Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

अश्विभ्यां सहितान्सर्वान्याजयित्वा च तं नृपम् । विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वरवर्णिनि

Transliteration

aśvibhyāṃ sahitānsarvānyājayitvā ca taṃ nṛpam | vikhyāpya vīryaṃ sarveṣu lokeṣu varavarṇini

Translation

Ôi người có sắc dung đoan nghiêm, cùng với hai vị Aśvin, ngài khiến tất cả đều được cử hành tế lễ, lại khiến vị vua ấy dâng các nghi thức; và uy danh, dũng lực của ngài vang khắp mọi cõi.

Word by Word

• अश्विभ्याम्: by/with the Aśvins (twin gods)
• अश्विभ्याम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), द्विवचन; Instrumental dual

• सहितान्: accompanied, together with
• सहितान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सहित (कृदन्त; √सह् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; Accusative plural masculine

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural masculine

• याजयित्वा: having caused (them) to perform sacrifice / having officiated
• याजयित्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √यज् (धातु) (णिच् causative: याजय-) + त्वा
• Form: क्त्वान्त अव्यय-भाव (absolutive/gerund); causative gerund

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Accusative singular masculine

• नृपम्: king
• नृपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular masculine

• विख्याप्य: having made known, having proclaimed
• विख्याप्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + √ख्याप् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
• Form: ल्यपन्त अव्यय-भाव (gerund); having proclaimed/made known

• वीर्यम्: valor, prowess
• वीर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular neuter

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सप्तमी बहुवचन; स्थान/अधिकरण), बहुवचन; Locative plural

• लोकेषु: worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; Locative plural masculine

• वरवर्णिनि: O fair-complexioned one
• वरवर्णिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + वर्णिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास; Vocative singular feminine

Speaker

Narrator (within Īśvara–Devī dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Cyavaneśvara-associated ritual field)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Cyavana with the Aśvins presides over sacrificial activity; a king performs rites; the scene expands to cosmic acclaim—his prowess celebrated across worlds.

Characters & Entities

• Aśvins
• King (nṛpa)
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Supporting yajña and dharmic rites spreads auspiciousness and establishes lasting renown rooted in virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra is the sacred landscape in which Cyavana’s associated glory is being narrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights yajña (sacrificial rites) performed/caused to be performed with the Aśvins’ association.