Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

दुर्वासादित्यना माऽत्र लोके ख्यातिं च गच्छतु । मया प्रतिष्ठिता या तु प्रतिमा तव सुन्दरी

Transliteration

durvāsādityanā mā'tra loke khyātiṃ ca gacchatu | mayā pratiṣṭhitā yā tu pratimā tava sundarī

Translation

“Và trong thế gian này, xin cho danh xưng ‘Durvāsā-Āditya’ được vang danh tại đây. Lại xin cho tôn tượng mỹ lệ của Ngài, do chính con an vị, cũng được tôn kính và truyền tụng.”

Word by Word

• दुर्वासा: O Durvāsā
• दुर्वासा: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे (vocative-sense)

• आदित्य: O Āditya (Sun)
• आदित्य: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• मा: do not
• मा: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय; लोट्/विधिलिङ्-निषेध (prohibitive particle)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• ख्यातिम्: fame
• ख्यातिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• गच्छतु: let (him/it) go/attain
• गच्छतु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• प्रतिष्ठिता: installed/established
• प्रतिष्ठिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)

• प्रतिमा: image/idol
• प्रतिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रतिमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सुन्दरी: beautiful
• सुन्दरी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying प्रतिमा)

Speaker

Durvāsā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Durvāsā-Āditya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Durvāsā points to or presents the newly installed beautiful Sūrya image; the shrine gains a distinct name, and the arcā is shown as radiant yet approachable.

Characters & Entities

• Durvāsā
• Āditya (Sūrya)
• Durvāsā-Āditya (site/deity epithet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred fame (khyāti) is meant to guide devotees toward a sanctified presence, not mere worldly reputation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the celebrated presence named “Durvāsā-Āditya.”

What ritualistic prescription is mentioned?

Deity installation (pratiṣṭhā) of Sūrya’s pratimā is referenced.