Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

चक्रुः सर्वं यथान्यायं प्रतिष्ठामखमादृताः । तत्र विप्रगणो हृष्टो भक्ष्यभोज्यादितर्पितः

Transliteration

cakruḥ sarvaṃ yathānyāyaṃ pratiṣṭhāmakhamādṛtāḥ | tatra vipragaṇo hṛṣṭo bhakṣyabhojyāditarpitaḥ

Translation

Tôn kính lễ tế an vị (pratiṣṭhā-makha), họ đã thực hiện mọi việc đúng theo nghi tắc. Tại đó, hội chúng Bà-la-môn hân hoan, được thỏa mãn với các món ăn, bữa tiệc và những thức dùng khác.

Word by Word

• चक्रुः: they performed/did
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘everything’

• यथा-न्यायम्: according to proper rule
• यथा-न्यायम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + न्याय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमासः; क्रियाविशेषणम् (according to rule)

• प्रतिष्ठामखम्: the consecration-sacrifice
• प्रतिष्ठामखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा + मख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘प्रतिष्ठायाः मखः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः (consecration-sacrifice)

• आदृताः: being attentive/with reverence
• आदृताः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + दृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having undertaken with respect / attentive’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• विप्रगणः: the group of Brahmins
• विप्रगणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विप्राणां गणः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• हृष्टः: delighted
• हृष्टः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘delighted’

• भक्ष्य-भोज्य-आदि-तर्पितः: satiated with foods and the like
• भक्ष्य-भोज्य-आदि-तर्पितः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ष्य + भोज्य + आदि + तर्पित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (तृप्/तर्प् धातोः क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भक्ष्यभोज्यादिभिः तर्पितः’ इति तृतीया-तत्पुरुषार्थः (fed/satiated with eatables etc.)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A consecration-sacrifice proceeds flawlessly; priests conduct rites in order while rows of brāhmaṇas are served abundant foods and refreshments, their faces bright with satisfaction.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Pratiṣṭhā-makha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual excellence is completed by hospitality—serving the learned and the devoted is itself dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where consecration rites are performed with both precision and generous nourishment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Conducting a pratiṣṭhā-makha by proper rules and satisfying the officiants/guests with food and refreshments.