Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

ततः कथावसाने च कस्मिंश्चित्कारणांतरे । वासुदेवः पांडुसुतमिदं वचनमब्रवीत्

Transliteration

tataḥ kathāvasāne ca kasmiṃścitkāraṇāṃtare | vāsudevaḥ pāṃḍusutamidaṃ vacanamabravīt

Translation

Rồi khi cuộc chuyện trò đã kết thúc, nhân một dịp phát sinh bởi một nguyên do nào đó, Vāsudeva nói những lời này với một người con của Pāṇḍu.

Word by Word

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/अनन्तरवाचक अव्यय (adverb: then/thereafter)

• कथा-अवसाने: at the end of the story/conversation
• कथा-अवसाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक) + अवसान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Neuter, Locative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (कथायाः अवसानम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• कस्मिंश्चित्: in some
• कस्मिंश्चित्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कस्मिन् (किम्-प्रश्न/अनिश्चित सर्वनाम) + चित् (अव्यय)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन — Indefinite pronoun, Locative, Singular

• कारण-अन्तरे: on another occasion/for another reason
• कारण-अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Neuter, Locative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (कारणस्य अन्तरम् = another reason/occasion)

• वासुदेवः: Vāsudeva (Kṛṣṇa)
• वासुदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

• पाण्डु-सुतम्: the son of Pāṇḍu (Yudhiṣṭhira)
• पाण्डु-सुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाण्डु (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाण्डोः सुतः)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Pronoun, Neuter, Accusative, Singular; विशेषण (वचनस्य)

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (ब्रूञ् वचने)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Imperfect, Parasmaipada, 3rd person, Singular

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (assembly of sages; internal scene: Vāsudeva addressing a son of Pāṇḍu)

Visual Art Cues

Scene: A calm pause after sacred narration in Prabhāsa; Vāsudeva turns toward a Pāṇḍava to speak, signaling a boon-dialogue about to unfold.

Characters & Entities

• Vāsudeva (Kṛṣṇa)
• Pāṇḍusuta (a Pāṇḍava)
• Prabhāsa-kṣetra (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred settings frame dharmic instruction: counsel given at a tīrtha carries moral weight and guides right action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra remains the sacred backdrop for the ensuing instruction by Vāsudeva.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it introduces a forthcoming teaching or directive within the tīrtha narrative.