Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

Devanagari script

यज्ञं प्रवर्तयामास स च वैवस्वतेंऽतरे । प्रादुर्भावे तदा तस्य ब्रह्मा चासीत्पुरोहितः

Transliteration

yajñaṃ pravartayāmāsa sa ca vaivasvateṃ'tare | prādurbhāve tadā tasya brahmā cāsītpurohitaḥ

Translation

Ngài khởi động nghi lễ tế tự (yajña), và điều ấy diễn ra trong Vaivasvata Manvantara. Khi Ngài hiển lộ, chính Brahmā đã làm vị tư tế chủ lễ (purohita) cho Ngài.

Word by Word

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• प्रवर्तयामास: set in motion/initiated
• प्रवर्तयामास: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वृत् (धातु) (णिच् causative)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: 'set in motion')

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• वैवस्वते: in (the) Vaivasvata (Manvantara)
• वैवस्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वैवस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (मन्वन्तर-नामविशेषण), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अन्तरे-विशेषण

• अन्तरे: in the interval/period
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• प्रादुर्भावे: at the manifestation/appearance
• प्रादुर्भावे: Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• तस्य: of him/of that (one)
• तस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पुरोहितः: priest (purohita)
• पुरोहितः: Kriya-anvaya (Predicate complement)
• Type: Noun
• Root: पुरोहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ब्रह्मा-सम्बन्धि (predicate noun)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/śaunaka-lineage style implied)

Visual Art Cues

Scene: A grand Vedic sacrifice at Prabhāsa: the yajamāna initiates the rite while Brahmā, four-faced, sits as purohita beside the sacred fire; ocean-wind and conch-sounds hint at the coastal kṣetra.

Characters & Entities

• Yajña
• Vaivasvata Manvantara
• Brahmā
• Purohita

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Yajña symbolizes cosmic harmony and dharmic order; even the highest beings participate to uphold sacred law in the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is specified in this verse; it remains within the Prabhāsakṣetra Māhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña is referenced as being initiated, but no step-by-step procedure, vow, or donation is detailed in this verse.