Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

श्रीभगवानुवाच । प्रतिज्ञातं मया सर्वं भक्त्या तुष्टेन वै सुराः । सोमाय मम सांनिध्यमस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति

Transliteration

śrībhagavānuvāca | pratijñātaṃ mayā sarvaṃ bhaktyā tuṣṭena vai surāḥ | somāya mama sāṃnidhyamasminkṣetre bhaviṣyati

Translation

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi chư thiên, do Ta thật sự hoan hỷ trước lòng sùng kính, mọi điều Ta đã hứa đều đã được hoàn thành. Vì Soma, sự hiện diện thường trụ của Ta sẽ ở trong thánh địa (kṣetra) này.”

Word by Word

• श्रीभगवान्: the Blessed Lord
• श्रीभगवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री-भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् भगवान्)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• प्रतिज्ञातम्: promised
• प्रतिज्ञातम्: Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• मया: by me
• मया: Kartr̥-karaṇa (कर्तृ-निर्देशक/Agent-instrumental)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Hetu/Instrument (हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• तुष्टेन: being pleased
• तुष्टेन: Kartr̥-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त) प्रयुक्तं विशेषणवत्; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मया’ इत्यस्य विशेषणम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha-bodhaka (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• सुराः: O gods
• सुराः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (पाठे सम्बोधनार्थः)

• सोमाय: for Soma
• सोमाय: Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सांनिध्यम्: presence
• सांनिध्यम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सांनिध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa-viśeṣaṇa (अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘क्षेत्रे’ इति विशेषणम्

• क्षेत्रे: in the sacred place/field
• क्षेत्रे: Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śiva (Śrī Bhagavān)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas (Suras)

Visual Art Cues

Scene: Bhagavān addresses the assembled devas, declaring His fulfilled promise and establishing His abiding presence for Soma in Prabhāsa-kṣetra; the sacred landscape hints at the sea-coast and the Somnātha shrine aura.

Characters & Entities

• Śiva
• Soma
• Surāḥ (gods)
• Kṣetra (Prabhāsa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti moves the Lord to keep His vow, establishing enduring divine presence in a sacred place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where Śiva declares His abiding presence connected with Soma (Someśvara).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; devotion (bhakti) is presented as the decisive spiritual cause.