Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तिष्येस्मिंस्तु पुनः प्राप्ते म्लेच्छस्पर्शभयातुरः । अस्मिंल्लिंगे लयं यातः केदारश्चाब्धिसंनिधौ

Transliteration

tiṣyesmiṃstu punaḥ prāpte mlecchasparśabhayāturaḥ | asmiṃlliṃge layaṃ yātaḥ kedāraścābdhisaṃnidhau

Translation

Nhưng khi thời kỳ Tiṣya lại trở về, Kedāra—lo sợ sự tiếp xúc với bọn Mleccha—đã nhập vào sự tiêu dung trong chính Liṅga này, nơi cận kề biển cả.

Word by Word

• तिष्ये: in (the time of) Tiṣya
• तिष्ये: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तिष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (in the Tiṣya asterism/period)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (again)

• प्राप्ते: having arrived, on arrival
• प्राप्ते: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र+आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative absolute with तिष्ये अस्मिन् (when this Tiṣya had arrived)

• म्लेच्छस्पर्शभयातुरः: distressed by fear of contact with mlecchas
• म्लेच्छस्पर्शभयातुरः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: म्लेच्छ (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + आतुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (म्लेच्छस्पर्शस्य भयेन आतुरः)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• लयम्: dissolution, absorption
• लयम्: Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: लय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• यातः: went, entered
• यातः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) → यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; used predicatively (has gone/entered)

• केदारः: Kedāra
• केदारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Proper noun

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• अब्धिसंनिधौ: near the ocean
• अब्धिसंनिधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अब्धि (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (अब्धेः संनिधौ = near the ocean)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Prabhāsa coastal liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed in nearby verses)

Visual Art Cues

Scene: A coastal liṅga shrine at Prabhāsa: waves and sea-spray behind; the deity ‘Kedāra’ dissolving into the liṅga as a luminous form, while devotees stand at a distance in awe; a calendrical marker of Tiṣya season in the sky.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Kedāra
• Tiṣya
• Mleccha
• Ocean (abdhi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha’s sanctity is portrayed as living and self-protecting, withdrawing and re-manifesting according to cosmic time and dharmic conditions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-liṅga near the sea (abdhi-saṃnidhi) in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it provides sacred history explaining Kedāra’s merging into the liṅga near the ocean.