phát sinh từ đó ra sao. Īśvara hé lộ truyền thuyết mật: thuở trước có bảy khuôn mặt; trong đó “Ajā” gắn với Brahmā và “Picu” gắn với Viṣṇu, nên trong thời kỳ hiện tại Śiva hiển lộ là pañcavaktra (năm mặt). Từ mặt Ajā, Ajā Devī hiện thân giữa trận chiến dữ dội với Andhāsura, tay cầm kiếm và khiên, cưỡi sư tử, được vô số thần lực hộ tống. Bọn quỷ tháo chạy bị truy đuổi về biển phương Nam và vào vùng Prabhāsa; sau khi bị diệt, Devī nhận biết sự thánh thiện của thánh địa và an trụ tại đó, định vị rõ gần Somēśa và trong tương quan với Saurīśa. Phần phalaśruti nêu công đức: được chiêm bái (darśana) ban phẩm chất cát tường suốt bảy đời; dâng nhạc múa giúp dòng tộc thoát điều rủi; cúng đèn bơ ghee với tim đỏ đem phúc lành lâu dài theo số sợi tim; tụng đọc hay lắng nghe—đặc biệt vào ngày trăng tṛtīyā (mồng ba)—khiến sở nguyện thành tựu. Kết lại, việc thờ các Śakti này được xem là bước chuẩn bị trước khi lễ bái Somēśa để người hành hương nhận trọn quả báo.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ वच्मि तृतीयां ते ज्ञानशक्तिं शिवात्मिकाम् । प्रभासक्षेत्रमध्यस्थां दारिद्र्यौघविनाशिनीम्
Īśvara phán: Nay Ta sẽ nói cho ngươi về năng lực thứ ba—Jñānaśakti, mang bản tính của Śiva—ngự giữa Prabhāsa Kṣetra và diệt trừ những cơn lũ nghèo khổ.
Verse 2
अजेति नाम्नीं तां देवीं राह्वीशाद्दक्षिणे स्थिताम् । मम वक्त्राद्विनिष्क्रांता षष्ठाद्वै विष्णुपूजितात्
Nữ Thần ấy mang danh Ajetī; Ngài đứng về phía nam của Rāhvīśa. Ngài phát xuất từ miệng Ta—quả thật từ gương mặt thứ sáu, nơi được Viṣṇu tôn thờ.
Verse 3
देव्युवाच । पंचवक्त्राणि देवेश प्रसिद्धानि तव प्रभौ । षष्ठं यद्वदनं देव तस्य किं नाम संस्मृतम् । समुत्पन्ना कथं तस्मादजादेवीति या श्रुता
Nữ Thần thưa rằng: Ôi Chúa tể của chư thiên, ôi Đấng Chủ Tôn—năm gương mặt của Ngài vốn đã lừng danh. Nhưng, ôi Thần linh, gương mặt thứ sáu ấy được ghi nhớ với danh xưng nào? Và nàng được nghe gọi là Ajā Devī đã phát sinh từ đó bằng cách nào?
Verse 4
ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि यद्गोप्यं स्वसुतेष्वपि । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि अप्रसिद्धागमोदितम्
Īśvara đáp: Lành thay, hỡi Nữ Thần, câu hỏi của nàng—vì điều này là bí mật, ngay cả giữa những người con của chính mình. Nay ta sẽ nói cho nàng, theo giáo pháp Āgama ít được biết đến.
Verse 5
वक्त्राणि मम देवेशि सप्तासन्पूर्वमेव हि । सद्योजातादिपंचैव षष्ठं स्मृतमजेति च
Hỡi Nữ Thần, thuở xưa quả thật ta có bảy gương mặt: năm gương mặt bắt đầu từ Sadyojāta, và gương mặt thứ sáu cũng được ghi nhớ là Aja.
Verse 6
सप्तमं पिचुनामेति सप्तैवं वदनानि मे । तेभ्योऽजं ब्रह्मणे दत्तं पिचुवक्त्रं तु विष्णवे
Gương mặt thứ bảy mang danh Picu—như vậy ta có bảy gương mặt. Trong số ấy, gương mặt Aja được ban cho Brahmā, còn gương mặt Picu thì ban cho Viṣṇu.
Verse 7
तस्मादहं महादेवि पंचवक्त्रोऽधुनाऽभवम् । अजस्तु ब्रह्मा सञ्जज्ञे पिचुर्विष्णुरजायत
Vì thế, hỡi Đại Nữ Thần, nay ta trở thành Đấng năm mặt. Aja đã hóa thành Brahmā, còn Picu đã hóa thành Viṣṇu.
