Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

आयामादीनि जानीहि गुह्यानि सुरसुन्दरि । आद्ये कल्पे पुरा देवि प्रमोदनमिति स्मृतम्

Transliteration

āyāmādīni jānīhi guhyāni surasundari | ādye kalpe purā devi pramodanamiti smṛtam

Translation

Hỡi mỹ nữ cõi trời, hãy biết các kích thước và những điều khác—đó là những bí mật. Thuở kalpa đầu tiên, từ thời xa xưa, hỡi Devī, nơi ấy được ghi nhớ với danh xưng “Pramodana”.

Word by Word

• आयामादीनि: (the names) beginning with Āyāma, etc.
• आयामादीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयाम-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (आयामः आदिः येषां तानि)

• जानीहि: know/learn
• जानीहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• गुह्यानि: secret
• गुह्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (आयामादीनि इति)

• सुरसुन्दरि: O beautiful goddess
• सुरसुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर-सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयसमासः (सुरा एव सुन्दरी)

• आद्ये: in the first
• आद्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कल्पे)

• कल्पे: kalpa
• कल्पे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• प्रमोदनम्: Pramodana (name)
• प्रमोदनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रमोदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• इति: thus/‘called’
• इति: Sambandha (Quotative/इति-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• स्मृतम्: was remembered/was called
• स्मृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is remembered/called’

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (earliest-kalpa name: Pramodana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A female divine/royal listener addressed as ‘surasundarī’ and ‘devī’

Visual Art Cues

Scene: A teacher-figure reveals a sacred map: concentric boundary lines of Prabhāsa with marked āyāma; above, a faint overlay of an earlier-age label ‘Pramodana’ shimmering like an ancient palimpsest.

Characters & Entities

• Kalpa
• Pramodana (place-name)
• Devi (listener, unspecified)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography has inner (guhya) dimensions; knowing a tīrtha includes knowing its timeless identity across cosmic cycles.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, whose earliest kalpa-name is given as Pramodana.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse frames an esoteric disclosure about the kṣetra’s measures and ancient name.