Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

Devanagari script

स तदैव मया देवि धर्मार्थं सत्यसंगरः । युक्तो वाजिसहस्रेण सितेन सुरसुंदरि

Transliteration

sa tadaiva mayā devi dharmārthaṃ satyasaṃgaraḥ | yukto vājisahasreṇa sitena surasuṃdari

Translation

Ngay lúc ấy, hỡi Nữ Thần—ôi bậc tiên nữ tuyệt mỹ—ta vì Dharma mà thắng xe, lấy Chân Thật làm chí nguyện kiên cố, và thắng vào đó một nghìn tuấn mã trắng.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया विभक्ति, एकवचन

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• धर्मार्थम्: for (the sake of) dharma
• धर्मार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/प्रयोजनार्थे द्वितीया (purpose) ‘for the sake of dharma’

• सत्यसंगरः: one whose resolve is truth / steadfast in truth
• सत्यसंगरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य + संगर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘सत्ये संगरः’ (firm resolve/pledge in truth)

• युक्तः: equipped/associated
• युक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘joined/equipped’

• वाजिसहस्रेण: with a thousand horses
• वाजिसहस्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाजि + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; ‘वाजीनां सहस्रम्’ (a thousand horses)

• सितेन: white
• सितेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (agreeing with वाजिसहस्रेण)

• सुरसुन्दरि: O beautiful goddess
• सुरसुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘divine (and) beautiful lady’

Speaker

Brahmā (explicit via “mayā”, continuing from prior verse where Brahmā acts)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: The speaker (implied divine agent) addresses Devī: a celestial chariot is harnessed for dharma, yoked with a thousand white horses; the scene radiates purity and unstoppable momentum guided by truth.

Characters & Entities

• Brahmā
• Soma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through satya (truth) and decisive action; cosmic order is restored by principled resolve.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, within whose Māhātmya Soma’s restoration is narrated as a sacred, world-benefiting event.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual instruction; it describes Brahmā’s dharma-driven act of harnessing Soma’s chariot.