Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

Devanagari script

यः पुनर्दीक्षितो विद्वान्विधिनार्घ्यं निवेदयेत् । नासौ संभवते भूमौ प्रलयं याति भास्करे

Transliteration

yaḥ punardīkṣito vidvānvidhinārghyaṃ nivedayet | nāsau saṃbhavate bhūmau pralayaṃ yāti bhāskare

Translation

Nhưng người đã thọ điểm đạo và có học, nếu dâng arghya đúng pháp, thì không còn tái sinh trên cõi đất này; khi đạt đến Bhāskara (Đức Nhật Thần), người ấy hòa tan mà chứng giải thoát tối hậu.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• पुनः: again; further
• पुनः: Modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• दीक्षितः: initiated; consecrated
• दीक्षितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दीक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दिक्ष्/दीक्ष् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• विद्वान्: learned; wise
• विद्वान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद् (धातु) + वस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participial adjective)

• विधिना: by the prescribed rule; according to procedure
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अर्घ्यम्: arghya-offering (water offering)
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• निवेदयेत्: should offer; should present
• निवेदयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु) उपसर्ग-नि + causative (णिच्) → निवेदय (धातु-प्रयोग)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• न: not
• न: Modifier (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• असौ: that person; he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• संभवते: is born; comes into existence
• संभवते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु) उपसर्ग-सम् → संभव (धातु-प्रयोग)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• भूमौ: on earth
• भूमौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• प्रलयम्: dissolution; destruction
• प्रलयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• याति: goes; attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• भास्करे: at (the time of) the Sun; at sunrise (lit. in the Sun)
• भास्करे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; काल/अवसरवाचक (in/at the time of)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: An initiated sage offers arghya with precise mudrā and calm gaze; the Sun appears as a vast orb of consciousness, drawing the practitioner beyond earthly rebirth—symbolic ascent into Sūrya-loka and dissolution into light.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Dīkṣā
• Arghya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual performed with proper discipline and spiritual qualification is portrayed as leading beyond rebirth toward ultimate release.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Prabhāsakṣetra Māhātmya, linking local practice with transcendent results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering arghya to the Sun according to prescribed rules (vidhi), especially by one who is initiated and learned.