Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततस्तु पांडवाः सर्वे सहितास्ते वरानने । अखनंस्तत्र ते कूपं द्रौपदीवाक्यप्रेरिताः

Transliteration

tatastu pāṃḍavāḥ sarve sahitāste varānane | akhanaṃstatra te kūpaṃ draupadīvākyapreritāḥ

Translation

Bấy giờ, hỡi người đẹp mặt, tất cả các Pāṇḍava cùng nhau, được lời của Draupadī thúc giục, đã đào một cái giếng ngay tại đó.

Word by Word

• tataḥ: then
• tataḥ: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (temporal adverb)

• tu: then/indeed
• tu: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयबोधक अव्यय (particle: but/indeed)

• pāṇḍavāḥ: the Pandavas
• pāṇḍavāḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pāṇḍava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• sarve: all
• sarve: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying pāṇḍavāḥ)

• sahitāḥ: together
• sahitāḥ: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sahita (प्रातिपदिक; √sah + क्त)
• Form: कृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; 'together/assembled'

• te: they
• te: Karta (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (or anaphoric pronoun)

• varānane: O fair-faced one
• varānane: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: vara (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः; स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम् (Vocative Singular)

• akhanan: dug
• akhanan: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā√khan (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत) = Imperfect/Past; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• tatra: there
• tatra: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb of place)

• te: they
• te: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (agent pronoun)

• kūpam: a well
• kūpam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kūpa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• draupadī-vākya-preritāḥ: urged by Draupadi’s words
• draupadī-vākya-preritāḥ: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: draupadī (प्रातिपदिक) + vākya (प्रातिपदिक) + prerita (प्रातिपदिक; pra√īr/√prer + क्त)
• Form: तत्पुरुषसमासः (द्रौपद्याः वाक्येन प्रेरिताः); कृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying pāṇḍavāḥ)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pāṇḍava-kūpa (implied etiological well at Prabhāsa)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: All five Pāṇḍavas, sleeves rolled, dig a well near the hermitage while Draupadī stands nearby, directing with firm yet compassionate resolve; sages bless the undertaking.

Characters & Entities

• Pāṇḍavas
• Draupadī
• Mahādevī (Pārvatī)
• kūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Creating public benefit—especially water access—is a dharmic deed; it becomes sanctified when performed in a holy kṣetra with righteous intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pāṇḍavas’ well (Pāṇḍava-kūpa) at Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is prescribed; the meritorious act is kūpa-khanana (digging a well), supporting snāna and hospitality.