Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रुक्मिणी कृष्णवल्लभा । सदाऽर्चनीया मनुजैर्द्रष्टव्या सर्वकामदा

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena rukmiṇī kṛṣṇavallabhā | sadā'rcanīyā manujairdraṣṭavyā sarvakāmadā

Translation

Vì thế, con người nên dốc mọi nỗ lực mà luôn thờ phụng Rukmiṇī—ái thê của Kṛṣṇa—và nên cầu được darśana của Ngài, vì Ngài ban thành mọi ước nguyện.

Word by Word

• तस्मात्: from that; therefore
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative), पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• रुक्मिणी: Rukmiṇī
• रुक्मिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• कृष्णवल्लभा: beloved of Kṛṣṇa
• कृष्णवल्लभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (genitive sense: ‘of Kṛṣṇa’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective) रुक्मिणी-शब्दस्य

• सदा: always
• सदा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time)

• अर्चनीया: to be worshipped
• अर्चनीया: Karya (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अर्च् (धातु) + अनीयर् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (gerundive/obligatory), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• मनुजैः: by men; by humans
• मनुजैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)

• द्रष्टव्या: to be seen; to be visited
• द्रष्टव्या: Karya (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + तव्य (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• सर्वकामदा: granting all desires
• सर्वकामदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + दा (धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘giver of all desires’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (रुक्मिणी-शब्दस्य)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style in Māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmiṇī (Kṛṣṇa-vallabhā) in Dvārakā

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A teacher-like voice urges people to worship Rukmiṇī always; devotees approach in procession for darśana, carrying flowers, lamps, and offerings, seeking boons.

Characters & Entities

• Rukmiṇī
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Make sincere effort for worship and darśana of the divine motherly power embodied in Rukmiṇī, who is praised as boon-bestowing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā/Dvāravatī is the implied sacred setting for Rukmiṇī’s worship and darśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular arcanā (worship) and darśana (visitation/seeing) of Rukmiṇī are explicitly enjoined.