Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

वदंति सततं लोका नियमेन समागताः । देशाश्च नगर ग्रामा भयाक्रांताः समंततः । मुनीन्वसिष्ठप्रमुखान्पप्रच्छ च स्वयं नृपः

Transliteration

vadaṃti satataṃ lokā niyamena samāgatāḥ | deśāśca nagara grāmā bhayākrāṃtāḥ samaṃtataḥ | munīnvasiṣṭhapramukhānpapraccha ca svayaṃ nṛpaḥ

Translation

Dân chúng, tụ hội theo kỷ luật và nghi lễ, không ngừng bàn tán về tai biến; khắp các miền, thành thị và thôn làng đều bị nỗi sợ bao trùm. Bấy giờ chính nhà vua đến gần các bậc hiền thánh, đứng đầu là Vasiṣṭha, và thưa hỏi.

Word by Word

• वदन्ति: they say
• वदन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• सततम्: constantly
• सततम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सततम् (अव्यय)
• Form: काल/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

• लोकाः: people
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नियमेन: by rule/according to regulation
• नियमेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• समागताः: having assembled
• समागताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: कृदन्त-भूतकर्मणि-क्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘assembled/come together’

• देशाः: regions
• देशाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• नगर: towns/cities
• नगर: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समाहारार्थे; ‘towns’ as a collective)

• ग्रामाः: villages
• ग्रामाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• भयाक्रान्ताः: overcome by fear
• भयाक्रान्ताः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय-आक्रान्त (प्रातिपदिक; भय + आक्रान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (भयेन आक्रान्ताः = seized by fear)

• समन्ततः: on all sides
• समन्ततः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• वसिष्ठप्रमुखान्: headed by Vasiṣṭha
• वसिष्ठप्रमुखान्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वसिष्ठ-प्रमुख (प्रातिपदिक; वसिष्ठ + प्रमुख)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (वसिष्ठः प्रमुखः येषां ते = headed by Vasiṣṭha)

• पप्रच्छ: asked
• पप्रच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-प्रच्छ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: स्वयंबोधक-अव्यय (reflexive adverb)

• नृपः: the king
• नृपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetra-māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A disciplined crowd gathers, speaking anxiously of danger; the king steps forward toward a circle of sages led by Vasiṣṭha to ask for guidance.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Vasiṣṭha
• muni (sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In times of collective fear, righteous leadership turns to realized sages and dharma-based counsel rather than panic or impulse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader narrative belongs to the Prabhāsakṣetra-māhātmya (the glory of Prabhāsa), framing events within the sanctity of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse highlights niyama (disciplined observance) and seeking guidance from sages.