Adhyaya 114
Īśvara dạy Devī hãy đến thánh địa của Viṣṇu mang danh Vāmana Svāmin, nơi được tôn xưng là “tiêu trừ tội lỗi” (pāpa-praṇāśana) và “diệt sạch mọi trọng tội” (sarva-pātaka-nāśana). Tīrtha này được đặt gần góc tây-nam của Puṣkara, như một điểm hội tụ linh thiêng liên hệ đến Prajāpati. Chương kể lại tích Viṣṇu trói buộc Bali qua “ba bước chân”: bước thứ nhất đặt bàn chân phải tại chính địa điểm này, bước thứ hai trên đỉnh Meru, và bước thứ ba vươn lên bầu trời. Khi vượt qua ranh giới vũ trụ, nước tuôn trào, được nhận biết là sông Gaṅgā với danh hiệu Viṣṇupadī—dòng nước phát sinh từ dấu chân của Viṣṇu. Puṣkara cũng được giải thích theo từ nguyên qua ý nghĩa “trời” và “nước”, làm nổi bật tính thánh khiết của vùng đất. Công đức nghi lễ được nêu rõ: tắm gội và chiêm bái dấu chân của Hari đưa hành giả đến cảnh giới tối thượng của Hari; dâng piṇḍa khiến tổ tiên được thỏa mãn lâu dài; và bố thí giày dép cho một brāhmaṇa có kỷ luật được ca ngợi là phước báo được vinh dự “được chuyên chở” trong thế giới của Viṣṇu. Một bài gāthā gán cho Vasiṣṭha được viện dẫn để củng cố lý lẽ thanh tịnh hóa của tīrtha này.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विष्णुं पापप्रणाशनम् । वामनस्वामिनामानं सर्वपातकनाशनम्
Īśvara phán: Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến với Viṣṇu, Đấng diệt trừ tội lỗi—được gọi là Vāmanasvāmi—Đấng xóa sạch mọi tội chướng.
Verse 2
पुष्करान्नैरृते भागे धनुर्विशतिभिः स्मृतम् । यदा बद्धो बलिर्देवि विष्णुना प्रभविष्णुना
Người ta nói nơi ấy ở phía tây-nam của Puṣkara, cách hai mươi dhanu. Hỡi Nữ Thần, chính tại đó Bali đã bị Viṣṇu—Đấng quyền năng, trùm khắp—trói buộc.
Verse 3
तदा तत्र पदं न्यस्तं दक्षिणं विश्वरूपिणा । द्वितीयं मेरुशृंगे तु तृतीयं गगने प्रिये
Khi ấy, Đấng mang hình tướng vũ trụ đặt bàn chân phải tại đó; bước thứ hai trên đỉnh núi Meru; và bước thứ ba, hỡi người yêu dấu, ở ngay giữa trời cao.
Verse 4
यावदूर्ध्वं चोत्क्षिपति तावद्भिन्नं सुदूरतः । पादाग्रेण तु ब्रह्माण्डं निष्क्रान्तं सलिलं ततः
Ngài nâng lên cao đến đâu thì xa đến đó liền bị rẽ toạc. Và chỉ bằng mũi bàn chân, Ngài xuyên thủng vỏ trứng vũ trụ; từ đó nước tuôn trào ra.
Verse 5
ततः स्वजानुमात्रेण संप्राप्तं पृथिवीतले । ततो विष्णुपदी गंगा प्रसिद्धिमगमत्क्षितौ
Rồi dòng nước ấy hạ xuống mặt đất trong tầm đến đầu gối của chính Ngài và chạm tới bề mặt thế gian. Từ sự kiện ấy, sông Gaṅgā được tôn xưng khắp cõi là “Viṣṇupadī”—dòng sông sinh từ Bàn Chân của Viṣṇu.
Verse 6
पूर्वं सा पुष्करे प्राप्ता पुष्करात्सा महानदी । पुष्करं कथ्यते व्योम पुष्करं कथ्यते जलम् । तेन तत्पुष्करं ख्यातं संनिधानं प्रजापतेः
Trước hết nàng đến Puṣkara; từ Puṣkara, con sông lớn ấy lại chảy tiếp. “Puṣkara” được nói là bầu trời, và “Puṣkara” cũng được nói là nước; vì thế Puṣkara ấy nổi danh là nơi hiện diện linh thiêng của Prajāpati.
Verse 7
तत्र स्नानं नरः कृत्वा यः पश्यति हरेः पदम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो हरिः स्वयम्
Ai tắm gội tại đó rồi chiêm ngưỡng Dấu Chân của Hari, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng—nơi chính thần Hari ngự trị.
Verse 8
तत्र पिंडप्रदानेन तृप्तिः स्यात्कोटिवार्षिकी । पितॄणां च वरारोहे ह्येतदाह हरिः स्वयम्
Nhờ dâng piṇḍa tại đó, hỡi người đẹp thắt lưng, tổ tiên được thỏa mãn suốt mười triệu năm—chính Hari tự phán như vậy.
Verse 9
अत्र गाथा पुरा गीता वसिष्ठेन महर्षिणा । वामनस्वामिनं दृष्ट्वा तां शृणुष्व समाहिता
Về việc này, xưa kia đại hiền Vasiṣṭha, sau khi chiêm bái Đức Vāmanasvāmin, đã cất lên một bài kệ cổ. Hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất.
Verse 10
स्नात्वा तु पुष्करे तीर्थे दृष्ट्वा विष्णुपदं ततः । अपि कृत्वा महत्पापं किमतः परितप्यते
Tắm tại thánh địa Puṣkara tīrtha rồi chiêm ngưỡng Dấu Chân của Viṣṇu; dẫu đã phạm trọng tội—cớ sao còn phải sầu khổ nữa?
Verse 11
यस्तत्रोपानहौ दद्याद्ब्राह्मणाय यतव्रतः । स यानवरमारूढो विष्णुलोके महीयते
Ai ở nơi ấy, tự chế và giữ trọn giới nguyện, đem dâng một đôi dép cho vị Bà-la-môn—người ấy được tôn vinh trong cõi Viṣṇu, như thể đang cưỡi trên một cỗ xe huy hoàng.
Verse 114
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये वामनस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ 114, mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Đức Vāmanasvāmin”, thuộc Prabhāsa Khaṇḍa—trong Prabhāsakṣetra Māhātmya—của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.