Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

चैत्रशुक्लतृतीयायां यस्तं पूजयते नरः । गंध पुष्पोपहारैश्च स प्राप्नोतीप्सितं फलम्

Transliteration

caitraśuklatṛtīyāyāṃ yastaṃ pūjayate naraḥ | gaṃdha puṣpopahāraiśca sa prāpnotīpsitaṃ phalam

Translation

Vào ngày mồng ba nửa tháng sáng của tháng Caitra, người nào thờ phụng Ngài với hương thơm và hoa cúng dường, người ấy đạt được quả phúc như ý.

Word by Word

• चैत्रशुक्लतृतीयायाम्: on the third (tithi) of the bright fortnight of Caitra
• चैत्रशुक्लतृतीयायाम्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
• Type: Noun
• Root: चैत्र + शुक्ल + तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); कालवाचक-सप्तमी (locative of time)

• यः: who
• यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• तम्: him
• तम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• पूजयते: worships
• पूजयते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद (Ātmanepada)

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (Karta/Subject; apposition to यः)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• गन्ध: fragrance (perfume)
• गन्ध: करण (Karaṇa/Instrument—by means of offerings; sense governed by -ैः)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समुच्चयार्थे द्रव्यनिर्देश (item in a list)

• पुष्पोपहारैः: with flower-offerings
• पुष्पोपहारैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पुष्प + उपहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद (Parasmaipada)

• ईप्सितम्: desired
• ईप्सितम्: कर्मविशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् भावे)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त/विशेषण (past participial adjective)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gopīśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Springtime Caitra setting: blossoming trees, devotees carrying fragrant paste and flower baskets to a liṅga shrine; the tithi is symbolized by a bright lunar phase motif.

Characters & Entities

• Gopīśvara
• Caitra Śukla Tṛtīyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Timely worship (aligned with sacred tithi) performed with devotion and offerings is said to quickly grant the sought spiritual and worldly fruits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gopīśvara in Prabhāsakṣetra is the worship-focus implied by the preceding verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship on Caitra Śukla Tṛtīyā with gandha (fragrance) and puṣpa (flowers) as offerings.