Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः

Transliteration

yā tithirdayitā viṣṇoḥ sā tithirmama vallabhā | na tāṃ copoṣayedyastu sa pāpiṣṭhatarādhikaḥ

Translation

Tithi (ngày trăng) được Viṣṇu yêu quý cũng chính là ngày Ta yêu mến. Nhưng ai không giữ trai giới, không nhịn ăn vào ngày ấy thì lại càng tội lỗi hơn nữa.

Word by Word

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• तिथिः: lunar day
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दयिता: beloved
• दयिता: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दयित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; correlative pronoun

• तिथिः: lunar day
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• वल्लभा: dear
• वल्लभा: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण

• न: not
• न: Sambandha (sentence particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध

• ताम्: that (tithi)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• उपोषयेत्: should fast
• उपोषयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उपवस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (sentence particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेष (adversative particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पापिष्ठतराधिकः: even more extremely sinful
• पापिष्ठतराधिकः: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पापिष्ठतराधिक (प्रातिपदिक; पापिन्/पाप + इष्ठ + तर + अधिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अतिशय-तुलनातिशय (very much more sinful)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Goddess)

Visual Art Cues

Scene: A devotional proclamation: the speaker identifies a Viṣṇu-beloved tithi as personally beloved, warning against neglect of fasting; the setting implies a sacred precinct of Prabhāsa with pilgrims listening.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Ekādaśī (implied as Viṣṇu’s beloved tithi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred observances like Ekādaśī express reverence to both Hari and Hara; neglecting them is treated as serious adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, linking tīrtha merit with vrata discipline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa (fasting) on Viṣṇu’s beloved tithi—contextually Ekādaśī.