Verse 8
अजवक्त्रान्महादेवि अजा जाता महाप्रभा । अन्धासुररणे घोरे मम क्रोधेन भामिनि
Hỡi Đại Nữ Thần, từ khuôn mặt Aja đã xuất hiện nữ thần Ajā hùng mạnh và rạng rỡ, sinh ra từ cơn thịnh nộ của ta trong trận chiến khủng khiếp với Andhāsura.
Verse 9
खड्गचर्मधरादेवी सुरूपा सिंहवाहिनी । मर्द्दयन्ती महादैत्यान्देवीकोटिसमन्विता
Nữ thần đó — tay cầm kiếm và khiên, dung mạo xinh đẹp, cưỡi sư tử — đã tiêu diệt các Dānava to lớn, cùng với hàng triệu nữ thần hộ tống.
Verse 10
तस्या भयेन ये दैत्या विद्रुता दक्षिणार्णवम् । पृष्ठतोऽनुययौ तान्वै सा देवी सिंहवाहिनी
Kinh hãi trước bà, những Dānava đó bỏ chạy về phía nam đại dương; và Nữ thần cưỡi sư tử đó đã đuổi theo chúng từ phía sau.
Verse 11
इतस्ततस्ते धावन्तो मार्यमाणाश्च तद्गणैः । प्रभास क्षेत्रसंप्राप्ता नश्यमाना महार्णवम्
Chạy tán loạn khắp nơi và bị các tùy tùng của bà giết chết, chúng đến vùng đất thánh Prabhāsa và bỏ mạng trong đại dương bao la.
Verse 12
केचित्तत्र हता दैत्याः केचित्पातालमाययुः । निःशेषान्निहतान्दृष्ट्वा सा देवी सिंहवाहिनी
Một số con quỷ bị giết ở đó; số khác trốn xuống Pātāla. Thấy chúng bị tiêu diệt hoàn toàn, Nữ thần cưỡi sư tử đó đã hoàn thành nhiệm vụ.
Verse 13
क्षेत्रं पवित्रमाज्ञाय तत्र स्थाने स्थिता शुभा । सोमेशादीशकोणस्था सौरीशादुत्तरे स्थिता
Biết kṣetra này là thánh địa thanh tịnh, Nữ Thần cát tường an trụ ngay tại chỗ ấy—ở phương Īśāna tính từ Someśa, và ở phía bắc của Saurīśa.
Verse 14
यस्तां तत्र स्थितां पश्येद्योषिद्वाथ नरोऽपि वा । स भूयात्सत्त्वसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः
Ai chiêm ngưỡng Nàng đang an trụ nơi ấy—dù là nữ hay nam—đều được đầy đủ đức hạnh và phúc lộc trong bảy đời.
Verse 15
गीतवाद्यादिकं नृत्यं यस्तत्र कुरुते नरः । तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तस्याः प्रसादतः
Ai múa tại đó, có tiếng ca và nhạc khí hòa theo, thì nhờ ân phúc của Nữ Thần, trong dòng tộc người ấy sẽ không phát sinh điều bất hạnh.
Verse 16
घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति । रक्तवर्त्या महादेवि यावंतस्तत्र तंतवः । तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्
Ôi Đại Nữ Thần, người phụ nữ nào dâng tại đó một ngọn đèn dùng bơ ghee, với tim đỏ—bao nhiêu sợi chỉ trong tim ấy, bấy nhiêu đời sau nàng đạt được phúc lộc.
Verse 17
यश्चैतत्तु पठेन्नित्यं तृतीयायां विशेषतः । शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या स कामानखिलाल्लंभेत्
Ai tụng đọc điều này hằng ngày—đặc biệt vào ngày trăng thứ ba—hoặc ai lắng nghe với lòng sùng kính, người ấy đạt được mọi điều mong cầu.
Verse 18
इति संक्षेपतः प्रोक्तो रुद्रशक्तित्रयक्रमः
Như vậy, một cách tóm lược, trật tự nghi thức liên quan đến bộ ba Śakti của Rudra đã được trình bày.
Verse 19
एताः शक्तीः पूजयित्वा सोमेशं पूजयेत्ततः । सम्यग्यात्राफलापेक्षी एकां वा वरदामथ
Sau khi lễ bái các Śakti ấy, rồi hãy lễ bái Someśa. Người hành hương mong trọn vẹn quả phúc của yātrā nên làm như vậy; hoặc ít nhất hãy thờ phụng một vị Nữ Thần ban ân.
Verse 59
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजादेवीमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनषष्टितमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi chín, mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Ajādevī”, thuộc phần thứ nhất Prabhāsakṣetra Māhātmya, trong quyển thứ bảy Prabhāsa Khaṇḍa của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, theo bản tụng gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ.