Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

यस्यर्क्षस्य पतिर्यो वै ग्रहस्तद्धैन्यतो भयम् । तद्देशस्य महादेवि तथोत्कर्षे शुभागमः

Transliteration

yasyarkṣasya patiryo vai grahastaddhainyato bhayam | taddeśasya mahādevi tathotkarṣe śubhāgamaḥ

Translation

Ô Đại Nữ Thần, ngôi sao nào có hành tinh làm chủ—nếu hành tinh ấy bị tổn hại thì nơi ấy sinh nỗi sợ do tai ương; còn khi nó vượng mạnh, điềm lành sẽ đến với miền đất ấy.

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन — 'whose'

• ऋक्षस्य: of the nakṣatra
• ऋक्षस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — 'of the nakṣatra'

• पतिः: lord
• पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'lord/ruler'

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'who'

• वै: indeed
• वै: Sambandha-bodhaka (Emphasis particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक (particle: 'indeed')

• ग्रहः: planet
• ग्रहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'planet'

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — 'that' (अन्वयेन विशेषण/निर्देशक)

• दैन्यतः: from misery
• दैन्यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन — 'from misery/poverty' (हेतुवाचक)

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'fear'

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे निर्देश (deictic) — 'of that' (तद्देशस्य इत्यत्र पूर्वपदम्)

• देशस्य: of the region
• देशस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — 'of the region/place'

• महादेवि: O great goddess/lady
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — संबोधन

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक

• उत्कर्षे: in prosperity
• उत्कर्षे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्कर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — 'in prosperity/excellence' (अवस्थावाचक)

• शुभागमः: auspicious coming
• शुभागमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुभ + आगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'auspicious arrival/occurrence' (शुभः आगमः)

Speaker

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya context): likely Skanda to Devī/Pārvatī.

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Mahādevī)

Visual Art Cues

Scene: A map-like tortoise with regions glowing; above it the nine grahas orbit. One graha is shown eclipsed/afflicted casting a shadow over a region (fear), while another shines strongly blessing a land with crops, calm seas, and temple lamps.

Characters & Entities

• Grahāḥ
• Nakṣatra (Ṛkṣa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity and distress are read through cosmic indicators, encouraging vigilance, humility, and dharmic remedies rather than fatalism.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the glorification of Prabhāsa-kṣetra, situating earthly regions within a sacred cosmological map.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not stated here; it sets the principle that graha-strength or affliction correlates with a region’s auspiciousness or danger.