Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यत्र मन्दाकिनी पुण्या सरस्वत्या समागता । तत्र स्नातो नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

Transliteration

yatra mandākinī puṇyā sarasvatyā samāgatā | tatra snāto naro rājanmucyate sarvakilbiṣaiḥ

Translation

Nơi dòng Mandākinī linh thiêng hội ngộ với Sarasvatī—tại đó, tâu Đại vương, người nào tắm sẽ được giải thoát khỏi mọi vết nhơ và lỗi lầm.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (relative adverb), स्थानवाचक—‘where’

• मन्दाकिनी: Mandākinī (river)
• मन्दाकिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्दाकिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुण्या: holy
• पुण्या: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (मन्दाकिनी)

• सरस्वत्या: with Sarasvatī
• सरस्वत्या: Saha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• समागता: has met, has joined
• समागता: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: क्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्/वाक्यक्रिया—‘has come together/has met’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), स्थानवाचक—‘there’

• स्नातः: bathed
• स्नातः: Karta (Agent described/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)—‘having bathed’

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• सर्वकिल्बिषैः: from all sins
• सर्वकिल्बिषैः: Apadana (Ablative sense in passive/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्वकिल्बिष (प्रातिपदिक) = सर्व + किल्बिष
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि किल्बिषाणि)

Speaker

Pulastya (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mandākinī–Sarasvatī Saṅgama (Kedāra vicinity)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (the king)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-king is shown at a luminous confluence where Mandākinī meets Sarasvatī; sages witness the snāna; the waters swirl together beneath Himalayan cliffs.

Characters & Entities

• Mandākinī
• Sarasvatī
• Kedāra Tīrtha (implied)
• King (listener, unspecified)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bathing at a sanctified confluence is a purifier of moral and ritual impurity, reinforcing tīrtha as a vehicle of renewal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The saṅgama (confluence) of Mandākinī and Sarasvatī at/near Kedāra tīrtha in this narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at the confluence is prescribed as the key act yielding purification.