Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 105

Devanagari script

चतुर्थ्यां दापयेद्धान्यं पंचम्यां कपिलां तथा । षष्ठ्यामश्वं च सप्तम्यां महिषीं तत्र दापयेत्

Transliteration

caturthyāṃ dāpayeddhānyaṃ paṃcamyāṃ kapilāṃ tathā | ṣaṣṭhyāmaśvaṃ ca saptamyāṃ mahiṣīṃ tatra dāpayet

Translation

Vào ngày thứ tư, nên bố thí ngũ cốc; ngày thứ năm, bố thí bò kapilā (bò vàng nâu). Ngày thứ sáu, bố thí ngựa; và ngày thứ bảy, tại đó (Prabhāsa), nên hiến tặng trâu.

Word by Word

• चतुर्थ्याम्: on the fourth (tithi)
• चतुर्थ्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; तिथिवाचक-शब्दः (on the 4th lunar day)

• दापयेत्: should cause (it) to be given
• दापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + णिच् (प्रेरणार्थक causative)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/विधिलिङ्ग-सदृश आदेश), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिचन्त-प्रयोगः (should cause to be given)

• धान्यम्: grain
• धान्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन

• पञ्चम्याम्: on the fifth (tithi)
• पञ्चम्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचकः

• कपिलाम्: a tawny cow
• कपिलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; गौः (a tawny cow)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/उपमानार्थ-क्रियाविशेषणम् (likewise/also)

• षष्ठ्याम्: on the sixth (tithi)
• षष्ठ्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षष्ठी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचकः

• अश्वम्: a horse
• अश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)

• सप्तम्याम्: on the seventh (tithi)
• सप्तम्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचकः

• महिषीम्: a buffalo-cow (female buffalo)
• महिषीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिषी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb: there)

• दापयेत्: should cause to be given
• दापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + णिच् (प्रेरणार्थक causative)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिचन्त-प्रयोगः

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/seekers

Visual Art Cues

Scene: Four-day sequence: sacks of grain offered; a tawny kapilā cow adorned with garlands; a bridled horse presented; a buffalo led respectfully—each before priests near Prabhāsa shrine precincts.

Characters & Entities

• Caturthī
• Pañcamī
• Ṣaṣṭhī
• Saptamī
• Kapilā (cow)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offerings that sustain life and dharma—food and valuable livestock—are sanctified when given in a tīrtha with right timing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where a tithi-wise dāna regimen is taught.

What ritualistic prescription is mentioned?

Caturthī: grain; Pañcamī: kapilā cow; Ṣaṣṭhī: horse; Saptamī: buffalo donation.